SUKNAAN

SUKNAAN

ni:  Bro. Soc C. Fernandez

 

PANGUTANA: 

 

            Giingon sa Jesus Miracle Crusade nga gipangulohan ni Pastor Almeda, nga si Cristo mao ra and Dios nga Amahan nga mao usab ang nagpakatawo.  Si Isaias miingon:  “Kay alang kanato ang usa ka bata natawo; alang kanato ang usa ka anak nga lalaki gihatag, ug ang kagamhanan igatungtung sa iyang abaga, ug pagatawgon ang iyang ngalan nga kahibulongan, magtatambag, Dios nga makagagahom, Amahan nga walay katapusan, Prinsepe sa Pakigdait” (Isa. 9:6).  Dili ba klaro nga si Cristo mao kini ang Amahan nga walay katapusan ug siya ang nahimong batang lalaki, busa mao ra siya si Cristo?  Si Cristo miingon usab ni Felipe, “Ang nakakita kanako, nakakita sa Amahan” (Juan 14:9) ug “Kay ako ug ang Amahan usa ra” (Juan 10:30).  Ambi tubaga kini.

 

 

TUBAG:

 

            Dili mahitabo nga usa ra sa pagka-persona ang Amahan ug si Cristo.  Sa paglalang sa Dios sa kalibotan giingon: “Ang Dios namulong:  Buhaton nato ang tawo sama sa atong dagway” (Gen 1:26).  Usa ra ka Dios ang namulong, apan nganong miingon man Siya “Buhaton nato?”  Ang “nato” labaw sa usa.  Kinsa man ang kauban sa Amahan sa paglalang sa kalibotan?  Dili ang mga anghel, kay ang mga anghel binuhat man.  Dili man sila magbubuhat.  Ang kauban sa Amahan mao ang Cristo ang kaalam (1 Cor. 1:24) kinsa miingon:  “Ako ang kaalam nga naghimo sa kabuotan nga mao ang akong puloy-anan.  Si Yahweh nagbaton kanako sa sinugdan sa iyang dalan.  Unya ako didto tupad kaniya ingon nga usa ka batid nga magbubuhat” (Prob. 8:12, 22, 30).  Ug ang Espiritu Santo usab magbubuhat, ania:  “Ang Espiritu sa Dios nagbuhat kanako.  Ug ang gininhawa sa makagagahom naghatag kanako og kinabuhi” (Job 33:4).  Klaro nga ang Espiritu Santo kauban sa Amahan sa pagpanglalang sa uniberso.

 

            Ang pagka-gitawag sa batang lalaki og “Amahan nga walay katapusan,” dili sabton nga siya mao ang Dios Amahan.  “Dili ba siya mao ang imong amahan ang nagpalit kanimo.  Siya nagbuhat kanimo” (Deut 32:6).  Ang magbubuhat matawag diay og Amahan, kay si Cristo magbubuhat man, pues matawag usab siya og Amahan.  Apan dili siya mao ang Amahan sa pagka-persona.  Asa kini nato mabasa?  “Kining mga pulonga wala isulti sa Amahan ngadto sa Iyang mga anghel kondili ngadto lang sa Iyang Anak.  Ug ang Dios miingon sa Iyang Anak:  Ang imong trono, oh Dios, alang sa katuigan nga walay katapusan” (Heb 1:5,8).

 

            Ang usa ka anak nga liwat kaayo sa iyang amahan makaingon, “Ang nakakita kanako, nakakita sa akong amahan.”  Buot ipasabot ni Cristo nga ang kabalaan ug katarung sa Amahan anaa kaniya:  “Isul-ob ninyo ang bag-ong tawo, nga sa pagkasama sa Dios diha sa pagkamatarong ug sa kabalaan sa kamatuoran” (Efeso 4:24).

 

            Ang Isaias 9:6 dili gayud magamit nga ang Dios Amahan mao ang nagpakatawo tungod sa mga pulong: kay usa ka anak nga lalaki gihatag.”  Kon dunay gihatag, dunay naghatag.  Ug lahi ang naghatag kay sa gihatag.  Kinsa man ang naghatag?  “Sila managtuwaw kang Jehovah… ug siya magapadala kanila og manluluwas ug usa ka manlalaban” (Isa 19:20).  Ug ang gipadala nga manlalaban mao si Cristo (1 Tim 2:5).  Ug ania ang giingon ni San Juan:  “Kay gihigugma sa Dios ang kalibotan mao nga gihatag Niya ang Iyang bugtong Anak nga mao si Cristo kinsa kadtong motuo kaniya dili malaglag kondili may kinabuhi nga walay katapusan” (Jn 3:16).  Ug matud pa ni San Gabriel kang Maria:  “Ang gahom sa Hataas Uyamot magalandong kanimo tungod usab niini, ang balaan nga matawo paganganlan nga Anak sa Dios” (Luk. 1:35).  Klaro nga dili ang Dios nga Amahan maoy natawo, kondili ang Anak sa Dios nga mao si Cristo.  Ang giingon ni Isaias nga ang bata pagatawgon og Amahan nga walay katapusan, wala magpasabot nga si Jesus mao ang Dios Amahan.  Duna ba kitay mabasa nga si Jesus miangkon nga siya dili Dios nga Amahan?  Miingon si Jesus, “Ako dili usa ra, ang Amahan kauban nako” (Jn 16:32).  Busa sayop ang pag-ingon nga si Jesus ug ang Amahan usa ra sa pagka-persona.  Si San Juan miingon:  “Tulo ang nagpamatuod sa langit, ang Amahan, ang Pulong ug ang Espiritu, kining tulo usa” (1 Juan 5:7).  Matin-aw nga tulo gayod nga persona, apan unsa ang ilang pagkausa ra?  “Kay ang Dios usa ra” (Sant. 2:19).  Busa ang pagka-Dios nila maoy usa ra.

 

            Ang pagmatuod nga si Cristo miangkon nga dili siya mao ang Amahan:  “Maingon nga ang Amahan nagsugo kanako, sa maong pagkaagi ako nagsugo kaninyo” (Juan 20:21).  Matin-aw ang parallelism ni Cristo, Siya nga nagsugo lahi sa iyang mga tinun-an nga iyang gisugo.  Ang Amahan usab nga nagsugo, lahi kaniya nga sinugo.  Lain pa gayod nga pamatuod nga si Cristo dili mao ang Amahan, siya miingon:  “Ako moadto sa akong Amahan” (Juan 14:28).

 

            Sa diha nga gibato si San Esteban naabli ang langit duha ka persona and iyang nakita:  “Ug nakita ko ang langit naablihan ug ang Anak nagtindog sa tuong kamot sa Dios” (Buhat 7:56).  Si San Juan miingon: “Kini mao ang anti-Cristo kadtong naglimod sa Amahan ug sa Anak” (1 Juan 3:22).  Ang conjunction ug kun pagdugtong, nagpasabot nga duha gayod ka persona, and Amahan ug ang Anak kadtong maglimod niini, anti-Cristo.  Diha sa Krus miingon si Jesus, “Amahan ko, pasayloa sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat” (Lukas 23:34).  Kon siya pa ang Amahan, moingon unta siya, “Ako, ang Amahan pasayloon ko sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”  Ug dayon moingon unta siya, “Ako ang Amahan nganhi kanako itugyan ko ang akong espiritu.”  Klaro nga dakong sayop ang panudlo sa JMC bahin sa oneness, nga ang Amahan ug ang Anak usa ra ka persona, managlahi gayod sila.  Apanusa ra sila sa pagka-Dios.

 

 

CFD vs SDA (Facebook Debate)

Continuation sa diskusyon nila Stephanie Bulado Orbe ug Hisgot-Hisgot Sa Pagtuobahin sa “SABBATH”.
 ·  ·  · Thursday at 8:03pm near Butuan City, Philippines

    • Antonio Carlos Rivas Fuertes Diri na lang mo magpdayon sis sa akong amahan ug diskusyon. Salamat ug God bless! 🙂

      Thursday at 8:05pm ·  ·  1 person
    • Antonio Carlos Rivas Fuertes Ako na lang ipost tong inyong gipost gabii.

      Thursday at 8:14pm · 
    • Antonio Carlos Rivas Fuertes STEPHANIE BULADO ORBE:
      taas na kaau mo ug gipang storya layo ra kaau sa topic naglibot2 ra ang mga pangutana..walay kahumanan ni… hope matubag ni ninyo tanan!! with chapter and verse kay tubagon pod ni nako nga sabbath with chapter ang verse..I am Blessed to be a Protestant of Catholic church i made the right decision a great choice to transfer and become an adventist. YEHEY!!! katong nag ingon nga Horror ang SDA ok no problem..dli nlng pod ko mgsultig daotan sa inyong church ha bsta kabalo namo ato ky bcn makasala na hinoon ko.

      this is my question:
      Did THe creator bless Sunday?
      Did He command the keeping of Sunday?
      Did He rest on Sunday?
      Does He offer great reward for keeping holy Sunday?
      Will Sunday be kept in the New Earth?
      Should the saints pray about Sunday?
      Did holy women keep Sunday according to any Commandment?
      Was it the Saviour’s custom to keep Sunday?
      Was it Paul’s “manner” to worship on Sunday?
      Were people punished by God for Sunday breaking?
      Will the Almighty ever change?
      Do they say that Messiah would abolish or change His laws?
      Did Paul make tents on the Sabbath?
      Is Sunday a sign of our sanctification?
      Is prophet Isaiah a false prophet?

      Saturday is still named ‘Sabbath’ in the Greek language (Sabato) as well as in Spanish, Portuguese, Italian and in over 100 languages of the world. In Italy it is called Sabbato, in Spain Sabado, in Portugal Sabbado, in Russia Subbota and Poland Sobota. All of these names mean “Sabbath” or “rest day” in their various languages. This proves that when these languages originated at Babel in Genesis 11, Saturday was recognized as the Sabbath day and was incorporated into the very name of the day. Except for languages that have adopted the pagan names for the days of the week, the Seventh day is still called the Sabbath as the Lord named it at creation.

      So kana lng sa ang akong ibilin sa inyoha.. hope nga dili kaau libog ang mag answer kng mahimo pwd isa isahon pag tubag daun pwd isa lng ka person ang mutubag ky maglibog nako daghan mn gd mo unya akoy ray isa mas maau nga magsabot mo kng kinsa inyong patubagon.. og kng mahimo dili na ta mugamit og mga foul words respetohay lng ta tanan ky Bible raba atong topic. No personal just Bible. No hitting below the belt.. heheheh cg start namo og answer mag work sko.. same pod sa akoa og naa moy pangutana etepo lng ninyo kay akong isasahon..God bless you

      HISGOT-HISGOT SA PAGTUO:
      Maayong gabii sis, Sa akong nakita sa imo puno kaayo ka sa mga pangutana nga wala matubag sa mga yano nga mga Katoliko. Imo sa untang gipangita ang mga tubag basin baya sis nga kanang imong gibiyaan mao hinuon ang tinuod nga lawas ni Kristo. Sa tinuoray, dili baya ta maka-pinpoint ug tawo nga dili si Kristo nga maoy responsible sa pagtukod niining Iglesia Katolika. Mao nang diha sa ta magsugod sis nga itandi nimo kung kinsay nagtukod sa SDA ug sa Iglesia Katolika. Timan-i baya sis nga ang balay nga tinukod lamang sa tawo kawang lamang ang kabudlay ug kahago sa nagtukod niini (Salmo 127:1) ug ang balay nagkahulugan sa Iglesia nga mao ang haligi ug sukaranan sa kamatuoran (1 Timoteo 3:15). Palihog lang pag-research sis ug pahibaw-a ko kung kinsang tawhana ang responsible nga dili si Kristo ang nagtukod sa Iglesia Katolika.

      Kanang imong mga pangutanan sis, maanam-anam ra unya nato na ug storya. Anhi sa lang ta magsugod.

      God bless!

      Thursday at 8:14pm · 
    • Antonio Carlos Rivas Fuertes STEPHANIE BULADO ORBE:
      okey mn na imoha bro Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo pro nagsabot me ganha nga ako ang mag ask og questions so tubaga lng sa ninyo wla mn pd ko gaingon nga krn na daun pwd mn pod ninyo nga unya tubagan pag naa namoy nakit-an..unya na ta mag sabot anang Iglesia nga gitukod ni Cristo ky lahi nmn sad nga topic gd..so mao lng ang akng gipangayo ang pagtubag sa akong mga pangutana..salamat kaau sa chance God bless you all

      HISGOT-HISGOT SA PAGTUO:
      Sige sis salamat. Pwede imobo nimo ang imong pangutana, ipunto-punto lang. Hinay-hinay lang ta. Unsa man imong unang pangutana sis? Paninguhaon lang nako nga matubag ang imong pangutana. God bless!

      STEPHANIE BULADO ORBE:
      pwd ninyoha unahon og tubag ang akong unang pangutana.. daun sunod2x maski asa inyong unahon okey ra sa akoa kay kabalo mn pod maghulat.. God bless you all guys

      STEPHANIE BULADO ORBE:
      bro Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo kanang mag work sa jd ko ha nidalikyat lng gyud ko.. 🙂 ihan-ay lng inyong tubag naa ra inyo kng asa inyong unahon mas maau og matubag ninyo aron ma compare nko unsa ang simbahan akong gibayaan.. angay bakong mubalik o magpadayon sa pagka Adventist.. cg Brothers and Sisters Have a Blessed night. God bless you all.

      HISGOT-HISGOT SA PAGTUO:
      Sa Genesis walay gi-mention nga Saturday o Sunday kay kini mga adlaw man nga gi-ngalan sa Gregorian Calendar. Sa pagbuhat sa kalibotan wala ta kahibalo kung unsang adlawa to nagsugod. Ang gihisgotan sa creation adlaw sa Ginoo dili adlaw sa tao nga 24 hours. Ug ang adlaw sa Ginoo isa ka libo ka tuig sa tao pero sa Ginoo usa rana ka adlaw (2 Pedro 3:8). Ang gihisgotan nga usa ka adlaw nagkahulugan ug taas nga panahon. Sumala sa seyensya, diha na ang mga dinosaurs sa ubay-ubay nga kaliboan ka tuig sa wala pa ang tawo. Busa dili kita makaingon nga Sunday o Saturday o unsa bang adlawa. Mao ranay akong ikapaambit nimo sa karon.

      Brod Ranix, stay foot sa lang ta kay naglibog na si sis.

      God bless!

      STEPHANIE BULADO ORBE:
      kani lng last najd ning reply hehehe ugma lng ko mo focus og maau gamiton nko ang statement ni Ranix Katoliko pra sa imong tubag Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo so sa iyhang first day and 8 day is gi consider niya nga sunday kay mao mn na iyang pamatood nga holy ang sunday.. okey.. so ang 7th day nga gi mention og gibalaan sa Exodus mao ang Saturday og sakto ka nga wlay Sunday or Saturday sa Genesis pero klaro kaau nga ang adlaw nga gibasbasan og gipanalanginan sa atong Dios kay mao ang 7th day og dili nato baliwalaon.. pag abot sa Exodus 20:8 ang Sabbath mao na ang 7th day.. ugma nlng jd ko mo tubag og maau ha Ranix og Hisgot2x ky busy kaau ko morning pako mahumn ani dli nko ka participate sa inyo..lahi na raba daun inyong huna2x bsta dli na ka reply.. 🙂 God bless sa tanan…

      Thursday at 8:15pm · 
    • Antonio Carlos Rivas Fuertes HISGOT-HISGOT SA PAGTUO:
      Ang Exodus 20:2 ang gihimaya diha mao ang kabuhatan (finished creation (Exodus 20:11)) ug kini gihatag sa mga Hudiyo pagpadumdum kanila sa ilang kalingkawasan gikan sa pagkaulipon sa Ehipto (Jewish Sabbath). Ang gihatagan niini dili mga Kristiyanos. Mao baya ni sila nga mga kaliwata nga buot mo bato ni Kristo kay gisupak man ni Kristo ang ilang Sabbath (Juan 5:18). Sa kanatong mga Kristiyanos ang gihimaya ug gisentro mao ang natapos nga kabuhatan ni Kristo (finished redemption) nga maoy sentro ug essence sa Christian Sabbath ug si Kristo mao ang Ginoo sa adlaw’ng igpapahulay alang kanatong mga Kristiyanos (Mark 2:28) nga maoy dili madawat sa mga Hudiyo.

      Sis, kang Ranix mana. Focus lang ta sa atong diskusyon kay aron maanam-anam nato ug suta ang tubag sa mga pangutana, isa-isa lang mahina ang kalaban.

      Huwati lang pod ang akong tubag sis kay nagwork man pod ko. So pasensyahi lang ko kung dugay ko ka reply sa imo.

      STEPHANIE BULADO ORBE:
      Bro. Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo ang kang Ranix Katoliko ug imoha ako lang xang gi isa ug tubag wala nimo na makita? ang Exodus 20:2 ang Gihimaya ang kabuhatan??? gi unsa Brother lahi man lagi ang nakasulat “I am the LORD your God, who brought you out of Egypt, out of the land of slavery”. Sa exodus 20:11 uu aminado ko nga sa hudyo rana niya gihatag pero mangutana ko nimo in the 10 commandments thats a moral Law right? like.. dili ka mangawat, dili ka magpatay, dili ka manapaw, ayaw gamita ang akong ngalan sa pasipala lamang, honor ur mother and father imo ng gisunod wala? ug kung imo ning gisunod pasabot u r abiding the commandments ug maka ingon ka nga dili ra ang mga hudyo ang musunod ani. Another question if and only if makasala ka example lang ha.. Nakapatay ka gi unsa man nato pagkahibalo nga kita nakasala na tungod kta nakapatay? dili ba kaha ta mu base sa isa sa mga sugo sa 10 commandments? Ikaw Kristyano are u a law breaker or a law abider?okey in john 5:18 do u know the whole context ani in the bible? nakita nila nga c Ginoong Jesus ni break DAW sa sabbath tungod sa adlawng igpapahulay nag gamit sya ug kusog ug nag ayo sya ug masakiton ug nag himo sya ug maayong mga butang. Ang mga hudyo man gud sa una graveh ka sabbath keeper puro nlng sila Law mas gipahalagahn pa nila ang Law kay sa sa Faith if nabasa nimo ang bible about good samaritan makasabot ra jud ka. we will go on to the Mark 2:27 “Ug siya miingon kanila, “Ang adlaw nga igpapahulay gibuhat alang sa tawo, dili ang tawo alang sa adlaw nga igpapahulay” wala na sya nag mention diri ug hudyo ba o mga Gentiles. mag ask napod ko nimo brother tawo ka o dili? nganong dili man ka musunod sa sabbath nga gibuhat mani alang sa TAWO? diba? another in HEbrew 4:9-11 “4:9 Busa nagapabilin pa diay ang usa ka kapahulayan nga gitagana alang sa mga tawo sa Dios;10 kay ang mahisulod ngadto sa kapahulayan sa Dios, moundang man usab sa iyang mga pagpamuhat maingon sa pag-undang sa Dios sa iyang mga pagpamuhat.11 Busa kinahanglan panglimbasugan ta ang pagsulod sa maong kapahulayan, aron walay usa kanato nga mamatay tungod sa samang pagkamasupilon”. ikaw brother sa imong kaugalingon Isa ba ka sa katawhan sa Diyos? nag ampo ka ba sa atong manluluwas? nagbaton ka ba ug kahadlok sa diyos? og kang makaingon ka nga tawo ka sa diyos, nag ampo ka, ug nagbaton ka ug kahadlok sa Dios pasabot isa ka sa gi ignan nga ang sabbath magpabilin alang sa katawhan sa Dios.. sige e sulat alng imong tubag kay ako pod xang replyan unya. mag rest sko.. thnx… amping. God Bless us God’s People!

      Thursday at 8:15pm · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo PANGUTANA:
      Ang Exodus 20:2 ang Gihimaya ang kabuhatan? Gi unsa Brother lahi man lagi ang nakasulat “I am the LORD your God, who brought you out of Egypt, out of the land of slavery”.

      TUBAG:
      Sis, tan-aw ang katibuk-an dili lang sa usa ka bersikula. Ang sa bersikulo 11 maoy nagpaklaro nganong gipili ang ikapitong adlaw tungod kay gipahayag dinhi nga human sa creation mipahulay ang Dios sa ikapitong adlaw. Mao pani ang ilang nadawat, wala pa diha ang kaluwasan nga buhat ni Kristo. Na-esplekar ba gud ang balaod sa gugma nga gitudlo ni Kristo dinhi?

      PANGUTANA:
      Sa Exodus 20:11, Oo aminado ko nga sa Hudyo rana niya gihatag pero mangutana ko nimo in the 10 commandments that’s a moral Law right? Like dili ka mangawat, dili ka magpatay, dili ka manapaw, ayaw gamita ang akong ngalan sa pasipala lamang, honor your mother and father imo nang gisunod o wala? Ug kung imo ning gisunod pasabot you are abiding the commandments ug maka-ingon ka nga dili ra ang mga Hudyo ang musunod ani.

      TUBAG:
      Sa Exodus 20:11 ang kabuhatan man ang gihisgutan diha dili man ang kaluwasan nga buhat ni Kristo. Niining sugoa sa Exdous 20:11 dili pani hingpit, gumikan kay gihingpit ni ni Kristo didto sa Bagong Tugon ug gi-compress ngadto sa duha kasugo sa gugma. So maminaw ta sis sa gisugyot ni Kristo, nag-ingon baya ang Amahan didto sa bukid sa Tabor sa transfiguration ni Kristo nga “Pamati mo Kaniya”.

      Kana sa lang sis ang akong ikapa-ambit, piece by piece lang ta para duna tay focus ug mas masabtan nato ang atong diskusyon.

      Thursday at 8:26pm ·  ·  2 people
    • Stephanie Bulado Orbe Okey Sir. Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo akong isa isahon pod ug discuss sa imoha akong stand pod ani.. salamat kaayo Sir.

      Thursday at 8:30pm · 
    • Stephanie Bulado Orbe Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo..Sis, tan-aw ang katibuk-an dili lang sa usa ka bersikula. Ang sa bersikulo 11 maoy nagpaklaro nganong gipili ang ikapitong adlaw tungod kay gipahayag dinhi nga human sa creation mipahulay ang Dios sa ikapitong adlaw. Mao pani ang ilang nadawat, wala pa diha ang kaluwasan nga buhat ni Kristo. Na-esplekar ba gud ang balaod sa gugma nga gitudlo ni Kristo dinhi

      Tubag: Salamat Sir kay imong gibutang nga ang ikapitong adlaw iyang gibalaan nagnagpahinomdom kini nga nahuman na niya ang pagbuhat sa kalibutan ug siya mipahulay. although nga wala gi splekar nga makita nato letra por letra nga mao ang gitudlo sa gugma dili pasabot nga ang balaod dili na nahitungod sa gugma sumala sa akong natun an ang pag sabot sa biblya dili lng letra po letra kung dili thoughts for thoughts. sa katong first four commandments kung atong sabton mahitungod kana sa gugma sa Ginoo example: ayaw pagsimba ug lain dios gawas sa atong Ginoo kung musimba ta ug laing dios nagpakita ba ka ug love nato sa Ginoo? another ayaw gamita akong ngalan sa pagpasipala lamang kung love nato ang Ginoo dili jud ta magpasipala..next six ka commands magkuha lang ko ug mga 3 ka example: nakabutang ddto ayaw kamo pagpatay kung love nimo ang isa ka tawo xempre dili jud nimo patyon imo jud xang ampingan,tahora ang inyong amahan ug inahan aron mutaas ang inyong kinabuhi so kita mn jud tanan mapakita nato atong gugma sa atong ginikanan ato jud silang tahoron kay ug d ta mutahod ah wala kay gudma ana palayason ta, ayaw kamo panapaw ug love nimo imong asawa manapaw pa diay? diba dili na kay love nimo xa? kini lang akong pamatood nga sa 10 commandments nga gihatag sa Ginoo naa jud gugma Love for God and Love for others. gamay lang sa 10 com. akong gikuha kay para dili ni mataas.. hehehehhe

      Hisgot hisgot..Sa Exodus 20:11 ang kabuhatan man ang gihisgutan diha dili man ang kaluwasan nga buhat ni Kristo. Niining sugoa sa Exdous 20:11 dili pani hingpit, gumikan kay gihingpit ni ni Kristo didto sa Bagong Tugon ug gi-compress ngadto sa duha kasugo sa gugma. So maminaw ta sis sa gisugyot ni Kristo, nag-ingon baya ang Amahan didto sa bukid sa Tabor sa transfiguration ni Kristo nga “Pamati mo Kaniya”.

      Tubag: Dili nato maingon nga dii hingpit Sir ky ang Ginoo mismo ang naghtag ana He is omnipotent,omnipresnce and omniscient Mao nay katangian sa Ginoo Sir so tanan niya gihatag nato Hingpit jud..:-) Okey kaau ko Sir dili jud ko supak ug maminaw jud ko kang Kristo..sa akong panabot ang kasugoan maoy hingpit apan ang gipangsugo dili hingpit..katong gi ingon nimo nga duha nlang ka sugo Sir dili pasabot nga wala na ang 10 commandments. Sir sumala pod sa John 15:10 if u obey My command you will remain in My love just as I have obeyed My FATHER’s command and remain in His love. so pasabot Sir ginoong Jesus pod nag tuman sa cammandments sa Amahan.according pod sa Mateo 5:17-19 5:17 ¶ “Ayaw kamo paghunahuna nga mianhi ako aron sa pagbungkag sa kasugoan o sa mga profeta; ako mianhi dili sa pagbungkag kondili sa pagtuman niini.18 Kay sa pagkatinuod, sultihan ko kamo, nga samtang magalungtad pa ang langit ug ang yuta, walay pagasayloan sa kasugoan bisan usa na lang ka kudlit o usa ka tulpok niini hangtud ang tanan matuman.19 Tungod niini, bisan kinsa nga magapahuyang sa usa sa mga labing diyutay niining mga sugo ug magapanudlo sa mga tawo sa pagbuhat sa ingon, kini siya pagaisipon nga iwit didto sa gingharian sa langit; apan bisan kinsa nga magatuman ug magapanudlo niini, kini siya pagaisipon nga daku didto sa gingharian sa langit.

      wala diay niya gi wala ang kasugoan iya ra diay gihatagan sa saktong kahulugan sa mateo palang daan Sir. nag nagpahimangno na sya dili pa ba na sapat nga pahimangno sa tawo?

      ug muadto pod ta sa revelation 14:12 naa nmn jud c Kristo sa langit ani ug gipadaygan niya c John kung muingon tag wala na ang 10 ka commandments ngano mn nakabutang diri
      14:12 Ania niini ang agda alang sa pagkamainantuson sa mga balaan, sa mga nanagbantay sa mga sugo sa Dios ug sa tinoohan ni Jesus. naa nmn jud ni sa revelation Sir nganong gi state pamn niya ang sugo sa Dios ug tinoohan ni Jesus so hangod diay pagmatay ug pagkabanhaw ni Kristo hangtod karon sa Atoa nagpabilin pa ang mga sugo sa Dios.

      Sir salamat sa mga tubag nimo

      Thursday at 9:16pm · 
    • Joe Asi Di ako pwede dito,di ako marunong ng Illonggo. !!

      Thursday at 11:28pm ·  ·  2 people
    • Stephanie Bulado Orbe ‎:) am bisaya po language dito 🙂 pero kami lng ni Hisgot2x nag dapat mag discuss kasi may npag kasunduan na.. anyways God bless you

      Thursday at 11:33pm ·  ·  1 person
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IMONG UNANG TUBAG:
      Ang napulo ka sugo sa Daang Tugon sis adunay kakulangon para sa atong panahon. Sa ilang panahon mao toy haom nga sugo tungod kay ang mga tao nianang panahona dili sama nato karon nga taas ug edukasyon. Ato lang timan-an nga si Moises ra maoy Prinsipe sa Ehipto nga mao ray taas ug grado. Ang kasagaran, daghan ang dili kamao mobasa ug walay grado.

      Sa panahon na ni Kristo, iyang giklaro ang sugo tungod kay dunay kulang nga wala mahibaw-i sa mga Hudyo nga nagtan-aw lamang sa mabasa tungod kay mao ni ang ilang pilosopiya sa ilang panahon. Pananglitan, sa pag-ingon ni Kristo sa Mateo 5:44 “Higugmaa ang inyong kaaway ug pag-ampo kamo alang sa mga tao nga nagpasipala kaninyo”, mao kini ang usa ka pagtulon-an nga gitudlo ni Kristo nga gipaklaro niya ang sugo nga ayaw pagpatay. Kaysa Daang Tugon mao man ang ngipon sa ngipon ug mata sa mata. Makita nato nga wala jud ni matudlo sa Daang Tugon. Mao nang nakurat ang mga Hudiyo sa iyang gipanudlo nga wala nila madungog sukad masukad.

      Mao sa lang ni akong ikapaambit sa imo sis. God bless!

      Thursday at 11:35pm ·  ·  4 people
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA PIRMIRONG PARAGRAPH SA IMONG IKADUHANG TUBAG:
      Dili nato maingon nga dii hingpit Sir ky ang Ginoo mismo ang naghtag ana He is omnipotent,omnipresnce and omniscient Mao nay katangian sa Ginoo Sir so tanan niya gihatag nato Hingpit jud..:-) Okey kaau ko Sir dili jud ko supak ug maminaw jud ko kang Kristo..sa akong panabot ang kasugoan maoy hingpit apan ang gipangsugo dili hingpit..katong gi ingon nimo nga duha nlang ka sugo Sir dili pasabot nga wala na ang 10 commandments.

      TUBAG:
      Tinuod ang Dios nga nagahatag hingpit. Ang imong gi-cite mga hiyas sa Dios (attributes), pero ang gihatagan niini nga mga tawo dili man hingpit. Ang pagkab-ot sa kahingpitan moagi man ug taas processo, mao na nga niabot gyod ug dugayng panahon una niabot ang Messias nga sa panahon ni Kristo aduna nay mga school of thoughts. Lahi ang pangagpas sa mga tawo sa panahon ni Moises ug sa panahon ni Kristo, ato ning sabton in exegetical manner. ( Ang tawo nga nakalapas sa adlawng Igpapahulay patyon (Exodus 35:2-3) Niining panahona madawat ni nila kay normal ra ni para nila apan sa atong panahon brutal kini nga pamaagi. ) Mao na gipili ni Kristo ang pagpakatawo nianang panahona tungod kay ang mga tawo lawon-lawom naman ang ilang panabot bahin sa Ginoo. Ug si Kristo nitudlo niini sa iyang panahon nga maoy hustong panahon nga gipili sa Ginoo.

      May tawo nga miduol kang Kristo sa Mateo 19:20 ug miingon siya nga gituman niya ang tanang gipabuhat sa kasugoan. Busa giingnan siya ni Kristo (V21) “Kon bout kang mahingpit, lakaw ug ibaligya ang tanan nimong katigayonan ug ihatag ang halin ngadto sa mga kabos ug makabaton kag bahandi didto sa langit unya balik nganhi ug sunod kanako.” Ang mga Hudiyo istrikto kaayo nga nagsunod sa kasugoan. Mao na nga ang balaod dili pa hingpit tungod kay ang balaod wala mag-agad sa pagtuo (Galacia 3:12). Dinhi gipakita ni Kristo nga ang pagtuman sa kasugoan dili pa gyod hingpit ug igo sa pagkab-ot sa kahingpitan. Kining mga butanga wala maklaro sa Daang Testamento, mao bitaw na sis nga dunay Bag-ong Testamento kay kon hingpit pa ang Daan wala na kinahanglana ang pag-anhi ni Kristo.

      Abi nimo sis, sa Katoliko wala gi-abolish ang napulo ka sugo, ngani gidugangan ug gihingpit kini sa mga gitudlo ni Kristo sa iyang Iglesia. Nakuha nako ang imong punto bahin sa pag saulog sa Sabado nga imong gihuna-huna nga nakasupak niini ang Simbahang Katoliko sa Kasugoan. Ako na siyang respetahan sis kay imo man na, hinaot pa unta nga niining atong dialog duna tay mapulot nga mga leksyon kay kitang tanan makasasala man ug nagkinahanglan ni Kristo. Masabtan pod unta nimo ang side sa pangatarungan sa Simbahang Katoliko nga maoy akong gilaoman.

      Unya na nako replyan ang uban nimong pahayag kay ubag-ubay man sab to imong gipost. Mao sa lang ni ang akong ikapaambit.

      Good night and God bless.

      Friday at 12:32am ·  ·  3 people
    • Stephanie Bulado Orbe Tubag sa imong unang tubag:Sa panahon na ni Kristo, iyang giklaro ang sugo tungod kay dunay kulang nga wala mahibaw-i sa mga Hudyo nga nagtan-aw lamang sa mabasa tungod kay mao ni ang ilang pilosopiya sa ilang panahon. Pananglitan, sa pag-ingon ni Kristo sa Mateo 5:44 “Higugmaa ang inyong kaaway ug pag-ampo kamo alang sa mga tao nga nagpasipala kaninyo”, mao kini ang usa ka pagtulon-an nga gitudlo ni Kristo nga gipaklaro niya ang sugo nga ayaw pagpatay. Kaysa Daang Tugon mao man ang ngipon sa ngipon ug mata sa mata. Makita nato nga wala jud ni matudlo sa Daang Tugon. Mao nang nakurat ang mga Hudiyo sa iyang gipanudlo nga wala nila madungog sukad masukad.

      wala nakoy lain madungag ana Sir. sang ayon kaau ko sa imoha ug mao pod ni akong nadunggan sa sukad pa sa una.

      TUBAG sa 1 tubag
      Tinuod ang Dios nga nagahatag hingpit. Ang imong gi-cite mga hiyas sa Dios (attributes), pero ang gihatagan niini nga mga tawo dili man hingpit. Ang pagkab-ot sa kahingpitan moagi man ug taas processo, mao na nga niabot gyod ug dugayng panahon una niabot ang Messias nga sa panahon ni Kristo aduna nay mga school of thoughts. Lahi ang pangagpas sa mga tawo sa panahon ni Moises ug sa panahon ni Kristo, ato ning sabton in exegetical manner. ( Ang tawo nga nakalapas sa adlawng Igpapahulay patyon (Exodus 35:2-3) Niining panahona madawat ni nila kay normal ra ni para nila apan sa atong panahon brutal kini nga pamaagi. ) Mao na gipili ni Kristo ang pagpakatawo nianang panahona tungod kay ang mga tawo lawon-lawom naman ang ilang panabot bahin sa Ginoo. Ug si Kristo nitudlo niini sa iyang panahon nga maoy hustong panahon nga gipili sa Ginoo.

      Tinood pod na Sir uyon ko nimo ana.

      tubag sa 2 tubag 2nd paragraph: May tawo nga miduol kang Kristo sa Mateo 19:20 ug miingon siya nga gituman niya ang tanang gipabuhat sa kasugoan. Busa giingnan siya ni Kristo (V21) “Kon bout kang mahingpit, lakaw ug ibaligya ang tanan nimong katigayonan ug ihatag ang halin ngadto sa mga kabos ug makabaton kag bahandi didto sa langit unya balik nganhi ug sunod kanako.” Ang mga Hudiyo istrikto kaayo nga nagsunod sa kasugoan. Mao na nga ang balaod dili pa hingpit tungod kay ang balaod wala mag-agad sa pagtuo (Galacia 3:12). Dinhi gipakita ni Kristo nga ang pagtuman sa kasugoan dili pa gyod hingpit ug igo sa pagkab-ot sa kahingpitan. Kining mga butanga wala maklaro sa Daang Testamento, mao bitaw na sis nga dunay Bag-ong Testamento kay kon hingpit pa ang Daan wala na kinahanglana ang pag-anhi ni Kristo.

      Sir akong tubagon ang Mateo 19:20 ang batan on puro ra siya balaod nag huna huna siya nga sa pag sunod sa balaod maka angkon na sya ug kaluwasan apan sa pag ingon ni Kristo nga ibaligya nitalikod siya nga masulob on dira Sir gipakita sa batan on nga wala siyay pagtoo. Ang pagsunod sa balaod resulta lang na sa Pagtoo mao ng dili ta ka ingon nga dili hingpit ang balaod. kay sumala kang pablo sa

      Roma 7:12 ang naka butang “ang balaod balaan ug ang kasugoan balaan, matarong ug maayo”.

      Sir. dili jud ta maka ingon nga dili hingpit ang balaod kay sa akong giingon mismo gabie nga ang Ginoo mismo ang naghatag ni ini ug way angay mabag o niini o paga usbon o pagadungagan ang Ginoo Sir. all knowing God past,present and future so ang balaod hingpit jud. oo ang mga tao sa una balaod ang ilang gi tagaan ug importance tungod ana wala na clay faith letra por letra. ang gi huna huna sa mga israelites sa una maluwas ra sila pinaagi sa balaod wala nay pagtoo. Ang sa ako nganong nag sunod ko sa balaod dili tungod aron ako maluwas kon dili naa koy pagtoo ug tungod sa akong pagtoo gi sunod nako ang balaod ug tungod pod usab na sa tabang sa Ginoo that was based on Roma 3:31 “nagpasabot ba kini nga gisalikway nato ang balaod tungod sa pagtoo?wala! Gilig on hinoon nato ang balaod.

      Salamat kaayo Sir nga imong gi ingon ug gi angkon sa akoa kamo nag sunod pod ug wala ninyo gi abolish ang 10 commandments so ato pa Sir inyong gi admit nga dili ang hudyo ang gihatagn ug ang angay musunod kon dili kita pod diay.Sir dii ko uyon sa imong gi ingon nga dungagan kini kay sa gi ingon ni JUAN sa revelation 22:18- “Ako si Juan, nagpasidaan sa tanang nakabati sa propesiya nga ania aning libroha ang magdugang niini dungagan usab sa Dios ang ipahamtang kania nga mga katalagman nga gihisgutan niining libroha.”Roma13:8″ ayaw pagapos sa utang gawas sa paghigugmaay sa usag usa ang nahigugma sa iyang isigkatawo nakatuman na sa balaod”.

      Sa tinood lang Sir nag libog ko sa imong stand heheheh.. kay atong una ni ingon ka nga ang 10 commandment para ra sa hudyo ug wala na ang 10 com. kay gi compress na sa 2 karon napod wala ninyo gi abolish pero gidungagan hinoon heheheheh… libog ko dah… palihug daw sir paki explain nga ka naka ingon ka nga sa hudyo ra to ug d ta angay ato magsunod..unya diay inyo diay gisunod wala gi abolish ug inyo pang gidungagan.hehehhe..

      Sir unya d ko ka online ka mag start na ang Sabbath ugma napod ko sa Hapon ka online 6pm. so salamat kaayo Sir nalipay kaayo ko sa imong Tubag.. hehheheheh Salamat sa Ginoo.

      God Bless and Good Day!

      Friday at 7:30am · 
    • Stephanie Bulado Orbe Pasensya nakatulog ko gabie.. heheheh…

      Friday at 7:31am · 
    • Stephanie Bulado Orbe Sir uyon pod ko nga kita makasasala jud mao ng nag kinahanglan tag Kristo sa atong kinabuhi. Salamat kaau Sir.

      Friday at 7:36am · 
    • Stephanie Bulado Orbe ako lang dungagan akong gisulti sa mateo 19:20

      dra Sir nagpamatood nga ang tawo ang dili hingpit ug dili ang balaod. kung e analyze nato Sir makuha nato ang tubag ug makita nato kinsa ang dii hingpit. let Us pray that God will give Us wisdom to understand the word of God.

      Friday at 8:30am · 
    • Stephanie Bulado Orbe Si Jesus mi anhi aron dili pag pagdungag sa balaod kun dili pagtuman sa saktong kahulugan kay walay angay idungag sa balaod kay kini hingpit na daan Gikan kini sa atong Dios.

      Friday at 11:23am · 
    • G-one Paisones Bro ato ning e post sa website nato inyong debate dinhi

      Friday at 7:21pm ·  ·  1 person
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo Bro G-one Paisones nag-PM nako sa imo gabii. Salamat daan ug God bless!

      Pro Deo Et Ekklesia!

      21 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA UNANG PARAPO:
      STEPHANIE:
      Sir, akong tubagon ang Mateo 19:20 ang batan-on puro ra siya balaod naghuna-huna siya nga sa pagsunod sa balaod maka-angkon na sya ug kaluwasan apan sa pag-ingon ni Kristo nga ibaligya nitalikod siya nga masulob-on dira Sir gipakita sa batan-on nga wala siyay pagtoo. Ang pagsunod sa balaod resulta lang na sa Pagtoo mao ng dili ta ka ingon nga dili hingpit ang balaod kay sumala kang Pablo sa Roma 7:12 ang naka butang “Ang balaod balaan ug ang kasugoan balaan, matarong ug maayo”.

      TUBAG:
      Mao na sis, ang mga kaliwat sa mga Hudiyo nga nakadawat sa napulo ka sugo sa Exodus 20:2, 11, ayaw lang pod ingna nga wala siyay pagtoo. Hugot ang iyang pagtoo tungod kay ang tawong nagtuman sa balaod ni Moises sa letra por letra sinsero sa iyang kaugalingon sa pagsunod sa Dios apan lang wala siya kaila ni Kristo nga maoy tinugdan sa kinabuhi. Mao kini ang kakulangon sa daang sugo diin ang gi-commemorate mao ang “finished creation” Exodus 2:11. Ug kini dili hingpit (Hebreo 10:1) Ang gi-commemorate sa mga Kristianos mao ang “finished redemption” (Ressurection). Dinhi labi pang nahimaya ang Amahan tungod sa pagpasig-uli sa iyang Anak diin namugna ang bag-ong katawhan sa Dios.

      21 hours ago ·  ·  1 person
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKADUHANG PARAPO:
      STEPHANIE:
      Sir, dili jud ta maka ingon nga dili hingpit ang balaod kay sa akong giingon mismo gabie nga ang Ginoo mismo ang naghatag niini ug way angay mabag-o niini o paga-usbon o pagadugangan ang Ginoo Sir. All knowing God past, present and future so ang balaod hingpit jud. Oo ang mga tao sa una balaod ang ilang gi-tagaan ug importance tungod ana wala na silay faith letra por letra. Ang gihuna-huna sa mga Israelites sa una maluwas ra sila pinaagi sa balaod wala nay pagtoo.

      TUBAG:
      Sis, dili ta mobasi sa opinion, kay ang kasulatan nag-ingon sa:

      Hebreo 10:1 – “Ang Balaod sa mga Judio dili hingpit ug dili sibo nga sumbanan sa tinuod nga mga butang. Landong lamang kini sa maayong mga butang nga umaabot.”

      Mao na sis nga ang mga sakripisyo sa daang tugon sa tinuoray dili gayod makawagtang sa mga sala (Hebreo 10:11). Mianhi si Kristo ug mihalad sa iyang kaugalingong lawas tungod kay siya man ang tinuod nga Karnero sa Dios nga nagawagtang sa sala sa kalibotan (Juan 1:29). Ang mga dugo sa karnero sa daang tugon wala nay epek human ilansang si Kristo didto sa Krus ( Colosas 2:14-16). Mao na nga giwagtang ni Kristo ang Balaod sa mga Judio lakip ang mga kasugoan ug mga kalagdaan niini.

      Mao na nga nianhi si Kristo, tungod sa maong kakulangon kay kung nahingpit na ang balaod sa Daang tugon (Mosaic Law), dili na kinahanglan moanhi pa si Kristo. Dili na unta SIYA moingon nga “kung gusto kang mahingpit”, ibaligya ang tanan mong kabutangan…. Kini mga butanga wala madunggi sukad masukad sa mga Hudiyo gikan sa panudlo sa mga Magtutudlo sa Balaod. Ang balaod nga gihatag ni Moises sa Daan, alang sa mga Kristianos kini mahanaw sa dili madugay (Hebreo 8:13).

      Hebreo 8:7 – Kon wala pay sayop ang kadtong unang kasabotan, wala unta kinahanglana ang ikaduha.

      Hebreo 8:13 – Sa paghisgot mahitungod sa usa ka bag-ong kasabotan, ang Dios naghimong daan sa una : ug ang tanan nga nagkadaan ug nagkadunot MAHANAW sa dili madugay.

      Sis, dili nimo makwestiyon si Jesus kung duna man gani siyay gidugang, tungod kay siya Dios man ug siyay mao man mismo ang magbabalaod (Lawgiver) ug siya husto kanunay.

      Hebreo 9:10 – Kining tanan mga lagda nga magpadayon lamang hangtod USBON sa Dios ang tanang butang.

      Tataw lang nga mianhi siya kay duna pay iyang ipuno aron mailisan ug mas hingpit nga butang. Ang Dios kaniadto sa Daang tugon mga propeta ray makadungog ug maka istorya apan lahi sa pagpakatawo ni Kristo nga maoy atong Dios ug manluluwas kay maistoryahan gyod kanunay sa tawo ug mapangutana gyod. Nagpili gyod siyag mga tinun-an (disipulo) aron human sila matudloi, mao nay momantala (teach) sa iyang mga kasugoan (Kasugoan ni Kristo) ( Mateo 28:20) Tudloi sila PAGTUMAN sa tanan nga AKONG GISUGO kaninyo.

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKATULONG PARAPO:
      STEPHANIE:
      Ang sa ako, nganong nagsunod ko sa balaod dili tungod aron ako maluwas kon dili naa koy pagtoo ug tungod sa akong pagtoo gi-sunod nako ang balaod ug tungod pod usab na sa tabang sa Ginoo that was based on Roma 3:31 “Nagpasabot ba kini nga gisalikway nato ang balaod tungod sa pagtoo? Wala! Gilig on hinoon nato ang balaod.

      TUBAG:
      Unsa may punto nimo sis nga nagsunod man ka sa balaod dili tungod aron ikaw maluwas? Mobuhat ba gud tag butang nga walay purpose? Angay tang motuman sa balaod ni Kristo tungod kay ang mga butang nga iya sa Dios aduna may dakong kalabotan sa kaluwasan ug kini makapahimuot kaniya. Ang pagtuman sa sugo buhat sa gugma. Juan 14:16 si Jesus miingon, Kung kamo nahigugma kanako tumana ang AKONG mga sugo. (Sugo ni Kristo)

      Lain pa sis, walay tawo nga motuman sa balaod kung wala siyay gituohan ug gialagaran.

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKAUPAT NGA PARAPO:
      STEPHANIE:
      Salamat kaayo Sir nga imong giingon ug gi-angkon sa akoa kamo nag sunod pod ug wala ninyo gi-abolish ang 10 commandments. So ato pa Sir inyong gi-admit nga dili ang Hudyo ang gihatagan ug ang angay musunod kondili kita pod diay.

      TUBAG:
      Angay unta nimong nahibaw-an ni sa katoliko pa ka sis. Nagtuo ko nga wala kay kasayuran bahin niini. Maayo unta ug nagtuon, nagresearch ka ug nag imbestigar unta ka niini sa Katoliko ka pa. Dili baya garantiya nga tungod naggamit ug bibliya timaan nga sinugo na sa Ginoo. Nagpasidaan si Kristo kanato nga magbantay ta ug dili magpalimbong ni bisan kinsa kay sa akong ngalan daghang tawo ang moanhi nga mag-ingon, “Ako ang Mesiyas ug daghan ang malimbongan (Mateo 24:4). Naa may mga apologist sa Katoliko nga makahatag untag dugang pagpasabot nimo bahin niini. Basin baya sis kining imong gibiyaan mao diay hinoon ang Iglesya nga gitukod ni Kristo. Paki research sis sa kalainan sa Jewish Sabbath ug Christian Sabbath (Lord’s Day). Wala may Kristiyanos nga misunod sa Jewish Sabbath ngani gisupak pa man gani ni Kristo ug sa mga apostoles.

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKALIMANG PARAPO:
      STEPHANIE:
      Sir dili ko uyon sa imong giingon nga dungagan kini kay sa giingon ni JUAN sa Revelation 22:18 “Ako si Juan, nagpasidaan sa tanang nakabati sa propesiya nga ania aning libroha ang magdugang niini dungagan usab sa Dios ang ipahamtang kania nga mga katalagman nga gihisgutan niining libroha.”

      TUBAG:
      Ang dili padugangan sis mao ang propesiya nga nahisulat niining libro sa Pinadayag nga gisulat ni Juan. Nagkanayon,”….sa tanang nakabati sa propesiya nga ania aning libroha, ang magdugang niini dugangan usab sa Dios ang ipahamtang…..”

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKA-UNOM NGA PARAPO:
      STEPHANIE:
      Roma13:8 “Ayaw pagapos sa utang gawas sa paghigugmaay sa usag usa ang nahigugma sa iyang isigkatawo nakatuman na sa balaod”.

      TUBAG:
      Walay tay problema ani sis kay balaod man kini sa Gugma nga maoy balaod ni Kristo. Juan 14:16 si Jesus miingon, Kung kamo nahigugma kanako tumana ang AKONG mga sugo. (Sugo ni Kristo)

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo TUBAG SA IKA-PITONG PARAPO:
      STEPHANIE:
      Sa tinood lang Sir nag libog ko sa imong stand heheheh. Kay atong una niingon ka nga ang 10 commandments para ra sa Hudyo ug wala na ang 10 commandments. Kay gi-compress na sa 2 karon napod wala ninyo gi-abolish pero gidugangan hinoon…hehehe…Libog ko dah… Palihug daw Sir paki-explain nga ka naka ingon ka nga sa Hudyo ra to ug di ta angay ato magsunod.Unya diay inyo diay gisunod wala gi-abolish ug inyo pang gidungagan…hehehhe…

      TUBAG:
      Sis, wala tingali nimo masabti ang sugo nga gitudlo ni Kristo.

      Mateo 22:37-40 Ang atong Ginoong Jesukristo miingon nga ang

      “UNA ug labing daku ug labing importanting sugo” mao ang paghigugma sa Dios sa tibook mong kasingkasing, kalag ug hunahuna.

      Ang IKADUHA nga labing importanting sugo mao nga Higugmaa ang imong isigkatawo ingon sa imong kaugalingon.

      “Nagsukad niining duha ka sugo ang TIBOOK balaod ni Moises ug ang mga pagtulon-an sa mga propeta.”

      Dili nimo makwestiyon si Jesus sis kung duna man gani siyay gidugang tungod kay siya Dios man ug siyay naghatag niini ug ang magbabalaod (Lawgiver). Siya ray makadugang ug makakuha. Ang diperensya lang kay tingali kung wala ko masayop, imong gisabot sa Simbahang Katoliko nga ang kasugoan mahitungod sa Sabbath(Day of Rest) mao ra sa Daan. Mao nay diperensya sis. Walay Kristiyanos nga mipahulay sa adlawng Sabado human mabanhaw si Kristo.

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo STEPHANIE:
      Sir uyon pod ko nga kita makasasala jud mao ng nag kinahanglan tag Kristo sa atong kinabuhi. Salamat kaau Sir.

      TUBAG:
      Salamat sis, tagaan unta kitag dugang kaalam sa Dios.

      20 hours ago · 
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo Mao rani akong ikapaambit sa karon sis Stephanie Bulado Orbe.

      Good night and God bless!

      20 hours ago · 
    • Alvin Gitamondoc hahaha!nindot ni dah!hehe..kip it up Hisgot-hisgot sa pagtuo!

      16 hours ago ·  ·  2 people
    • Hisgot-Hisgot Sa Pagtuo Salamat kayo brod.

      Pro Deo Et Ekklessia!

      12 hours ago ·  ·  1 person

ANG PAGKADUNAY DIOS

THE EXISTENCE OF GOD [ANG PAGKADUNAY DIOS]

Hinikay ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

 

                Gikan sa mga kamatuoran nga kinaiyanhong mahibaloan, atong mapamatud-an ang pagkanaa sa usa ka Buhi nga Dios, usa ka pagkamao nga naghupot sa salabotan ug gawasnong kabubut-on, ang Una o Gigikanan nga Hinungdan sa tanang butang nga lahi Kaniya.  Ang pagkadunay Dios mahimong mahibaloan ginamit ang lamdag sa tawhanong salabotan pinaagi sa atong pagpamalandong sa kinaiya ug kahimtang sa butang nga naglibot kanato ug sa tibuok kinaiyahan (Roma 1:20, Kaal 13:1-9).

 

First Principles – Sa dili pa nato hisgotan ang mga pruyba sa pagkadunay Dios, ato una nga hisgotan ang kinaunhang prinsipyo diin sila napasukad.  Ang gitawag nga kinaunhang prinsipyo mao ang dayag nga mga kamatuoran (self-evident truths) nga nagsilbi nga pundasyon sa usa ka syensya.  Sa atong mga pruyba, ang mga kinaunhang prinsipyo nalangkob sa duha:  1) Nga ang atong rason ug ang ebidensya sa atong mga galamhan kun “senses” kasaligan.  2) Nga bisan unsang butang nga nagsugod sa pagkanaa gumikan sa laing butang nga lahi niini (Principle of Causality).  Dili na kinahanglan, ug gani dili nato mahimo, ang pagpruyba sa mga kinaunhang prinsipyo.  Modan-ag sila sa ilang kaugalingong kahayag.  Kadtong dili modawat sa ilang ka-valido madudahan nato ang kahusto sa ilang paminsar.

 

I.  PRUYBA GIKAN SA HAN-AY SA KINAIYAHAN

 

Diha sa mga butang sa kinaiyahan, ug usab diha sa mga buhat sa tawo, ang han-ay ug ang maayo nga pagkapahimutang gumikan sa lihok sa usa ka maalamon nga designer.

 

1.  Pananglit mobisita ka ngadto sa pabrica sa mga bisikleta.  Diha sa usa ka workshop imong makita ang daghang mga piyesa, nga gibahin ngadto sa lainlaing grupo—anaa ang pile sa mga steel tubing, sa mga spokes, wheel-rims, hubs, handle bars, pedals, kahon sa mga nuts ug screws ug uban pa.  Unya pananglit inigbalik nimo tapos sa pila ka oras imong napalgan nga ang nagkalainlaing piyesa na-assemble na ngadto dinosena ka mga bag-ong bisikleta, ang usa perfecto sa matag detalye.  Mahimo ba nimo ang paghunahuna nga ang maong maayo nga pagkagama producto sa usa lamang ka sulagma kun chance?  Dili, kondili diha-diha imong masabot nga kini buhat sa usa ka maalamon nga mechanico.

 

Karon mopadayon kita gikan sa bisikleta ngadto sa tawhanong kamot nga maoy mihimo kanila, ug imong makaplagan ang mas labaw kaayo nga katingalahan nga ehemplo sa han-ay ug kabatid.  Ang matag lihok sa atong kamot resulta sa pagtambayayong sa pino nga mga bukog, sa paghugot o pagluag sa mainat-inat nga mga muscles, ug uban pa.  Ang framework niini ginama gikan sa dili momenos 19 ka mga bukog, samtang laing walo pa gayod nga dunay nagkalainlain nga forma maoy hinungdan sa kusog ug flexibility sa atong wrists.  Masiguro nato nga ang sulagma kun blind chance dili makamugna niini labihan ka komplicado nga sistema sa mga bukog ug muscles, sa mga sinews ug kaugatan, diin ang daghang mga bahin naglihok aron sa pagpadangat sa matag lihok sa tibuok kamot.  Ug kon dili ang sulagma, ang pangutana nga dayon nga motumaw mao, diin man kini magsukad?  Klaro na lang nga dili gikan sa tawo, tungod kay kini mitubo man dungan kaniya.  Busa, si Kinsa man diay ang naghimo niining katingalahan nga bahin sa atong lawas?  Ang tubag natural nga mogawas sa atong mga ngabil.  Ang Nagbuhat sa atong kamot ug sa uban pang dili maihap nga kahibulongan nga mipuno sa atong kalibotan dili lain kondili ang Batid nga Magbubuhat, ang Makagagahom nga Dios.

 

2.  Ang camera dunay kaha diin anaay lingon nga lungag aron makalusot ang kahayag;  ang kahayag molapos sa bildo kun lens, ug moporma sa usa ka picture diha sa gitawag og sensitive plate.  Susama niini mao ang atong mga mata, diin ang eye-ball matandi sa kaha sa camera, ang pupil matandi sa lingin nga lungag, ang crystalline lens ngadto sa lens sa camera, ug ang retina ngadto sa sensitive plate.  Niining duha ka ehemplo, ma-obserbahan, dunay daghan nga nagkalainlain nga mga butang nga gihiusa ug gipahaom aron sa pagmugna sa usa ka resulta, ug kini mao ang tin-aw nga picture diha sa sensitive plate ug diha sa retina.  Mahimo ba nga kining nagkalahi nga mga butang nagkatapok pinaagig sulagma?  Dili, tungod kay klaro kaayo nga ang maong combinasyon mahimo lamang sa usa ka maalamon nga operator.  Ang camera binuhat sa tawo; ang atong mata binuhat sa usa ka Magbubuhat nga dili menos ang pagkanaa, apan dili makita.

 

Giunsa man sa tighimo sa camera pagbuhat sa iyang trabaho?  Iyang gitigom ang mga materyales nga iyang gikinahanglan; iya kining gihulma, gilimbasan, ug gipasinaw uban ang dakong pag-amping, ug sa kataposan iya kining gi-assemble.  Bisan kon kita makadayeg sa iyang kabatid, apan kita usab nasayod nga uban ang igong pagtuon makahimo kita sa pagsunod sa iyang gihimo.  Apan komusta man sa nagbuhat sa mata sa tawo?  Giunsa man niya paghimo ang iyang trabaho?  Sa usa ka misteryoso nga paagi nga dili nato masabot, ug atong giila nga dili mahimo natong masunod, Siya mihimo sa usa ka gamayng piraso sa unod sa pagdaghan ngadto sa minilyon ka pilo, ug niini, inanay nga miporma ug mi-perfecto sa matag parte niining katingalahan nga bahin sa atong lawas.  Siya nga makahimo sa usa ka pudyot sa matter sa paglihok nga ingon niini nga paagi usa ka tighimo kansang kaalam ug gahom imposibli nga masukod sa atong hunahuna.  Siya ang Agalon sa Kinaiyahan; gitawag nato siyag Dios.

 

II.  PRUYBA GIKAN SA MGA BALAOD SA KINAIYAHAN

 

Ang tibuok kinaiyahan nagsunod og balaod.  Ang astronomy, physics, ug chemistry nagpakita nga ang mga butang nga walay kinabuhi kun inanimate matter, gikan sa mga bituon sa kalangitan ngadto sa pinakagamay nga abog, diha sa tanan nilang mga lihok ug kausaban, nailawom sa makanunayon nga mga balaod.  Mao usab kini sa mga butang nga dunay kinabuhi sama sa mga tanom, mananap, ug sa tawo:  Ang matag klase motubo, molambo, ug molihok sa managsamang paagi.  Ang tibuok uniberso nabugkos ngadto sa usa ka dako nga tibuok ug sama sa usa ka dakong makina ang matag parte niini gipasibo pag-ayo.  Ang mahan-ayon nga lihok sa kalangitan, ang katingalahan nga pagkahimo sa mga living things ug sa ilang matag bahin, sama sa igtatan-aw ug igdulongog, ang kahibulongan nga instinct sa mga gagmayng mananap, sama sa buhat sa mga insecto ug sa paghimog salag sa mga langgam, ang gawasnon nga lihok sa tawo, ang iyang nabantog nga nakab-ot sa syensya, sa literatura, ug sa arte—kining tanan nga makaagda sa atong kahingangha mga gasa sa kinaiyahan ug nasubay sa iyang mga balaod.

 

Lisod hunahunaon nga ang mga balaod, nga nakapahimo sa nagkadaiyang mga efecto, apan nagpabilin diha sa kahusay sa ilang kinatibuk-an ug diha sa pinakagamay nga detalye, mitumaw lamang gikan sa sulagma, o sa bisan unsang walay salabotan nga atong gipili nga nganlan.  Kini sila gipahimutang gayod sa usa ka maalamon nga Magbabalaod kinsa maoy nag-gambalay kanila, ug mibuot kanila diha sa ilang mga paglihok aron sa pagkab-ot sa tumong nga iyang gimbut-an.  Ang maong Magbabalaod usa gayod ka pagkamao nga naghupot sa walay sukod nga kinaadman.  Siya naghupot gayod sa gawasnong pagbuot tungod kay iya kining gihatag ngadto sa tawo.  Siya naghupot gayod sa gahom labaw sa atong capacidad sa pagsukod, sa gahom diin ang atong hunahuna dili makabutang og kinutuban.

 

Si Sir Isaac Newton nga maoy nakadiskubre sa mga balaod sa lihok sa mga planeta misulat:  “Kining labing matahom nga sistema sa adlaw, sa mga planeta ug cometa dili mahimo kon wala ang paghan-ay og pagpanag-iya sa usa ka Pagkamao kinsa sa samang higayon maalamon ug makagagahom… Kining Pagkamao nga nagmando sa tanang butang, dili ingon og siya mao ang kalag sa kalibotan, apan ingon nga Ginoo sa tanan… Kita midayeg Kaniya sa Iyang mga kahingpitan, kita mipasidungog Kaniya ug kita misimba Kaniya sa Iyang pagka-Ginoo” (Principa II).

 

III.  PRUYBA GIKAN SA LIHOK

 

Ang inadlaw nga kasinatian nagpakita kanato nga ang mga butang dunay paglihok ug kausaban.  Apan walay butang sa makita nga uniberso nga milihok sa iya ra gyod nga kaugalingon, hawa sa pagtabang sa lain.  Walay butang nga naglihok nga naghupot diha sa kaugalingon niini sa hingpit nga hinungdan sa iyang paglihok.  Dili ang self-motion maoy balaod sa kinaiyahan kondili ang law of inertia.  Atong tan-awon ang caso sa mga butang nga walay kinabuhi kun inanimate bodies.  Sila milihok tungod lamang kay sila gipalihok.  Dili silay mipalihok sa ilang kaugalingon.  Ilang nakuha ang ilang paglihok gikan sa gawas.

 

Ato idapat kini nga observasyon ngadto sa kalibotan ug uban pa nga anaa sa kawanangan.  Ang lihok sa earth tuyok sa iyang axis usa ka butang nga nasusi na; ang iyang lihok libot sa sun usa usab ka butang nga atong gidawat nga tinuod.  Karon, pangutana sa imong kaugalingon kon giunsa sa earth pag-angkon sa iyang lihok. Daghang mga physicists moingon nga nakuha sa earth ang iyang lihok gikan sa sun, nga samtang kini nagtuyok, mipalagpot sa earth ingon nga tipaka.  Apan diin man kuhaa sa sun ang iyang paglihok?  Dunay uban moingon nga nakuha sa sun ang iyang paglihok gikan sa mas dako nga butang diin kini kabahin kaniadto, samtang ang uban moingon nga ang sun ug ang lihok niini gumikan sa panagbanga sa duha ka mga dagkong bituon.  Apan diin man gikan ang lihok sa mas dako nga butang o sa mga bituon?  Ang syensya walay tubag niini nga pangutana, ug bisan pa kon duna, agn tubag dili gihapon mohatag kanatog hingpit nga husay kon giunsa pagsugod ang lihok sa earth.  Ang bugtong matuod nga tubag, nga motapos sa tanang pagpangutana, mao nga ang lihok gumikan o nagsukad ngadto sa tuburan sa lihok, ngadto sa unang tigpalihok.

 

Busa duna gayoy pagkamao nga lahi sa kalibotan nga naghatag niini sa iyang paglihok.  Ang maong pagkamao mahimo nga mao ang unang tigpalihok o pagkamao nga gipalihok sa lain.  Kon ang maong tigpalihok gipalihok sa lain, diin man ang maong nagpalihok nakakuha sa iyang paglihok?  Ang pangutana labot sa gigikanan sa lihok hingpit lamang nga matubag kon, sa kaulahian, modangat kita ngadto sa unang tigpalihok nga wala na palihoka og lain.  Ang maong unang tigpalihok gitawag natog Dios.

 

IV.  PRUYBA GIKAN SA CAUSALITY

 

Ang usa ka butang kinahanglan una nga anaa sa dili pa kini makahimog bisan unsa: busa walay butang nga makapatungha sa iyang kaugalingon.  Kon atong makita nga dunay bag-ong mitungha, masiguro nato nga kini gipatungha sa lain.  Kadtong gipahidangat ang iyang pagkanaa mao ang gitawag og efecto; ug kadtong maoy nakapadangat sa pagkanaa niini mao ang gitawag og causa.

 

Kon atong makita nga ang causa sa usa ka efecto nga kini efecto usab, ang atong hunahuna dili matagbaw:  atong maaninaw nga wala pa kita makakab-ot sa igo nga explanation sa nahaunang efecto.  Pananglit, ang suga nga milukop sa imong lawak sa kahayag panahon sa kagabhion.  Kini usa ka efecto.  Apan unsa man ang causa niini?  Ang koryente.  Apan ang koryente efecto usab sa generator.  Karon kon ang generator mao ang kataposang causa nga atong matudlo, wala gihapon kitay hingpit ug sigo nga explanation sa kahayag sa suga.  Ngano?  Tungod kay ang generator efecto man usab.  Busa sa tumoy sa kadena sa atong mga pangutana, nag-atubang gihapon kita sa usa ka efecto nga nagkinahanglan og explanation sama sa efecto nga atong gisugdan.

 

Ang completo ug kataposan nga explanation makaplagan lamang kon moabot kita sa usa ka causa nga dili efecto, usa ka causa nga wala magkuha sa iyang pagkanaa gikan sa lain pa.  Kini nga causa nga atong tawgon nga Unang Causa, mo-esplikar sa tibuok kadena sa mga causa nga atong gi-considerar ug sa bisan unsang kadena sa mga causa buot natong susihon.  Busa ang Unang Causa sa tanang butang diha sa kinaiyahan kinahanglan gyod nga diha nang daan ug wala patunghaa og lain.  Busa maingon nato nga ang maong Causa naglungtad sa iyang kaugalingon kun self-existent.  Ang Unang Causa, ang self-existent nga gigikanan sa tanang butang, atong gitawag og Dios.

 

V.  PRUYBA GIKAN SA DEPENDENCE

 

Ang tanang butang sa makita nga uniberso nailawom sa pagkausab ug pagkadunot.  Ang mga tanom, mga mananap, ug ang tawo motungha apan tapos sa mubong panahon mahanaw, samtang ang walay kinabuhi nga matter nahiagom sa walay hunong nga kausaban.  Walay bisan usa ka butang sulod sa uniberso nga makagunit sa iyang existence kun paglungtad; ang iyang paglungtad sama sa binadbaran nga pisi nga mahimong mohilos gikan niini sa matag gutlo; ang paglungtad dili kabahin sa iyang kinaiya.  Busa ang tanang butang sa kalibotan maingon nato nga dependent, nga sa ato pa wala maglungtad sa iyang kaugalingon, kondili nag-agad sa uban alang sa iyang paglungtad.

 

Tungod kay ang mga dependent beings, sa pagkatinuod, anaa man, ug nagpadayon sa ilang pagkanaa, ug tungod kay sila dili man makalungtad sa ilang kaugalingon, kinahanglan nga sila palungtaron sa usa ka dili-dependent kun independent nga pagkamao, nga sa ato pa usa ka pagkamao nga self-existent, usa ka pagkamao kansang kinaiya naglakip sa paglungtad.

 

Mahimo ba nga kining self-existent nga pagkamao sama sa matter, o electrisidad, o sa bisan unsang walay kinabuhi nga butang nga atong gitagad sa paghingalan?  Dili; aron sa pagsupporta aron molungtad ang tanang butang sa kalibotan, lakip sa mga buhi nga tanom, sa mobati nga mga mananap, ug sa may salabutan nga tawo, ang maong self-existent being kinahanglan nga usa ka Buhi nga Gahom.  Siya mao ang kinalabwan nga pagkamao kun Supreme Being nga naghupot diha sa Iyang kaugalingon sa tinubdan sa iyang kaugalingong paglungtad.  Gitawag nato siya’g Dios.

 

VI.  PRUYBA GIKAN SA PAGKADUNAY KINABUHI

 

Gidawat sa mga nagtuon sa syensya nga dunay panahon nga wala pay kinabuhi nga mi-existir dinhi sa atong kalibotan.  Ang pagtuon sa Geology mimatuod nga dunay taas nga yugto sa mga katuigan sa paghulma pa sa nawong sa kalibotan nga impossibli nga dunay kinabuhi og diin wala gyoy nakaplagan nga timailhan niini.  Tungod kay ang kinabuhi wala man ug dili man mahitabo nga dinhi na kanunay sa kalibotan, mahimo nga kini mitumaw gikan sa materya nga walay kinabuhi o nga dunay nagbutang niini dinhi.  Ang unang alternativo dugay na nga gitalikdan sa syensya.  Omne vivum e vivo, omnis cellula e cellula, omnis nucleus e nucleo—Matag living thing naggikan sa usa ka buhi nga gigikanan, matag life-cell gikan sa laing life-cell, gikan sa organic matter lamang nga ang labing gamay nga particle sa organic matter makuha.  Mao kini ang usa sa labing napiho nga resulta sa modernong pagsusi (Louis Pasteur).  Ang giingon nga spontaneous generation nga mao ang pagtungha sa kinabuhi gikan sa way kinabuhi nga matter usa lamang ka bunga sa imahinasyon.  Labot niini si A.V. Hill miingon:  “Ang pag-agda kanako sa pag-uyon sa mechanismo (materialismo) ingon nga maoy explanation sa life phenomenon, maoy pag-agda kanako sa paglubong sa akong ulo diha sa balas ug sa pagpakaaron-ingnon nga ang mga butang wala diha bisan kon ako nasayod nga anaa sila” (A.V. Hill, Living Machinery). Si Lord Kelvin misugyot nga ang binhi sa kinabuhi possibli nga nahulog gikan sa usa ka bituon nganhi sa atong kalibotan.  Apan bisan kon mao pa kini ang nahitabo, dili kini mosulbad sa tanghaga sa kinabuhi:  igo lang kini nga mopaatras sa pangutana.  Giunsa man pagsugod ang maong binhi sa kinabuhi?    

 

Busa ang nahibilin mao lamang ang laing alternative, nga, ang kinabuhi resulta sa usa ka espesyal nga buhat sa paglalang, nga dunay Tighatag sa kinabuhi, kinsa mao ang Kinabuhi mismo—ang buhi nga Dios. 

 

VII.  PRUYBA PINASUKAD SA BALAOD MORAL (ANG DIOS DIHA SA KONSENSYA)

 

Nahibalo kita pinasikad sa atong kasinatian nga duna tay konsensya.  Naghupot kita, diha sa unang dapit, sa pag-ila sa maayo ug daotan.  Atong gitawag ang pipila ka mga panghunahuna, pulong, ug buhat nga maayo, ang uban daotan.  Anaa usab kanato ang pag-ila sa obligasyon moral nga gitisok dinhi kanato.  Kinahanglan nga atong buhaton ang maayo ug likayan ang daotan.  Kini nga obligasyon kusgan kaayo nga kita mobatig kahasol ug kaguol kon kita makabuhat og daotan, samtang ang atong mga maayong buhat kuyugan kanunay sa pahalipay sa kaugalingon, sulodnon nga kalinaw, ug kagaan sa atong kasingkasing.

 

Dili usab malalis nga ang konsensya anaa sa tanang mga tawo.  Walay normal nga tawo nga wala masayod sa unang mga prinsipyo sa moralidad.  Diha usab sa tanang tawo, ang konsensya mosulti uban ang autoridad nga dili malikayan.  Usa kini ka absolute monarch, usa ka walay gidapigan nga labawng maghuhukom.  Kini moganti ug mosilot dihadiha.  Tinuod usab nga sa pipila ka mga tawo dili nato makaplagan ang ilhanan sa konsensya.  Apan kining mga tawhana naghambin sa moral insanity:  sila mga exceptions nga nagpruyba sa maong balaod.

 

Samtang ang ubang mga butang sa kinaiyahan way mahimo gawas sa pagsunod sa balaod sa kinaiyahan, ang tawo dunay kagawasan.  Apan ang iyang kagawasan dunay bantay.  Ang mga sugo “Thou shall” ug “Thou shall not” klaro ug dayag nga naluta sa iyang pagkahibalo.  Siya nasayod nga gawasnon siya sa dili pagtuman niini; apan siya usab nasayod nga kon iya kining buhaton, kinahanglan nga dawaton niya ang sangputanan. 

 

Kini nga kinaiyanhong balaod sa kinaiya moral sa tawo dili kalikayan nga nagpunting ngadto sa Dios sama sa mga balaod nga nagmando sa uniberso.  Ang Dios mibutang sa Iyang hunahuna ug sa Iyang pagbuot, dili lamang diha organic ug inorganic nga kalibotan, diha sa matter ug sa iyang mga puwersa, kondili diha usab sa kalag sa tawo ug sa mga gahom niini.  Busa, ang tawo kanunay nga miila sa tingog sa konsensya, dili ingon nga ilang kaugalingon, kondili ingon nga tingog sa Dios; ug ang gahom ug kamandoan niini ingon nga mao ang gahom ug kamandoan sa Dios.

 

 

SOURCES:

 

1.  APOLOGETICS AND CATHOLIC DOCTRINE by The Most Reverend M. Sheehan, D.D., Archbishop of Germia

2.  CATHOLIC APOLOGETICS by Rev. Fr. John Laux, 1990      

 

Exposed: Three pro-RH groups backing legalized abortion

Exposed: Three pro-RH groups backing legalized abortion

Retrieve from: http://cbcpforlife.com/?p=3477

MANILA, September 5, 2011–At least three non-government organizations have been found to be espousing the legalization of abortion in the Philippines, as senators resumed floor debates on the controversial “reproductive health” (RH) bill Monday.

One of the sponsors of Senate Bill No. 2865, Sen. Pia Cayetano, did not deny that groups such as the Family Planning Organization of the Philippines (FPOP), the Women’s Global Network for Reproductive Rights (WGNRR), and Likhaan have been campaigning for legalized abortion, under interpellation by Sen. Vicente Sotto III.

Sotto pointed out that FPOP got US$617,000 (P26 million) in funding from the International Planned Parenthood Federation (IPPF) – the world’s largest abortion provider – last year.

FPOP’s website carries a document titled “Medical and Service Delivery Guidelines for Sexual and Reproductive Health Services,” which describes medical and surgical methods for inducing abortion.

“[E]fforts should be made to inform the public that abortion is safest when performed early, and women who seek abortion should be encouraged to attend as early in the pregnancy as possible,” the document on the FPOP website states.

FPOP is also on the listing of “Sexual Health Services and abortion clinics Worldwide” by the Dutch abortion group Women on Waves (WoW). WoW takes women aboard hired ships to undergo abortions in international waters, to escape national laws banning abortion.

WoW states on its website: “If you live in a country where there is no access to safe abortion services and you would like to obtain a medical abortion with Mifepristone and Misoprostol, please go to Women on Web. This is an online medical abortion help service that refers to a doctor who can provide you with a medical abortion.”

Mifepristone and Misoprostol are abortion drugs, and both are not legal in the Philippines.

Providing how-to instructions for abortion

Likhaan, meanwhile, published last year a Filipino translation of the book “Where Women Have No Doctor,” Chapter 15 of which has a section titled “Mga Ligtas na Paraan ng Pagpapalaglag.” The book is available to the public on the Likhaan website.

Tinatanggal ang binubuntis sa pamamagitan ng paghigop, gamit ang ispesyal na tubo (cannula) na pinapadaan sa puwerta at cervix pa-pasok sa matris. Puwedeng gawin ito na hindi pinapatulog ang babae, pero minsan, iniiniksyunan ng gamot sa cervix para makatulong sa sakit. Sa manu-manong proseso (manual vacuum aspiration o MVA), tinatanggal ang binubuntis sa pamamagitan ng ispesyal na heringgilya (syringe). Kung hindi, gumagamit ng maliit na makinang de-kuryente,” the book states.

Mayroon na ngayong mga gamot na nagagamit ang mga doktor at health worker para magpalaglag. Pinapaimpis ng mga gamot ang matris at pinipiga palabas ang binubuntis. Ang ilang gamot ay nilalagay sa loob ng puwerta … ang ilan ay iniinom, at ang ilan ay iniiniksyon. Kung tama ang gagamiting gamot o kumbinasyon ng mga gamot, ligtas at mabisang paraan ito,” it adds.

Pushing abortion acceptance despite being unlawful

The Manila- and Amsterdam-based WGNRR, headed by UP professor Dr. Sylvia Claudio, talks about its “Abortion Rights Advocacy” on its website:

“Throughout its almost 30 year history, WGNRR has made abortion advocacy a priority.”

The Claudio-led group’s “specific goals” include the investigation of “ways to improve access despite the law,” sharing of “experiences and strategies about how to confront religious fundamentalists,” and finding the “best practices for linking abortion rights to other social justice and human rights campaigns.”

Sotto pointed out that the RH bill provides an “open door” to abortion – Section 3 paragraph i. The provision states: “While this Act does not amend the penal law on abortion, the government shall ensure that all women needing care for post-abortion complications shall be treated and counseled in a humane, non-judgmental and compassionate manner.”

“People and organizations behind it, as far as I’m concerned, are the difficulties I am encountering [in this bill],” Sotto said.

“IPPF has lobbied worldwide for the legalization and repeal of all laws preventing legal access to abortion,” he added.

In reply, Cayetano said: “The fact that an organization has made statements inconsistent with public policy does not prevent them from making statements consistent [with public policy].”

Using a poor analogy, the pro-RH senator said that even if Osama bin Laden supported policies against climate change, environmentalist Sen. Loren Legarda wouldn’t want to be associated with the brains behind the 9/11 attacks.

Sotto, however, retorted: “Climate change – everybody will agree to that. Eh ito contraception and abortion eh!” (Dominic Francisco)

“Ang pagkakasaligan sa Bag-ong Tugon ingon nga tinubdan sa kasaysayan”

Historical Reliability of the New Testament

“Ang pagkakasaligan sa Bag-ong Tugon ingon nga tinubdan sa kasaysayan”

Ni Engr. Ramon Gitamondoc

National President

Catholic Faith Defenders Inc.

Ang pagkakasaligan sa mga sinulat sa Bag-ong Tugon kinahanglan nga sukdon sa samang sukdanan nga gigamit sa pagsukod sa ubang mga basahon sa kasaysayan.  Si C. Sanders sa iyang libro “Introduction to Research in English Literary History (Pasiuna diha sa Pagsusi sa Kasaysayan sa Literaturang Englis)” 1952 naghisgot sa tulo sa sukaranan nga prinsipyo sa historiography kun “syensya sa pagtuki sa mga sinulat sa kasaysayan” nga mao kining mosunod:  1)  Bibliographical test, 2) internal evidence test, ug ang 3) external evidence test.  Atong tukion kon ang Bag-ong Tugon nga bahin sa Kasulatan makapasar ba niini nga mga sukdanan aron maingon nato nga kini kasaligan nga tinubdan sa mga panghitabo sa kasaysayan.

 

I.  Bibliographical Test

 

Ang “Bibliographical test” maoy pagsusi sa paagi sa paghidangat sa mga documento o sinulat.  Sa laing pagkasulti, tungod kay wala na man ang orihinal nga mga documento, unsa ka kasaligan ang mga copya nga atong gihuptan kalabot sa gidaghanon sa mga kopya ug ang gintang sa panahon tali sa orihinal ug sa mga “extant” kun mga nahibilin nga mga kopya.

 

     Si FE Peters “The Harvest of Hellinism” (New York:  Simon and Schuster, 1971) miingon, “kun pinasikad lamang sa tradisyon sa mga manuscripa (MSS), ang mga sinulat nga naglangkob sa Bag-ong Tugon (NT) mao ang kinasagaran nga gikopya ug makaylapon nga gipakaylap nga mga basahon sa kakaraanan.”  Tungod niini, ang kamatinud-anon sa Bag-ong Tugon napasukad diha sa hilabihan kadaghan nga evidensya gikan sa mga manuscripa. 

      Kon iphon ang mga griego nga kopya, ang Bag-ong Tugon napreserbar diha sa mga 5656 ka mga bahin o completo nga manuscripa nga gikopya pinaagig kinamot gikan sa ikaduha ka siglo ngadto na sa ikanapulog lima ka siglo (Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968). 

      Dunay kapin sa 5686 nga nasayran nga mga griego nga manuscripa sa Bag-ong Tugon.  Pun-an sa kapin 10,000 nga Latina Vulgata ug dili momenos 9,300 nga ubang mga karaang versions kun hubad, mokabat duol o dili ba kaha sobra sa 25,000 ka mga manuscripa sa Bag-ong Tugon nga ania karon.  Walay laing document sa kakaraanan nga bisan na lang moduol niini nga gidaghanon ug pagpamatuod.  Sa pagtandi, ang Iliad nga sinulat ni Homer maoy sunod, duna lamay 643 ka mga manuscripa nga anaa.  Ang labing karaan nga napreserbar nga sinulat ni Homer masubag sa ikanapulog tulo ka siglo  (Leach Charles, “Our Bible.  How We Got It” Chicago, Moody Press, 1898).

     Ang kahinungdanon sa gidaghanon sa mga manuscripa dili masobrahan sa pagpahimug-at.  Sama sa ubang mga documento sa karaang literatura, wala nay nagpabilin nga mga orihinal nga manuscripa sa Biblia.  Apan tungod sa kadaghan sa mga kopya mahimo ang pagpanday pag-usab sa orihinal uban ang makatarunganon nga kahusto. (Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968).

     Si John Warwick Montgomery miingon nga “ang pagka-skeptical kun madudahon sa resulta nga texto sa mga basahon sa Bag-ong Tugon maoy pagtugot sa tanan nga nabantog nga sinulat sa karaang mga panahon sa pagkahanaw ngadto sa kawalaan ug paghikalimot, tungod kay walay documento sa karaang panahon nga gipamatud-an sa kasaligan nga pagpamatuod kay sa Bag-ong Tugon.  (Montgomery John W., “History and Christianity” Downers Groove Ill.:  InterVarsity Press, 1964).

    Mahitungod sa gintang sa panahon tali sa orihinal nga mga manuscripa ug sa nagpabilin nga mga kopya “extant”, si Greenlee miingon, “Ang nailhan nga labing karaan nga MSS sa kinabag-an sa mga nabantog nga mga griego nga tagsulat masubay sa usa ka libo ka tuig o kapin gikan sa pagkamatay sa tagsulat.  Ang gintang sa panahon sa mga latino nga mga tagsulat mas gamay, nga molainlain ngadto sa pinakaubos nga tulo ka gatos ka tuig sama pananglit sa kaso ni Virgil.  Sa laing bahin, mahitungod sa Bag-ong Tugon, ang duha ka mahinungdanon nga mga MSS nasulat sulod sa tulo ka gatos ka tuig gikan sa pagka-kompleto sa Bag-ong Tugon, ug dunay hapit kompleto nga mga basahon sa NT ug daghang pugnit nga mga MSS sa daghang bahin sa NT masubay ngadto sa usa ka gatos ka tuig gikan sa orihinal nga mga sinulat.”  (Greenlee, J. Harold  “Introduction to the New Testament Textual Criticism”  Grand Rapids:  William B. Eerdmans Publishing Company 1977).  Si Greenlee midugang sa pag-ingon, “Tungod kay ang mga “scholars” kun batid sa pagtuon midawat man nga sa kinatibuk-an kasaligan ang mga bantogan sinulat sa karaang panahon bisan kon ang labing karaang MSS nasulat lamang human sa paglabay sa taas nga panahon gikan sa pagsulat sa orihinal ug kasagaran ang gidaghanon sa nagpabilin nga mga MSS diyutay ra, tin-aw nga ang pagka-kasaligan sa texto sa NT sa samang paagi kapamatud-an.

 

AUTHOR

BOOK

DATE WRITTEN

EARLIEST COPIES

TIME GAP

NO. OF COPIES

Homer Iliad 800 BC c. 400 BC c.  400 yrs

643

Herodotus History 480-425 BC c. AD 900 c.  1350 yrs

8

Thucydides History 460-400 BC c. AD 900 c.  1300 yrs

8

Plato   400 BC c. AD 900 c.  1300 yrs

7

Demosthenes   300 BC c. AD 1100 c.  1400 yrs

200

Caesar Gallic Wars 100-44 BC c. AD 900 c.  1000 yrs

10

Livy History of Rome 59 BC-AD 17 c. AD 400, 1000 c.  400, 1000 yrs

1, 19

Tacitus Annals AD 100 c.  AD 1100 c.  1000 yrs

20

Pliny Secundus Natural History AD 61-113 c.  AD 850 c.  750 yrs

7

New Testament   AD 50-100 c.  114 (fragment)

c.  200 (books)

c.  250 (most of NT)

c.  325 (complete NT)

+ 50 yrs

100 yrs

150 yrs

225 yrs

5366

Source:  Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968

 

 

Mahinungdanon nga mga Manuscripa sa Bag-ong Tugon

 

Manuscripa Date Content Archive
John Ryland’s MS AD 130 Portions of John John Rylands Library of Manchester, England
Bodmer Papyrus II AD 150-200 Most of John Bodmer Library o fWorld Literature
Chester Beati Papyri AD 200 Major portions of NT C. Beati Musuem in Dublin
Diatessaron (Tatian) AD 160 Collection of the Gospels Distributed
Codex Vaticanus AD 325-350 Nearly all of the Bible Vatican Library
Codex Sinaiticus AD 350 Nearly all of NT, over half of OT British Musuem
Codex Alexandrinus AD 400 Almost the entire Bible British Musuem
Codex Ephraemi AD 400 Majority of NT Bibliotheque Nationale Paris
Codex Bezae AD 450+ Gospel and Acts (Gk and Latin) Cambridge Library
Codex Washingtonensis AD 450 4 Gospels Smithsonian Institution, Washington
Codex Claromontanus AD 500 Pauline Epistles  

   *Factors in determining age: materials used, letter size and form, punctuation, text divisions, ornamentation, color of ink, texture and color of parchment.

 

Ang katukma sa mga manuscripa gilig-on pinaagi sa nagkadaiyang karaang hubad (versions)

 

      Laing kalig-onan nga momatuod sa manuscripa mao ang mga karaang hubad.  Sukad sa kasinugdanan ang kristohanong tinohoan usa ka makaylapon nga pagtuo.  Ang unang mga hubad sa Bag-ong Tugon gihimo sa mga misyonero aron pagtabang sa pagpakaylap sa kristohanong pagtuo ngadto sa katawhan kansang lumad nga pinulongan mao ang Syriac, Latin, o Coptic (Metzger, Bruce M.  The Text of the New Testament: p 30  New York: Oxford University Press 1968). 

 

1)       Syriac Versions (Christian Aramaic)

a)       Syriac Peshitta  AD 150-250

b)       Palestinian Syriac  AD 400-450

c)       Philoxenian AD 508  (Translated by Polycarp)

d)       Harkleian Syriac  AD 616

2)       Latin Versions

a)       African old latin  AD 400

b)       Codex Corbiensis  AD 400-500

c)       Codex Vercellensis  AD 360

d)       Codex Palatinus  AD 500

e)       Latin Vulgate (Jerome)  AD 366-384

3)       Coptic (or Egyptian) Versions

a)       Sahidic  AD 300

b)       Bohairic  AD 400

c)       Middle Egyptian  4th or 5th Cent.

 

4)       Ubang karaang versions

a)       Armenian  AD 400+

b)       Gothic  4th century

c)       Georgian  5th century

d)       Ethiopic   6th century

e)       Nubian   6th century

 

Patristic Quotations of the New Testament

 

Writer Gospels Acts Pauline Epistles General Epistles Revelation Totals
Justin Martyr 268 10 43 6 3 330
Irenaeus 1038 194 499 23 65 1819
Clement (Alex.) 1107 44 1127 207 11 2406
Origen 9231 349 7778 399 165 17992
Tertullian 3822 502 2609 120 205 7258
Hippolytus 734 42 387 27 188 1378
Eusebius 3258 211 1592 88 27 5176
Grand Totals 19368 1352 14035 870 664 36289

*Geisler, Norman L. and William E. Nix.  “A General Introduction to the Bible” Chicago:  Moody Press, 1986.

 

Mahitungod sa pagkutlo nga gihimo sa mga “Church Fathers” gikan sa Bag-ong Tugon, si Bruce Metzger mipahibalo kanato:  “Gawas sa ebidensya sa mga sinulat nga naggikan sa griego nga manuscripa sa Bag-ong Tugon ug sa karaang mga hubad, ang nagtuon sa mga texto makapahimulos sa daghang kutlo sa Kasulatan nga naapil sa mga commentary, sermon, ug uban nga mga sinulat sa mga karaang “Church Fathers.”  Tungod sa gidaghanon niini nga mga pagkutlo, bisag mahanaw pa kanato ang ubang tinubdan sa atong kasayuran sa Bag-ong Tugon, kini sila igo na sa pagpanday pag-usab sa tibuok nga Bag-ong Tugon.”  (Metzger, Bruce M.  “The Text of the New Testament”  p. 86  New York: Oxford University Press 1968)

 

 

II.    Internal Evidence Test

 

Labot niini nga paagi sa pagsukod sa kasaligan sa manuscripa si John Warwick Montgomery misulat nga ang tigsusi sa literatura nagsunod gihapon sa balaod ni Aristotle nga nagkanayon, “ang usa ka documento isipon nga tinuod hangtod nga kapamatud-an nga ang tagsulat nakahimog panagsumpaki o mga dili tukma nga saysay sa mga panghitabo.”  Si Horn nga usa ka tagsulat mipatin-aw niini sa pag-ingon: 

 

Hunahunaa sa makadiyot kon unsa ang gikinahanglan nga pruybahon mahitungod sa usa ka ingog sumpaki (lisod sabton) aron maisip kini nga valido nga argumento batok sa doctrina.  Labing siguro nga dili igo ang ingon og panagsumpaki.  Una, kinahanglan nga sigurohon nato nga nasabtan nato ang pasahe, ang sentido sa paggamit niini sa mga pulong o numero.  Ikaduha, nga atong gihuptan ang tanang matang sa kahibalo nga anaa labot sa nahisgotan.  Ikatulo, nga wala nay laing lamdag nga mahimong ikapatin-aw sa nahisgotan pinaagi sa pagpalambo sa kahibalo, pagsusi sa teksto, archaelogy, ug uban pa.  

 

Ang kalisod sa pagsabot sa kahulogan dili mahimong babag kun objections.   Ang dili masulbad nga mga tanghaga dili sabton nga kasaypanan.  Dili kini paghatag og diyutay nga bili natad sa kalisod sa pagsabot; kini maoy pagbutang niini sa husto nga dapit.  Ang mga lisod sabton kinahanglan nga hinuktukan ug ang mga suliran moagda kanato sa pagpangita sa katin-awan;  apan samtang wala pa nato makab-ot ang igo nga lamdag labot sa isyu nga nahisgotan wala kitay katungod sa pag-afirmar, “Ania ang napamatud-an nga kasaypanan, ang dili malalis nga pagsupak batok sa dili-masayop nga Kasulatan.”  Sayod ang kadaghanan nga ang dili maihap nga mga “objections” hingpit na nga nasulbad niining atong panahon.”  (Horn, Robert M.  “The Book That Speaks for Itself”, pp. 86-87, Downers Grove Ill.:  Intervarsity Press, 1970).

 

Si Dr. Gleason Archer, nga nagtudlo sa taas nga hut-ong sa seminaryo sa kapin sa 30 ka tuig ug nasayod sa kapin sa 30 ka nagkalainlaing pinulongan, ug kasagaran niini mga pinulongan sa panahon sa Daang Tugon gikan sa tunga-tunga nga sidlakang mga dapit mihatag sa iyang testimonio labot sa kawalay panagsumpaki sa Biblia:

Sa akong pagtuon sa giingong mga kasaypanan ug sa giingon nga panagsumpaki  tali sa nasulat sa Biblia ug sa ebidensya nga gipasukad sa linguistics, archaeology, o dili ba kaha syensya, ang akong pagsalig sa pagka-kasaligan sa Kasulatan kanunay nga napamatud-an ug gipalig-on pinaagi sa akong pagkaplag nga hapit ang tanang problema mahitungod sa Kasulatan nga nakaplagan sa tawo, sukad sa karaang panahon hangtod karon, nakabaton og makatagbaw nga kasulbaran pinasikad sa teksto mismo sa Kasulatan, o dili ba kaha pinaagi sa kasayuran gikan sa archaeology.  Ang mga kasayuran nga makuha gikan sa karaang Egyptian, Sumerian, o Akkadian nga mga documento, kining tanan mohaom sa natali sa Kasulatan;  ug ang ebanhelikanhong scholar nga miagi og igo nga pagtuon walay angay nga kahadlokan gikan sa mga argumento sa tigsupak ug hagit sa “humanistic ratioanalists” o tigsaway gikan sa bisan unsang baruganan.  (Archer, Gleason L., Jr.  “Encyclopedia of Bible Difficulties” p. 12  Grand Rapids:  Zondervan, 1982)

 

Ang giingon nga mga sayop sa Kasulatan kasagaran nagsukad sa kapakyas sa pagbantay sa balaod sa pagsabot sa mga karaang sinulat nga mao kining mosunod:

 

1)       The unexplained is not necessarily unexplainable.

2)       Fallible interpretations do not mean fallible revelation.

3)       Understand the context of the passage.

4)       Interpret difficult passages in the light of clear ones.

5)       Don’t base teachings on obscure passages.

6)       The Bible is the Word of God in the words of men.

7)       Just because a report is incomplete does not mean it is false.

8)       New Testament citations of the Old Testament need not always be exact.

9)       The Bible does not necessarily approve of all it records.

10)   The Bible uses non-technical, everyday language.

11)   The Bible may use both exact as well as round numbers.

12)   The Bible uses different literary device.

13)   An error in a copy does not equate to an error in the original.

14)   General statements don’t necessarily mean universal promises.

15)   There is a progress in God’s revelation in the OT to the NT.

 

Migamit ba ang tagsulat sa primarya nga mga tinubdan?

 

Ang mga magsusulat sa Bag-ong Tugon nakasaksi sa mga panghitabo o dili ba kaha ilang nakuha ang ilang taho gikan niadtong kasaligan uga nakasaksi gayod.  Ang mga libro sa Bag-ong Tugon mihimo sa mosunod nga pag-angkon:

 

        Luc 1:1-3:  “Daghan ang nangako pagsulat ug taho bahin sa mga hitabo sa atong katilingban.  Gisulat nila ang gitaho kanato niadtong nakakita gayod niining mga butanga sukad sa sinugdan ug nagsangyaw sa mensahe.  Busa, halangdon nga Teofilo, tungod kay nakatuon man ako pag-ayo niining tanan sukad sa sinugdan, gihunahuna ko nga angay kining sulaton sa maayong pagkahan-ay alang kanimo.”

        2 Ped 1:16  “Kay wala namo ipasikad sa tinumo-tumong mga sugilanon ang among pagsangyaw kaninyo mahitungod sa gamhanang pag-anhi sa atong Ginoong Jesu-Cristo.  Kami mismo nakakita sa iyang pagkahalangdon.”

        Buh 2:22 “Mga taga-Israel, pamati kamo!  Si Jesus nga Nasaretnon, sa ka tawo kansang diosnong bulohaton sa matin-aw gipadayag kaninyo pinaagi sa mga milagro ug sa mga katingalahang butang, ug mga ilhanan nga gibuhat sa Dios pinaagi kaniya.  Kamo mismo nasayod niini, kay dinhi man kini mahitabo.”

        Jn 19:35  “Ang tawo nga nakakita niining hitaboa nagmatuod niini aron manuo usab kamo.  Tinuod ug kasaligan ang iyang gisulti, ug nahibalo siya nga nagsulti siya sa tinuod.”

        Luc 3:1-2  “Ika-15 ka tuig kadto sa pagmando ni Emperador Tiberio; si Poncio Pilato maoy gobernador sa Judea, si Herodes maoy nagmando sa Galilea, ug si Felipe nga iyang igsoon maoy pangulo sa kayutaan sa Iturea ug sa Trakonite; si Lisanias maoy namunoan sa Abilena, ug si Anas ug si Caifas maoy mga pangulong pari…”

        Buh 26:25-26  Apan si Pablo mitubag:  “Wala ako mabuang kamahalan!  Ang akong gisulti matuod ug matarong.  Hari Agripa!  Nagsulti ako kanimo sa walay lipodlipod kay nasayod ka man niining mga butanga.  Siguro ako nga nasayran mo kining tanan, kay wala man kini mahitabo sa tago.”

 

    Si F.F. Bruce, kanhi professor sa Biblical Criticism ug Exegesis sa University of Manchester miingon, labot sa unang tinubdan sa mga nasulat sa Bag-ong Tugon:

    Ang unang magsasangyaw sa ebanghelyo nasayod sa bili… sa testimonio niadtong nakakita gayod, ug midangop ngadto niini sa matag karon ug unya.  “Mga saksi kami niining mga butanga,” mao ang ilang kanunay ug masaligon nga pag-angkon.  Ug dili ingon niini kasayon sama sa gihunahuna sa ubang tagsulat sa pag-imbento sa mga pulong ug buhat ni Jesus niadtong unang mga katuigan, tungod kay daghan sa iyang mga tinun-an buhi pa, ug makahimo paghinumdom sa unsay nahitabo ug wala mahitabo.

   Dili lamang mga mahigalaon nga saksi ang gikatagbo sa unang mga magsasangyaw;  anaa usab ang uban nga dili maayo ang tumong nga nasayod sa mahinungdanong panghitabo sa buhat ug kamatayon ni Jesus.  Ang mga tinun-an dili makatugot sa dili tukma nga pagsaysay (labaw na sa tinuyoan nga pag-usab sa panghitabo) nga mahimong ipamatuod nga bakak niadtong malipay sa paghimo niini.  Sa laing bahin, usa sa lig-on nga punto sa pagwali sa mga apostoles mao ang masaligon nga pag-apelar sa kahibalo sa mga naminaw bahin sa mga panghitabo;  dili lamang nga sila miingon, “kami mga saksi niining mga butanga” kondili “Kamo mismo nasayod niini, kay dinhi man kini mahitabo.”  Kon duna pay gihimo nga pagtuis sa mga panghitabo, ang presensya sa mga kaaway nga testigo mobadlong unta kanila.  (Bruce, F.F. “The New Testament Documents:  Are They Reliable?”  Downers Grove; Ill.; Intervarsity Press, 1964).

 

Mga tuig sa pagsulat sa mga basahon sa Bag-ong Tugon

Basahon Conservative Dating Liberal Dating
Paul’s letters AD 50-66 (Hiebert) AD 50-100  (Kummel)
Matthew AD 70-80  (Harrison) AD 80-100  (Kummel)
Mark AD 50-60  (Harnak)

AD 58-65  (T.W. Manson)

AD 70  (Kummel)
Luke Early 60s AD 70-90  (Kummel)
John AD 80-100 AD 170  (Baur)

AD 90-100 (Kummel)

*  Werner George Kummel  “Introduction to the New Testament” Abingdon Press, 1973

 

 

III.    External Evidence Test

 

“Ang ubang mga documento sa kasaysayan mimatuod ba o mipanghimakak sa nasulat sa Bag-ong Tugon?”  Unsa may laing mga referencia, gawas sa documento nga gituki, ang momatuod sa katukma, pagka-kasaligan, ug katinuod niini?

 

Dugang ebidensya pinasikad sa mga karaang kristohanong tagsulat

 

     Si Eusebius, sa iyang Ecclesiastical History III. 39, mipreserbar sa mga sinulat ni Papias, obispo sa Heirapolis (AD 130), diin si Papias mitali sa panultihon sa “Pangulo” (Juan apostol):

Ang Pangulo kanunay usab nga mosulti niini:  “Si Marcos, nga mao ang tighubad ni Pedro, miayo pagsulat sa tanan nga iyang (Pedro) gihisgotan, sa mga panultihon o buhat ni Cristo, hinuon, wala niya isulat sa unsay nag-una ug nagsunod.  Tungod kay siya wala man makapaminaw ni makauban sa Ginoo; apan sama sa akong gisulti, siya nakig-uban ni Pedro, kinsa mipahaom sa iyang panudlo agad sa panginahanglan, apan dili ingon og naghimo siya pagtigom sa mga panultihon sa Ginoo.  Busa si Marcos, sa walay sipyat, misulat niini nga paagi, sa mga butang nga gihisgotan ni Pedro;  ug iyang giampingan pag-ayo sa walay usa nga masayloan sa iyang nadungog, ug sa dili pagdugang ug bakak nga pamahayag.”  

 

    Si Irenaeus, Obispo sa Lyons (AD 180), kinsa nahimong tinun-an ni Policarpio (Obispo sa Smyrna; nga gimartir sa tuig AD 156, nagkinabuhi nga kristyanon sulod sa 86 ka tuig, ug tinun-an ni San Juan Apostol).  Siya nagsulat:  “Hilabihan kalig-on ang gibarogan sa mga Ebanghelyo, nga bisan ang mga erehes (mibulag sa pagtuo) mismo nagsaksi alang kanila, ug, pinasukad niini (nga mga documento), ang matag usa kanila nagtinguha sa pagpabarog sa ilang tagsatagsa nga doctrina”  (Against Heresies III).

 

    Si Clemente nga taga-Roma (AD 95) migamit sa Kasulatan ingon nga kasaligan ug matuod nga tinubdan.

 

    Si Ignatius (AD 70-110), Obispo sa Antioch, namartir tungod sa iyang pagtuo kang Cristo.  Nakaila siya sa tanang nga apostoles ug nahimo siya nga tinun-an ni Juan Apostol.  Si Ignatius mipakita sa iyang pag-ila sa pagka-kasaligan sa Kasulatan pinaagi sa iyang pagsukad sa iyang pagtuo niini.  Naghupot siya sa igong materyales ug testigos sa pagmatuod sa pagka-kasaligan sa Kasulatan.

 

    Si Polycarpio (AD 70-156), nahimong tinun-an ni Juan Apostol nga miatubang sa pagkamartir sa panuigon nga 86 anyos tungod sa iyang debosyon kang Cristo ug sa Kasulatan. 

 

     Si Tatian (AD 170) mihan-ay sa Kasulatan ngadto sa gitawag og “Diatessaron” (Kahusay sa mga Ebanghelyo).

 

 

Karaang konpirmasyon sa Bag-ong Tugon gikan sa mga dili-Kristyano

 

Ang mga tigsupak sa Kasulatan mopasangil nga ang Bag-ong Tugon dili kasaligan tungod kay ang nagsulat niini mga tinun-an man ni Jesus o dili ba kaha mga nagsunod nga mga kristohanon.  Ilang ipasabot nga walay paghisgot kang Jesus o sa Bag-ong Tugon nga mga panghitabo diha sa mga dili-kristyano nga mga tinubdan.  Dili lamang kay kini nga mga pasangil bakak, kondili, matod ni Geisler:

 

Ang pagsupak nga ang mga sinulat dunay gidapigan naglambigit sa usa ka mahinungdanon apan sayop nga panghunahuna nga ang mga saksi dili kasaligan kon kini sila suod kaniya kinsa ilang gitestigohan.  Kini tin-aw nga usa ka sayop nga baroganan.  Ang nabuhi niadtong pagpamatay sa mga Judio haduol sa mga panghitabo nga ilang gisaysay ngadto sa kalibotan.  Kini naghatag kanila sa labing maayong kahimtang sa pagkasayod sa tinuod nga panghitabo.  Didto sila, ug kadto nahitabo kanila.  Kini magamit usab diha sa pagtestigo sa hukmanan niya nga nakalikay sa tuyo sa pagpatay… Ang mga saksi sa Bag-ong Tugon dili mahimong isalindot tungod sa katarungan nga sila haduol sa panghitabo nga ilang gisaysay… Tungod kay ang mga saksi sa Bag-ong Tugon mao lamang ang mga saksi ug dungan nga nagpamatuod kang Jesus, usa ka sayop ang pagtumong ngadto sa dili-kristohanon nga mga tinubdan.  Bisan pa niini, makatabang ang pagsusi kon unsa ang mga ebidensya ang mo-confirmar kang Jesus gawas sa Bag-ong Tugon.  (Geisler Norman L. “Baker Encyclopedia of Christain Apologetics” p 381 Grand Rapids: Baker, 1998)

 

Si Tacitus, (1st Cent. Roman Historian) miasoy sa dakong sunog sa Roma, diin pipila mibasol kang Emperador Nero:

Pagsunod niini, aron pagwagtang sa maong balita, si Nero mipasangil sa salaod ug mipahamtang sa labing makalilisang nga pag-paantos sa usa ka grupo nga gikasilagan tungod sa ilang mga panamastamas, nga gitawag og kristyanos sa katawhan.  Si Christus, nga maoy gigikanan niini nga ngalan, gipaantos sa labing bug-at nga silot sa panahon sa pagmando ni Tiberius sa mga kamot sa usa sa atong mga procurador, si Pontio Pilato, ug usa ka makadaut nga patuotuo, nga napugngan sa makadiyot, apan mikaylap pagbalik dili lamang sa Judea, ang unang gigikanan niini nga kadautan, kondili bisan gani sa Roma, diin ang tanang ngil-ad ug makauulaw nga mga butang sa kalibotan nagsukad ug gipakaylap.  (Tacitus, Annals, 15.44)

 

 

Si Suetonius mao ang una nga secretaryo ni Emperor Hadrian (nagmando AD 117-138).  Iyang gi-confirmar ang gisulat sa Buh 18:2 nga si Claudius mimando sa tanang Judio (apil kanila si Pricila ug Aquila) sa pagbiya sa Roma sa tuig AD 49. 

“Tungod kay ang mga Judio kanunay man nga mihimog kasamok ubos sa pag-instigar sa ginganlag Chrestus, siya mipalayas kanila gikan sa Roma (Suetonius, Life of Claudius, 25.4)

 

Si Josephus (AD 27-100) usa ka pariseo ug Jewish historian, apan mialagad ubos sa Romanhong kagamhanan.  Dugang sa iyang autobiography, siya mihimo og duha ka dagkong sinulat, Jewish Wars (AD 77-78) ug Antiquities of the Jews (AD 94).  Siya usab mihimo sa dili kaayo dako nga sulat Against Apion.  Siya mihimo ug daghang pamahayag nga nagmatuod, mahimong sa kinatibuk-an o sa usa ka gamay nga detalye, mahitungod sa Daang ug Bag-ong Tugon nga nagtali sa tinuod nga panghitabo sa kasaysayan.  (Mahitungod kang Santiago nga igsoon ni Jesus, AJ, 20.9.1,  Pagpatay kang Juan Bautista, AJ 18.5.2,  Mahitungod kang Jesus, AJ 18.3.3).

 

Si Thallus nagsulat sa tuig AD 52.  Walay usa sa iyang nga sinulat ang nagpabilin karon, hinuon laing tagsulat si Julius Africanus mikutlo gikan sa sinulat ni Thallus kabahin sa kangitngit nga nahitabo atol sa paglansang kang Jesus.

“Sa tibuok kalibotan dihay mikuyanap nga makalilisang nga kangitngit, ug ang mga bato nasiak gumikan sa linog, ug daghang mga dapit sa Judea ug ubang mga distrito ang nangatumpag.  Kini nga kangitngit si Thallus, sa ikatulong basahon sa iyang History, mitawag, ug alang kanako sa walay igong kapasikaran, nga eclipse sa adlaw”  (Julius Africanus, Chronography, 18.1).

 

Si Pliny the Younger usa ka romanhong tagsulat ug tigdumala.  Sa iyang sulat ngadto ni Emperador Trajan (AD 112), iyang gihulagway ang gihimo sa unang mga kristyanos diha sa ilang pagsimba:

“Ilang nabatasan ang pagtigom atol sa usa ka adlaw nga naandan sa dili ba ang pagsubang sa adlaw, ug sila nag-awit diha sa nag-ilis-ilis nga mga pasahe sa hymno ngadto ni Cristo, ingon og ngadto sa usa ka dios, ug mibugkos sa ilang kaugalingon pinaagi sa usa ka solemne nga panaad, sa dili pagbuhat ug dautan, sa dili pagbuhat og pangilad, pangawat o pagpanapaw, sa dili paghimong bakak sa ilang pulong, o sa paglimod sa usa ka pagsalig sa higayon nga sila ipatawag aron pagbutyag niini;  tapos niini ilang custombre nga sila mamauli, ug unya magtigom pag-usab aron sa pag-ambit sa pagpangaon…” (Pliny the Younger, L, 10:96).

 

Ang Talmud (70-200 AD) nga sinulat naghisgot ni Jesus diha sa kasaysayan:

“Sa pangilin sa pagsaylo si Yeshu gibitay.  Sulod sa 40 ka adlaw sa wala pa ang pagbitay, usa ka mensahero ang nagpahibalo, ‘Siya pagabatoon tungod sa iyang paghimog salamangka ug pag-agda sa Israel sa pagtalikod sa pagtuo.  Kinsa kadtong dunay ikasulti dapig kaniya pagawsa siya ug papanalipda alang kaniya.’  Apan tungod kay wala may gipabarog aron paglaban kaniya siya gibiya sa pangilin sa pagsaylo”  (Babylonian Talmud).

 

Si Lucian nga taga-Samosata (2nd Cent) usa ka griegong tigsulat kansang mga sinulat mga pagbiaybiay sa kristyanidad.

“Ang mga kristyanos, nasayod kamo, nagsimba og usa ka tawo hangtod karon–kadtong naila nga personalidad nga maoy nagmugna sa ilang bag-ong mga rito, ug gilansang tungod niini… Busa inyong nakita, kining wala magiyahi nga mga binuhat magsugod sa baruganan nga sila dili mamatay hangtod sa hangtod, nga mosaysay sa ilang pagyam-id sa kamatayon ug kinabubut-on nga pagtahan sa kaugalingon nga sagad makita diha kanila; ug gitudlo kanila sa ilang orighinal nga tighatag sa balaod nga sila managsoon, sugod sa ilang pagkakabig, ug sa ilang pagsalikway sa mga dios nga griego, ug pagsimba sa gilansang nga magtutudlo, ug magpuyo subay sa iyang mga balaod.  Kining tanang nagkinahanglan og igong pagtuo, ug misangpot kini sa ilang pagsalikway sa tanang kalibotanong bahandi, ug nag-isip niini nga gipanay-iya sa tanan” (Lucian of Samosata, DP, 11-13).

 

Si Dr. Geisler misumada sa pag-ingon:

                Ang primarya nga tinubdan mahitungod sa kinabuhi ni Cristo mao ang 4 ka mga ebanghelyo.  Sa laing bahin dunay igong pagpamatuod gikan sa dili-kristyanos nga mga tinubdan nga modason ug molig-on sa mga nasulat sa Ebanghelyo.  Kining sagad nga naggikan sa griego, romanhon, judio, ug samaritano nga mga tinubdan sa unang siglo.  Sila nagpahibalo kanata niining mosunod:

1)       Si Jesus taga-Nasaret.

2)       Siya nagpuyo ug maalamon ug dalaygon nga kinabuhi.

3)       Siya gilansang didto sa Palestina ubos sa sugo ni Poncio Pilato sa panahon sa pagmando ni Tiberius sa panahon sa pangilin sa pagsaylo, ug giisip nga hari sa mga judio.

4)       Siya gituhoan sa iyang mga tinun-an nga nabanhaw sa ikatulo nga adlaw.

5)       Ang iyang mga kaaway miila nga siya naghimog kahibulongan kun salamangka.

6)       Ang iyang mga tinun-an kusog nga midaghan, ug miabot sa Roma.

7)       Ang iyang mga tinun-an misalikway sa polytheismo, nagkinabuhi sa pagkamatarong, ug nagsimba kang Cristo isip Dios.

Mao kini ang gihulagway labot kang Cristo diha sa Bag-ong Tugon.

 

Evidence from Archaeology

 

                Ang archaeology kun syensya sa pagtuon sa nahibilin sa karaang civilisasyon naghatag og dugang pagmatuod sa Kasulatan.

 

Si Nelson Glueck, ang naila nga Jewish archaeologist, misulat: “Mahimo ang pag-ingon sa walay duhaduha nga walay pay kaplag sa archaeologiya nga mipanghimakak sa nasulat sa Kasulatan.”  Siya mipadayon sa iyang pamahayag, “ang dili hapit katuhoan nga panumdoman sa kasaysayan diha sa Kasulatan, ug labi na gyod kon kini gilig-on pinaagi sa diskubre sa archaeologiya” (Glueck Nelson, “Rivers in the Desert:  History of Negev” p. 31 New York:  Farrar, Straus, and Cadahy, 1959).

 

Si WF Albright midugang:  “Ang hilabihan nga pagduda nga gipakita alang sa Biblia sa mga dagkong tunghaan sa ika-18 ug ika-19th nga siglo, kansang kinaiya motungha matag karon ug unya, sa hinayhinay napamatud-an nga walay igong katarungan.  Ang sunodsunod nga pagdiskubre nagpabarog sa ka-insakto sa daghang detalye, ug mihatod sa mas dako nga pag-ila sa kabililhon sa Biblia isip tinubdan sa kahibalo sa kasaysayan” (Albright W.F. “The Archaelogy of Palestine” p. 127, 128 rev. Baltimore: Penguin Books, 1960).

 

Si Millar Burrows, Yale Archaeologist, mipahayag:  “Sa kinatibuk-an, ang buhat sa archaeologiya sa walay lalis nagpalig-on sa pagsalig sa pagka-kasaligan sa nasulat sa Kasulatan.  Daghan sa archaeologists nga ang ilang pagtahod sa Biblia misamot pinaagi sa ilang kasinatian sa nakawtan didto sa Palestina… Sa kinatibuk-an ang maong mga ebidensya nga napalgan sa archaeologiya, labi sa dugang ug mas karaan nga mga manuscripa sa mga libro sa Biblia, mipalig-on sa atong pagsalig sa kasibo diin ang mga sinulat nahipasa latas sa mga katuigan” (Burrows Millar, “What Mean These Stones?” New York:  Meridian Books, 1957).

 

Si Sir William Ramsay giila nga usa sa labing bantogan nga archaeologists sa tibuok kalibotan.  Nagtungha siya didto sa German historical school sa tungatunga sa ika-19 ka siglo.  Tungod niini siya nagtuo, nga ang basahon sa mga Buhat sa mga Apostoles namugna ra sa tungatunga sa ika-2 ka siglo.  Sa iyang pagsusi aron paghimo ug “topographical study” sa Asia Minor, napugos siya sa pag-konsulta sa mga sinulat ni San Lucas.  Tungod niini napugos siya sa pag-usab sa iyang gituhoan tungod sa dili malalis nga kalig-onan nga iyang nakat-onan sa iyang  pagsusi.  (Ramsay, William, “St.Paul the Traveler and the Roman Citizen” Grand Rapids: Baker Book House, 1962).

 

New Testament Examples

 

Obj 1:  Dunay higayon nga gituhoan nga nasayop si San Lucas sa pagsaysay sa panghitabo labot sa pagkatawo ni Jesus (Luc 2:1-3).  Ang mga tigsaway miingon nga walay nahitabo nga census, nga si Quirinus dili mao ang gobernador sa Syria niadtong panahona, ug nga ang matag usa wala papaulia sa ilang lungsod.  (Elder John, Prophets, Idols, and Diggers.  New York:  Bobbs Merrill Co., 1960).  Tubag:  Una, ang archaeologiya nagmatuod nga ang mga Romanhon dunay ‘regular’ nga pagpanglista sa tigbayad og buhis ug gihimo nila ang census matag 14 ka tuig. Kini nga pamaagi gisugdan ubos ni Augustus ug unang gihimo sa mga tuig 23-22 BC o sa 9-8 BC.  Ang naulahi mao ang gihisgotan ni San Lucas.   Ikaduha, dunay napalgan nga ‘inscription’ sa Antioch nga si Quirinus nahimong gobernador sa Syria sa mga tuig 7 BC ug sa ikaduhang higayon sa mga tuig 6 AD (Josephus).  Ikatulo, dunay papyrus didto sa Ehipto nga naghatag og ‘direction’ labot sa pagpanghimo og census nga nagmando sa tanang lumulupyo sa pagpauli sa ilang lungsod.  Dunay possibilidad nga ang gipasabot ni San Lucas mao nga ang census gihimo sa tibuok emperyo sa lainlaing panahon, ug si Augustus maoy nagpasiugda niini.  Ang pagsenso sa panahon ni Herodes maoy motukma sa pagkatawo ni Jesus.  Gihisgotan usab ni San Lucas ang ulahi nga pagsenso nga gihimo ni Quirinus sa AD 6 (Buh 5:37).

 

Obj 2.  Ang mga archaeologists kanhi nagtuo nga nasayop si Lucas sa pag-ingon nga ang Listra ug Derbe anaa sa Lyconia, ug ang Iconium wala (Buh 14:6).  Ilang gipasukad ang ilang pagtuo sa sinulat ni Cicero nga naghisgot nga ang Iconium anaa sa Lyconia.  Tubag:  Sa tuig 1910 si Sir William Ramsay nakakaplag og monumento nga nagmatuod nga ang Iconium usa ka siyudad sa Phrygia.  Ang mga nagsunod nga discubre miconfirmar niini.  (Free, Joseph P.  “Archaeology and Bible History” p. 317 Wheaton: Scripture Press, 1950).

 

Obj 3.  Si San Lucas naghisgot kang Lysanias, ang Tetrach sa Abilene nga nagmando sa Syria ug Palestina sa pagsugod pagwali ni Juan Bautista sa AD 27 (Luc 3:1).  Ang bugtong Lysanias nga nailhan sa mga historians mao kadtong gipatay sa 36 BC.   Tubag:  Usa ka inscription nga napalgan didto sa Abila duol sa Damascus naghisgot kang “Freedman of Lysanias the Tetrach,” sa mga tuig AD 14-29 (Bruce F.F. “Archaeological Confirmation of the New Testament” Grand Rapids: Baker Book House 1969).

 

Obj 4.  Si San Pablo naghisgot sa treasurero sa syudad nga si Erastus (Rom 16:23).  Tubag:  Sa nakawtan sa Corinto sa tuig 1929, usa ka agianan ang nakaplagan nga dunay inscription:  “Erastus, curator of public buildings, laid this pavement at his own expense.”  Matod ni Bruce, ang maong dalan possible nga gitudkod sa unang siglo, ug ang tawo nga nag-donar ug ang gihisgotan ni Pablo mao ra.  (Bruce F.F. “The New Testament Documents:  Are They Reliable?” Downers Grove Ill., InterVarsity Press, 1964).

 

 

Ang Santisima Trinidad

Ang Santisima Trinidad

Ni Bro. Ramon Gitamondoc

National President

Catholic Faith Defenders INC.


I.

 

       Ang Solemne nga Panudlo sa Sta. Iglesya.—Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga diha sa Dios adunay Tulo ka Diosnong Personas, matuod nga managlahi ug tumbas sa tanang butang, ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo; nga ang Amahan dili mao ang Anak, ang Anak dili mao ang Espiritu Santo; ang Espiritu Santo dili mao ang Amahan o ang Anak; nga ang matag Diosnong Persona mao ang usa ug mao ra nga Dios; nga ang Tulo ka Diosnong Personas walay sinugdanan; nga ang Amahan walay gigikanan; nga ang Anak gipanamkon sa walay sinugdanan sa Amahan; nga ang Espiritu Santo naggikan sa Amahan ug sa Anak ingog gikan sa usa ka gigikanan sukad sa walay sinugdan; nga ang tanang mga Hiyas sa Diosnong Essensya gibatonan sa Tulo ka Diosnong Personas.

II.

      Ang Trinidad  1) usa ka Misteryo, 2) dili Panagsumpaki.—Ang doctrina mahitungod sa Trinidad usa ka misteryo, tungod kay naglangkob kini sa duha ka kamatuoran nga dili matugkad sa atong panabot,  a) nga adunay usa ka Dios, ug b) ang matag usa sa Tulo ka Diosnong Persona Dios.  Kini nga mga kamatuoran, kon tinagsaon atong masabot, apan dili kon dunganon.  Atong masabtan nga adunay usa ka Dios, ug nga ang matag Diosnong Persona Dios, apan dili nga ang matag usa mao ang usa ug mao ra nga Dios.  Ang Trinidad usa ka misteryo, apan dili usa ka panagsumpaki.  Usa kini ka panagsumpaki, kon ingnon nga ang Dios Usa sa samang paagi nga Siya Tulo.  Apan wala kini magtudlo niini.  Kini nag-ingon nga ang Dios Usa diha sa kahimtang (nature), Tulo diha sa persona.

    Ang Kahulogan sa Doctrina sa Trinidad. —  Atong ikasaysay ang doctrina, apan dili ang misteryo, sa Santisima Trinidad.  Ang doctrina nalangkob diha sa pamahayag nga “diha sa usa ka pagka-Dios adunay Tulo ka managlahi nga Personas.”  Atong ikasaysay ang usa ka doctrina pinaagi sa paghatag sa kahulogan sa mga pulong nga nagpahayag niini.  Busa, atong mapasabot ang doctrina sa Trinidad pinaagi sa pagpakita unsay kahulogan sa “nature” kun kinaiya, ug unsay kahulogan sa “persona,” – ug kini, pinaagi sa pagpakita sa tukma nga gipasabot sa pamahayag nga adunay tulo ka Personas diha sa usa ka Kinaiya;  apan dili nato masaysay kon sa unsaon niini sa pagkatinuod, tungod kay kini usa man ka misteryo.  Duha ka pangutana ang angay nga lainon,  “Unsay gipasabot niini nga doctrina?”  “Giunsa sa maong doctrina sa pagkatinuod?”  Atong matubag ang unang pangutana, apan dili ang ikaduha.

    Kahulogan sa “nature” kun kinaiya. – Ang essensya sa tawo mao ang nakapahimo kaniya nga siya ug moila kaniya gikan sa ubang mga butang.  Ang iyang essensya anaa sa panaghiusa sa usa ka lawas uban sa usa ka espirituhanon nga kalag.  Kini nga kahiusa sa kalag ug lawas makapahimo kaniya sa paglihok, sa pagbatyag, pagkabati ug pagkakita, sa paghunahuna ug sa pagpangatarungan; sa laktod, kini makapahimo kaniya paglihok isip tawo.  Ang iyang essensya isip mao ang sukaranan sa paglihok mao ang iyang kinaiya.  Busa ang kinaiya sa tawo mao kadtong makapahimo niya sa paglihok ingon nga tawo.  Sa samang paagi ang kinaiya sa anghel mao kadtong makapahimo niya sa paglihok ingon nga anghel; ang kinaiya sa Dios mao kadtong makapahimo Niya sa paglihok ingon nga Dios.

    Kahulogan sa Persona. – Ang kinaiya sa tawo mao ang makapahimo kaniya sa paglihok, apan ang mga lihok nga iyang gihimo wala panag-iyaha sa iyang kinaiya o sa bisan hain nga bahin sa iyang kinaiya; gipanag-iya kini niya isip usa ka persona.  Busa, sa higayon nga imong palihokon ang imong bukton o  sa higayon nga ikaw mamulong o sa higayon nga mosulbad ka sa usa ka problema, dili ka moingon:  “Ang akong bukton milihok” o “Ang akong dila misulti,” o “Ang akong hunahuna misulbad sa problema,” o dili ba kaha ikaw moingon:  “Ang akong kinaiya—ang akong kalag nga nahiusa sa akong lawas—nagbuhat niining mga butanga,” apan ikaw moingon:  “Akong gilihok ang akong bukton, Ako namulong, Ako misulbad sa problema,” nga nagkahulogan, “Ako isip usa ka persona ang nagbuhat niining mga butanga.”  Busa ang persona lahi sa kinaiya; matawag kini nga usa ka butang nga gipuno sa masabtonon nga kinaiya ug kanunay nga nag-uban niini – isip usa ka butang nga pinaagi niini kita gihimong tag-iya sa atong mga lihok, o tag-iya sa atong kinaiya.  Gumikan kay ikaw usa man ka persona nga ikaw responsible sa imong mga lihok, ug mahimong daygon ug basolon tungod niini.

     Tulo ka Personas diha sa Usa ka Diosnong Kinaiya. —  Matag buhat nga imong gihimo pinaagi sa imong tawhanong kinaiya buhat sa usa ra ka persona; apan matag buhat nga ang Dios magahimo pinaagi sa Iyang Diosnong Kinaiya buhat sa Tulo ka Personas.  Kon magtanom ka og kahoy, makaingon ka:  “Ako ang nagtanom niining maong kahoy”; sa laing bahin, ang Dios, sa dihang Iyang gibuhat ang kalibotan, mahimong makaingon:  “Kaming Tulo, ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo ang nagbuhat sa kalibotan.”  Walay usa sa Diosnong Personas ang makagamit sa Diosnong Kinaiya sa paglihok nga siya da.  Busa, pananglit, dili mahimo nga ang Amahan nga siya lamang ang mibuot sa pagbuhat sa kalibotan.  Makahimo lamang siya sa pagbuot pinaagi sa lihok sa Diosnong Kabubut-on, apan tungod kay ang Diosnong Kabubut-on mao ra man sa Diosnong Kinaiya, ang matag lihok niini gipanag-iya sa samang higayon ug sa samang gibug-aton sa Tulo ka Personas.  Sama sa Diosnong Kaalam ug sa tanang gahom sa Diosnong Kinaiya:  matag lihok nga naggikan kanila iya sa samang higayon ug sa samang paagi sa Tulo ka Personas.  Sa laktod makaingon kita nga ang tanang buhat nga gihimo sa Dios isip Dios gibuhat sa Santisima Trinidad.

    Ang Tulo ka Personas Tumbas sa Tanang Butang, apan Managlahi sa Usag-usa. —  Ang Tulo ka Diosnong Personas tumbas sa tanang butang, tungod kay ang matag-usa Dios, ang matag-usa hingpit nga walay sukod.  Apan matuod usab nga sila nga managlahi tungod kay ang Anak naggikan man sa Amahan, ug tungod kay ang Espiritu Santo naggikan man sa Amahan ug sa Anak.  Busa, kon atong lantawon ang relasyon nga ilang gihuptan sa usag-usa, makapahayag kita kabahin bisan kinsa kanila unsay dili nato ikapahayag sa laing duruha:  labot sa Amahan kita makaingon:  “Siya nanamkon sa Anak”; labot sa Anak, “Siya gianak sa Amahan”; sa Espiritu Santo, “Siya naggikan sa Amahan ug sa Anak.”  Ang doctrina sa Incarnacion moabag kanato sa pagkakita nga ang Tulo ka Diosnong Personas matuod nga managlahi sa usag-usa;  kini nagtudlo nga ang usa, ug ang usa lamang, sa Diosnong Personas – Ang Dios nga Anak – ang nahimong Tawo.  Si Cristo pinaagi sa iyang tawhanong kinaiya nakahimo sa paglihok ingon nga Tawo, ug ang Iyang buhat isip Tawo gipanag-iya niya lamang.  Siya lamang ang nagkinabuhi ug nagbudlay sa kalibotan; Siya lamang ang nagpasakit ug namatay didto sa krus alang kanato; Siya lamang ang nagtubos kanato.  Sa samang paagi, kon usa sa laing Personas ang nahimong Tawo, Kaniya lamang ikahatag ang titulo sa Manunubos; Siya lamang ang manag-iya sa tanang lihok nga mahimo pinaagi sa Iyang tawhanong kinaiya.  Ang pulong “persona” atong nakuha gikan sa atong kasayuran sa mga binuhat; ato kining gigamit sa paghisgot labot sa Santisima Trinidad, dili tungod kay sigo kini sa iyang kaugalingon, apan tungod kay, sama sa giingon ni San Augustine, mao kini ang labing haduol nga termino nga atong magamit.

    Ang relasyon sa Trinidad ngadto sa Diosnong Kahibalo ug Kabubut-on. —  Si Santo Tomas, nga mipalambo sa panghunahuna nga gisugyot ni San Augustine, gisunod sa tanang Teologo sa iyang pagpahayag sa relasyon sa Santisima Trinidad ngadto sa Diosnong Kahibalo ug Kabubut-on: — ang Dios usa ka Espiritu, ug ang unang lihok sa usa ka espiritu mao ang paghibalo, ang pagsabot.  Karon, ang Dios nga nahibalo sa Iyang kaugalingon sukad sa eternidad, mimugna sa hingpit nga kahibalo mahitungod sa iyang kaugalingon.  Kining maong kahibalo sa Iyang Kaugalingon dili usa ka lumalabay nga panghunahuna, sama sa atong gihuptan, kondili Iyang kaugalingong Larawan, ang Iyang kaugalingong Essensya, usa ka buhi nga Persona.  Ang Dios nga nahibalo sa Iyang Kaugalingon mao ang Dios nga Amahan; Ang kahibalo sa Dios sa Iyang Kaugalingon mao ang Dios nga Anak.  Ang Dios nga Amahan ug Dios nga Anak nahigugma sa usag-usa sukad sa eternidad, tungod kay ila man nga nakita diha sa usag-usa ang labing labaw nga Kaayo sa pagka-Dios.  Ang ilang gugma alang sa usag-usa mao ang ilang kaugalingong Esssensya, usa ka buhi nga Persona, ang Espiritu Santo.  Busa, inubanan sa kagamay sa atong panabot, atong gihunahuna ang Santisima Trinidad nga mao ang walay sinugdan nga sangputanan sa Diosnong Kahibalo ug sa Diosnong Kabubut-on.  Apan nagpabilin ang misteryo nga wala masulbad:  dili nato matubag ang mga pangutana, “Unsang pagka-unsaa nga ang kahibalo sa Dios sa iyang kaugalingon buhi man nga Persona?”  “Nganong ang gugma sa Dios ug sa Iyang buhi nga Larawan buhi man nga Persona?”

 

III.

Ang Misteryo sa Trinidad, usa ka Labing Hinungdanon nga Articulo sa Pagtuo ug Modasig sa Pagka-makidiosnon. —  Ang misteryo sa Santisima Trinidad, dili dayag nga gipasabot diha sa Daang Tugon, apan tin-aw nga gipadayag sa Bag-ong Tugon, usa ka fundamento nga articulo sa pagtuo nga gihatag kanato sa atong Manunubos.  Sa atong pagkahimugso niining kalibotana, gibunyagan kita sa ngalan sa Amahan, ug sa Anak, ug sa Espiritu Santo.  Sa atong kinabuhi, atong gipadayag ang atong pagtuo sa Diosnong Misteryo sa matag higayon nga mohimo kita sa timaan sa Krus, sa matag higayon nga kita molitok:  “Himaya sa Amahan, ug sa Anak, ug sa Espiritu Santo.”  Diha sa ngilit sa kamatayon ang pari mohupay sa atong hapit na mohalin nga kalag uban sa mga pulong:  “Bisan kon siya nakasala, wala niya islaikway ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo.”  Atong gidayeg ug gisimba Siya nga mipadayag sa iyang kaugalingon ubos nga mahigugmaon nga ngalan sa Amahan; atong gidayeg ug gisimba ang Anak nga nahimong atong igsoon, ug napaubos sa iyang kaugalingon hangtod sa kamatayon didto sa Krus alang sa atong kaluwasan; atong gidayeg ug gisimba agn Espiritu Santo kinsa, nagpuyo diha sa Simbahan ug sa atong kasingkasing, nagbugkos kanato, usa diha sa diosnong pagtuo ug paghigugma:  “Kanimo, O Dios, ang walay gigikanan nga Amahan; Kanimo, ang Bugtong Anak;  Kanimo, ang Espiritu Santo, ang Maglilipay; ang balaan usa wala mabahin nga Trinidad, uban sa tibuok nga kasingkasing ug tingog among gidayeg ug gisimba:  Himaya alang Kanimo sa walay kataposan.”

 

IV.

    Ang Trinidad sa iyang kadugtongan sa mga Buhat sa Dios, sa mga Diosnong Hiyas. –  Ang Trinidad matawag nato nga mao ang sulodnon nga kalihukan sa Dios, ang kalihukan sa Dios sulod sa iyang Kaugalingon, diin ang matag usa ka Diosnong Persona adunay Iyang kaugalingon nga bahin.  Ang tanang buhat gawas sa Dios, sama pananglit sa tanan Niyang pagtagad sa mga binuhat, sa paglalang kanila, sa pagpalungtad kanila, sa pagbalaan, ug uban pa, gihimo sa tibuok Trinidad.  (Ang Diosnong hukom sa pagpadala sa usa ka Manunubos sa kalibotan, ang pag-umol sa lawas ni Cristo sa sabakan ni Maria, ang pagdugtong sa maong tawhanong kinaiya ngadto sa Dios nga Anak sa usa ka Personal nga paghiusa, ang hukom sa pagdawat sa Sakripisyo sa Krus ingon nga pamayad sa sala sa mga tawo—kining tanan, ingon nga buhat sa Dios, isip Dios, gihimo sa Tulo ka Personas.  Sa laing bahin, sumala sa gikapahayag na sa unahan, ang mga buhat ni Cristo isip tawo, ang mga buhat nga nahimo pinaagi sa Iyang Tawhanong Kinaiya, kaniya lamang.  Apan agig pagpahinungod “appropriation,” kita maghisgot sa Amahan, tungod kay Siya mao man ang Ulo sa tibuok Trinidad, nga mao ang Magbubuhat, ug sa Espiritu Santo, isip mao ang Diosnong Gugma, isip mao ang Tigbalaan.  Agig “appropriation,” atong gipahinungod ngadto sa Amahan ang pagka-Makagagahom ug Eternidad; ngadto sa Anak, ang Kahibalo ug Kaalam, tungod kay pinaagi man sa Salabutan nga Siya naggikan sa Amahan; ug ngadto sa Espiritu Santo, kinsa mao ang gugma sa Amahan ug sa Anak, atong gipahinungod ang Gugma ug ang tanang Diosnong Hiyas nga nalambigit niini.

    Ang Trinidad sa iyang kadugtongan sa Diosnong Misyon. —  Ang Diosnong Misyon mao ang pagpadala sa usa ka Diosnong Persona diha sa kalibotan alang sa usa ka talagsaon nga buluhaton, o sa paglungtad sa usa ka bag-o nga paagi, taliwala sa katawhan.  Ang Anak mahimong ikapadala sa Amahan; ang Espiritu Santo ikapadala sa Amahan ug sa Anak; ang Amahan moanhi, apan wala ipadala.  (Ang atong Manunubos mismo ang nagtudlo kanato sa paghisgot sa “pag-anhi” ug “pagpadala” sa mga Diosnong Personas.  Tulukibon kini nga mga pulong kansang kahulogan masabtan nato sa hanay nga paagi.  Dili kini angay nga sabton sa literal nga paagi:  tungod kay ang Dios anaa man sa tanang dapit, ang Santisima Trinidad anaa sa tanang dapit; busa dili ikapangutana ang  pag-anhi ug ang pagpadala sa ordinaryo nga pagsabot.  Unsa man diay ang gipasabot sa atong Manunubos?  Makatubag kita kabahin niini pinaagi sa pag-ingon nga ang maong mga pulong makatabang kanato sa pagpahayag sa kadugtungan sa mga Diosnong Personas sa usag-usa:  Giingon nga ang Amahan moanhi sa iyang kaugalingon, tungod kay Siya mao ang Ulo sa Trinidad; ang Anak gipadala sa Amahan tungod kay gikan siya sa Amahan; ang Espiritu Santo gipadala sa Amahan ug sa Anak, nga nagpasabot nga Siya naggikan kanila.  Busa, ang maong mga pulong  makatabang  kanato  sa  pagsabot sa doctrina sa  Santisima Trinidad, ug sa paghimo og mga acto sa

pagtuo niini nga misteryo.  Usa ka sayop ang pag-ingon nga ang Amahan mipadala sa iyang Anak nganhi sa kalibotan pinaagi sa iyang kaugalingong lihok lamang, o nga ang Amahan ug ang Anak pinaagi sa pinasahi nilang lihok mipadala sa Espiritu Santo;  kini nga mga lihok mahimo pinaagi lamang sa Diosnong Kinaiya, ug busa iya sa samang paagi sa Tulo ka Diosnong Personas).  Ang Tulo ka Diosnong Personas mosulod diha sa kalag uban ang grasya nga makasantos, ang Amahan moanhi sa iyang Kaugalingon, ang Anak ug ang Espiritu Santo ingon nga gipadala.  Kini balaanon nga kahiusa sa kalag ngadto sa Santisima Trinidad gipadayag kanato diha sa mga pulong ni Cristo:  “Ang nahigugma kanako, mamati sa akong mga pulong, ug akong Amahan mahigugma kaniya, ug mopuyo kami diha kaniya” (Juan 14:23).  Ang Anak gipadala nganhi sa kalibotan sa Amahan.  Isip Dios, Siya kanunay nga naglungtad diha sa kalibotan sukad sa pagbuhat niini; apan, isip Tawo, sa iyang pagpaka-Tawo (Incarnacion), Siya misugod sa paglungtad diha sa kalibotan sa usa ka bag-o nga paagi;  ingon nga Tawo, Siya nagpabilin nga nag-uban kanato diha sa Santos uyamot nga Sacramento sa Eukaristiya.  Ang Espiritu Santo, nga gipadala sa Amahan ug sa Anak, mikunsad ngadto sa mga Apostoles sa unang Pentecostes.  Ang mga dila sa kalayo ug ang nagdahunog nga hangin mao ang mga timaan sa Iyang pag-abot.  (Ang Espiritu Santo gihisgotan nga mao ang Paracleto kun Maglilipay.  Ang samang titulo gihatag usab ngadto sa Dios nga Anak.  Angay nga matngonan nga sa atong pag-ingon nga ang Espiritu Santo mikunsad ngadto sa mga Apostoles, wala nato ipasabot nga Siya lamang sa Santisima Trinidad ang mipuyo sa kalag sa mga Apostoles.  Pinasikad sa prinsipyo sa pagpahinungod, ato gipahid ngadto Kaniya ang usa ka buhat nga gihimo sa Tulo ka Diosnong Personas sa samang higayon.  Pinaagi lamang sa paglugway ngadto sa tawhanong kinaiya nga ang usa ka Diosnong Persona makalihok nga mag-inusara.)

V.

 

    Mga Erehiya. —  Ang doctrina sa Trinidad gisalikway (1) sa mga Monarchians (c. 200), kinsa naghupot sa pagtuo nga diha sa Dios adunay usa lamang ka Persona; (2) sa mga Modalists (Sabellius ug mga kauban), kinsa misulay sa paghatag sa panudlo sa mga Monarchians sa mas makatarunganon nga baruganan pinaagi sa pag-ingon nga ang Amahan, Anak, ug Espiritu Santo mga nagkalainlain lamang nga pagpadayag sa mao ra nga Diosnong Persona;  (3) ni Arius (d. 336), kinsa nagtudlo nga ang Anak usa lamang ka binuhat; ni Macedonius, ang iyang tinun-an, nga mipadako sa yawan-on nga doctrina sa iyang magtutudlo, ug nagpahayag nga ang Espiritu Santo usab binuhat lamang nga ubos sa Anak.  Si Arius gi-condenar sa Unang Concilio Heneral sa Simbahan, nga gihimo didto sa Nicea sa Bithynia, Asia Minor, sa tuig 325;  si Macedonius, sa Concilio Heneral sa Constantinopla sa tuig 381.  Sa bag-ong mga kapanahunan, ang mga Modernists ug daghang mga Protestante (Unitarians) naghupot, batok sa yano nga panudlo nga Kasulatan ug Tadisyon, nga ang doctrina sa Trinidad wala maugmad sa forma diin gipadayag kini karon sa Iglesya Katolika hangtod sa ikaupat nga gatusan ka tuig, ug nga ang unang mga Kristohanon nag-isip ni Cristo, dili ingon nga Dios, apan ingon nga Diosnong Pinadala, ug sa Espiritu Santo nga dili lain usa lamang ka gahom o kalihukan sa Dios.   Ang mga Modernistas, nga natukod diha sa sayop nga pagsabot sa pag-ugmad sa doctrina, (1) milimod nga ang Simbahan dili-msayop, ug (2) mga isyu diha sa labing balinsungag nga conclusion nga , sa unang siglo, ang usa ka kristohanon mopalabi sa paghalad sa iyang kinabuhi kay sa pag-afirmar sa pagka-Dios ni Cristo, ug, nga sa ikaupat, kay sa paglimod niini.  Ang mga Schismatic Greeks nagpabilin gihapon nga naghupot nga ang Espiritu Santo naggikan sa Amahan lamang, o sa Amahan pinaagi sa Anak, ug dili gikan sa Amahan ug sa Anak sa samang paagi.  Kining karaan nilang mga erehiya gi-condenar sa Simbahan sa makadaghan nga higayon, ug, labi na gyod, didto sa Concilio sa Lyons (1274),ug sa Florence (1439), diin sila mismo atua didto.

I.U.D. DILI ABORSIYON?

I.U.D. DILI ABORSIYON?

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” F. Cubol

Catholic Faith Defender Black Nazarene Chapter,

Cagayan de Oro City

 

 

Mga minahal nakong mga magbabasa, ania akong ipaambit nganha kaninyo kining column o lindog ni Rev. Fr. Alberto S. Uy, ang Teyologo sa Moralidad dinhi sa Arkidiyosesis sa Cagayan de Oro.  Ako kining gihimo aron inyo usab nga mabasahan ang puno sa pagtulon-ang sinulat o katesismo ni Fr. Uy, nga napatik sa mantalaan sa Arkidiyosesis nga mao ang “Bag-ong Lamdag.”

 

Naikag ako pag-ayo sa matahom nga lindog ni Fr. Uy, mao nga ako kining gipublikar dinhi sa akong lindog nga “Veritas Ad Veritatem,” ubos sa pamasin nga maedukar kita, ug makahatag kini kanato og kalamdagan ug kadasig diha sa pagpabangon, pag-amping, pagpanalipod ug pagpreserbar sa integridad sa atong moralidad.

Ania ang mabulokon ug puno sa pagtulon-an nga lindog ni Rev. Fr. Alberto Uy:

Pasiuna

Daghan sa atong mga kababayen-an karon ang migamit o nagpataod og IUD, ubos sa tinguha nga malikayan ang pagkamabdos. Apan wala sila masayod nga kining IUD, magsilbi dili lamang isip kontraseptibo kondili isip abortifacient, o makapalaglag sa bata nga atua pa sa sulod sa taguangkan sa inahan. Aron nga ato kining masabtan, atong ipatin-aw kung unsa ang IUD, unsa ang iyang mga lihok ug ngano nga kini usa ka paagi sa aborsiyon, ug unsa ang kadaot nga mahatag niini sa panglawas sa mga kababayen-an.

 

Unsa ang IUD?

Ang IUD, acronym kini sa pulong nga Intra-Uterine Device. Usa kini ka gamay nga himan nga hinimo sa plastik nga nagporma og letrang “T”. Ipasulod kini ngadto sa matris, o sabakan sa babaye agi sa iyang kinatawo aron mapugngan ang pagkamabdos o pagkaburos. Ug ang binag-o nga IUD adunay sagol nga aktibong kemikal nga sama sa progesterone ug kobre (copper) nga makatabang sa pagpugong sa pagmabdos.

 

Unsa ang mga lihok sa IUD?

Adunay duha (2) ka mga lihok ang IUD. Una, makapugong kini sa pagpanamkon (fertilization) o panagtagbo sa binhi sa lalaki (sperm) ug sa itlog sa babaye (egg). Ang kemikal nga nag-uban o anaa sa IUD, mao ang moguba sa proseso sa pagpangitlog kun ovulation sa babaye, diin mahimong lagtok o hagkot kaayo ang duga kun mucus sa babaye. Sa laktod, mopilit ang mucus sa babaye diha sa iyang matris. Tungod niini, maglisod na sa paglangoy ang binhi sa lalaki diha sa uterus kun matris sa babaye. Samtang ang copper wire nga giputos sa IUD, mao ang makapaluya ug makapatay sa binhi sa lalaki. Sa ingon niini nga paagi, ang IUD, usa ka matang sa kontraseptibo. Ikaduha, ang IUD maoy makaingon, o maoy hinongdan nga dili makatapot ang bag-ong naumol nga kinabuhi (approximately a week-old) ngadto sa sulod sa sabakan sa inahan. Kasagaran, ang bata anha mogitib o maumol sa fallopian tube sa babaye, ug hinayhinay kining mobiyahe padulong sa taguangkan sa inahan, diin adto kini magpuyo sulod sa siyam (9) ka bulan sa dili pa siya ipanganak o ihimugso sa kalibotan. Apan ang IUD nga ibutang sa sabakan, maoy molihok aron ang bata o kinabuhi nga naumol dili makapahiluna sulod sa taguangkan. Kay ang kemikal nga nagauban o anaa sa IUD, maoy mopauga sa endometrium – diha sa kilid o bungbong matris (uterus lining) – nga mao untay mohatag og pagkaon sa bata. Gumikan niini, wala gayoy purohan nga mabuhi ang bag-ong namugna o naumol nga kinabuhi sulod sa sabakan sa babaye. Labot pa, ang IUD, mura usab kini og silhig diha sulod sa taguangkan sa babaye nga maoy hinongdan nga malaglag ang linghod nga kinabuhi nga migitib sulod sa matris sa usa ka babaye. Sa ingon niini, ang IUD usa gayod ka paagi o matang sa ABORSIYON. Sa nauna na natong column, atong gipasabot nga ang Batakang Balaod sa Pilipinas ug ang Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP), lakip na ang Philippine Medical Association (PMA), adunay hiniusang baruganan nga ang kinabuhi sa tawo magsugod diha sa panahon sa fertilization o conception, kun panagtagbo sa binhi sa lalaki ug sa itlog sa babaye – ug DILI sa implantation kun sa panahon nga motapot na ang fertilized egg sa uterus sa babaye. Kay diha sa panahon sa fertilization, usa na ka SAGRADONG KINABUHI SA TAWO ang migitib diha sa sulod sa taguangkan sa inahan. Ug sanglit ang IUD molihok man sa pagpatay ning maong kinabuhi pinaagi sa pagpauga sa lining sa uterus ug pagsilhig sa fertilized egg sulod sa sabakan sa inahan, kini angay lamang nga pagatawgon og ABORTIFACIENT o tiglaglag kun tigpatay sa usa ka inosenteng kinabuhi nga nagsugod na unta paggitib ug paglipag sulod sa sabakan.

 

Unsa ang kadaot nga mahimo o ikahatag sa IUD sa lawas sa babaye?

Gawas sa pagpatay sa migitib na untang kinauhi, ang IUD naghatag usab og dakong kadaot diha sa panglawas sa babaye. Ang mga batid sa medisina nagpamatuod nga ang IUD usa sa mga hinongdan sa abnormal sa pagdugo-dugo sa babaye (hemorrhage); sa pagkadaot sa iyang bat-ang (pelvic infection) ug pagkasamad sa iyang matris.

Panapos

Atong nasabtan nga ang paggamit og IUD, dili lamang usa ka paagi sa pagpugong sa pagmabdos, kondili, usa ka buhat sa pagpatay sa inosenteng kinabuhi diha sa sulod sa sabakan sa babaye. Ug gawas niini, ang maong buhat makadaot sa lawas sa babaye ug makahimo niyang sterile o dili na makapanganak. Sa laktod, ang babayeng naggamit og IUD mahimong baug. Ato na lamang panghinauton nga pinaagi niining hamubo nga katesismo, ang mga babaye o ang mga inahan, maglikay na sa paggamit og IUD ug makakat-on sa paggamit og mga pamaagi nga subay kun uyon sa desinyo ug kabubot-on sa Diyos – diha sa pagplano sa gidak-on sa ilang pamilya. Ug kini mao ang natural nga metodo nga dili supak sa balaod sa kinaiyahan, ug labaw sa tanan, dili supak sa kakabubot-on sa Diyos.

CHURCH AND STATE Must be United, Not Separated

CHURCH AND STATE

Must be United, Not Separated

By:
ATTY. MIGUEL L. ABAS
Catholic Faith Defenders, Inc.

Photo credit: flickr.com

            The 1986 Philippine Constitution provides:  “The separation of Church and State shall be inviolable” (Section 6, Article 2 of its Declaration of Principles and State Policies).  Many people don’t understand and are confused with the expression, “separation of Church and State.”  This may be attributed to the fact that there is an ambiguity of the term used for it may be a separation of concepts but a union of realities.  In order to avoid aggravating the confusion, there is a need to define the terms involved.  We should be able to distinguish in order to unite and to analyze in order to synthesize.

 

            What do we understand by the term “Church” and by the term “State?”  By Church we mean “the society of all those who, being baptized, profess the faith in Christ, and governed by their lawful pastors under one visible head” (Catholic Encyclopedia, Vol. 1).  The State on the other hand, is “a community of persons more or less numerous, permanently occupying a definite portion of territory, independent of external control, and possessing an organized government to which great body of inhabitants render habitual obedience” (The Revised 1973 Philippine Constitution, a Reviewer-Primer by Joaquin C. Bernas, S.J., p. 9).  Under these cited definitions we can extract two realities which both cases have signified:  a) A collectivity or society of the same individuals, usually called “faithful” in relation to the Church and “citizens” in relation to the State; and b) Its public official, usually called “clergy” in relation to the Church and “government” in relation to the State.  As the members of the Church are members of the State too, the Church and the State have the same subjects.

 

 

Man Has a Two-fold End

            Man, as a rational being, has two essential components, his physical body and his spiritual and immortal soul.  As such, he has a two-fold end:  natural and supernatural.  It must be admitted that the State is a natural and perfect society.  While it is supreme in purely secular and temporal affairs, is ever subject to the rule of right MORALITY and the requirements of the NATURAL LAW.  The State must give its own proper worship to Almighty God.  The State, along this line, recognizes this necessity as we find in the opening statement of the Preamble of our Constitution that it seeks the “aid of Almighty God” to attain its dreams and aspirations.  Furthermore, the State acknowledges the need for the Church’s assistance as it pursue its mission in protecting and shaping the destiny of its inhabitants particularly in the molding of the youth when it “recognizes the vital role of the youth in nation building and shall promote and protect their physical, MORAL, SPIRITUAL well-being (Article II, Section 13, 1986 Philippine Constitution).

 

            The purpose of the civil society is to help man in the attainment of his natural end; but the State cannot direct man to his supernatural end.  For this purpose, God through Christ, has established His Church here on earth.  It is the Church, as a divinely instituted society which can direct the State in these matters.  The main function of the Church is to lead men to the final end of their existence, which consists in enjoying God for all eternity in heaven.  It is the Church that teaches man of his obligation toward God, towards himself and towards the society which he belonged.  The Church, therefore, must assist the State in promoting the spirit of JUSTICE and CHARITY among people and civil rulers, guiding the latter in their great duty of working always for peace and prosperity of their subjects.  In its turn, the State has to protect and assist the Church in fulfilling her duties among men.  This reciprocal duty is duly respected and properly complied with by the State towards the Church when it expressly provides in its Constitution that no law shall be passed prohibiting the free exercise of religion and that “the free exercise and enjoyment of religious profession and worship… shall forever be allowed. No religious test shall be required for the exercise of civil or political rights” (Article III, Section 5, 1986 Constitution).  The Church and State are not regarded as rival powers.  Church and State can never conflict because of the following principles:  a) The State exists to serve man’s temporal needs; the Church exists to serve man’s spiritual and eternal interests and b) Temporal affairs, not having direct connection with spiritual things are the concern of the State alone; spiritual and moral affairs, even involving things temporal, are the concern of the Church.

 

            Guided by these principles, one can still remember of those recent and momentous events that had happened in the history of our country wherein the Church played her very vital role in restoring peace and spirit of justice and charity to all.  Above all, she had consciously led the faithful on reviving into its splendid state the fast decaying morality among Filipinos and other nationalities and in rebuilding their dying faith in God which was brought about by the evils in the society.  Those acts of the Church are not to be construed as meddling in the affairs of the State, instead, assisting the State and its subjects in their time of need which was a simple compliance of the Church mission for which she was purposely established by God.  These are necessary entities for the common end of man.

 

            Church and State, therefore, should not be separated in reality, but united in a common effort of collaboration for the wholesome development of man.    

Catholic Faith Defender VS Islam

Catholic Faith Defender VS Islam

 

Tema: Pamatud-an nga ang Qur’an pulong ni Allah.

Affirmative: Bro. Andang (President Balik Islam Movement)
Negative: Bro. Wendell Talibong; ssvp, cfd (Board of Governor – Catholic Faith Defenders)

Mga kapatid, tingnan ninyo ang video na ito hingil sa debate sa pangkat ng Catholic Faith Defenders at ng mga kapatid natin na mga Muslim na representative ng Balik Islam Movement.









THE THREE THEOLOGICAL VIRTUES

THE THREE THEOLOGICAL VIRTUES

Ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

National President
Catholic Faith Defenders Inc.

 

Ang pulong birtud [virtue] nagpasabot sa makanunayon nga disposisyon nga mopahimo nato sa pagbuhat og maayo ug sa paglikay sa dautan.  Pananglit, kon anaa kanimo ang kinaiya [habit] sa kanunay nga pagsulti sa unsay tinuod, maingon nato na anaa kanimo ang birtud sa pagka-matinuoron.  Kon anaa kanimo ang kinaiya sa pagka-kanunay nga motahod sa katungod sa ubang tawo, maingon nato nga naghupot ka sa birtud sa katarong o hustisiya.  Sa laing bahin, ang bisyo [vice] mao kini ang makapahimo nato sa kanunay nga pagbuhat sa daotan inay sa maayo.  Busa ang birtud sukwahi o atbang sa bisyo.

 

Kon atong naangkon ang usa ka birtud pinaagi sa atong kaugalingong mga paningkamot, pinaagi sa tinuyoan nga pagbantay kanunay nga maangkon nato ang usa ka maayong gawi, kini nga birtud gitawag og natural virtue.  Pananglit, buot natong maangkon ang birtud sa pagka-matinuoron.  Tungod niini, kanunay na kitang magbantay sa atong mga gipamulong aron unsay atong masulti dili masukwahi sa kamatuoran.  Posible sa sinugdan, atong bation nga lisod kini nga buhaton, labi na gyod kon ang pagsulti sa tinuod makahatag kanatog kauwaw o kalisod.  Ang usa ka gawi [habit] ma-maayo man o dautan, gipalig-on kini pinaagi sa subli-subli nga pagbuhat.  Sa hinayhinay bation nato nga mas sayon ang pagsulti sa tinuod, bisan kon ang sangputanan niini sakit alang kanato.  Sa kadugayan, mahimo na nga natural alang kanato ang pagsulti sa tinuod ug masukwahi na sa atong kinaiya ang pagpamakak.  Niining puntoha, ato na nga naangkon ang birtud sa pagka-matinuoron.  Tungod kay kini ato man nga naangkon pinaagi sa atong kaugalingong paningkamot, ato kining gitawag og natural virtue.

 

 

Ang Dios, sa laing bahin, makahimo sa pagtisok sa usa ka birtud dinhi sa atong kalag sa walay paningkamot sa atong bahin.  Pinaagi sa iyang pagka-makagagahom ang Dios makahimo sa pagtanom diha sa atong kalag sa gahom ug sa hilig sa paghimo sa pipila ka mga buhat nga labaw sa kasarangan nga maayo [supernaturally good].  Kini nga matang sa birtud, usa ka gawi [habit] nga gitugyan sa Dios diha sa atong kalag sa direkta nga paagi, gitawag natog supernatural virtue [1 Cor 13:13; Rom 5:1-5; Gal 5;5f; Col 1:4f; 1 Tes 1:3, 5:8; Heb 10:22-24; 1 Ped 1:21f].  Ang nag-una sa mga supernatural virtues mao kadtong gitawag nato nga theological virtues: pagtuo, paglaom, ug paghigugma.  Gitawag sila nga theological kun diosnon nga mga birtud tungod kay ang ilang tumong mao man gyod ang Dios:  ang Dios maoy atong gituohan, ang Dios ang atong gilaoman ug ang Dios ang atong gihigugma.

 

Kining tulo ka mga diosnong virtud gitisok sa Dios sa atong kalag uban sa grasya nga makasantos [sanctifying grace], diha sa sacramento sa Bunyag.  Bisan ang masuso nga nabunyagan naghupot niining tulo ka mga diosnong birtud, bisan pa kon dili siya makapadayag niini hangtod nga moabot siya sa hustong panuigon.  Sa higayon nga atong madawat kining maong mga birtud dili sila dali nga mawala gikan kanato.  Ang birtud sa paghigugma, ang katakos sa paghigugma sa Dios uban ang supernatural nga gugma, mawala lamang kon, pinaagi sa salang mortal, tuyoan gyod nato ang paghimulag sa atong kaugalingon gikan sa Dios.  Sa higayon nga mawala ang grasya nga makasantos, ang diosnong birtud sa paghigugma mawala usab.

 

Apan bisan kon nawala na gikan kanato ang diosnong birtud sa gugma, ang pagtuo ug ang paglaom mahimo pa nga nagpabilin.  Mawala kanato ang diosnong birtud sa paglaom pinaagi sa sala batok sa paglaom—sama pananglit sa sin of despair, diin nawad-an na kitag pagsalig kaayo ug kaluoy sa Dios.  Ang paglaom mawala usab sa higayon nga mawala ang pagtuo tungod kay dayag na lang nga dili kita molaom sa Dios nga wala nato tuohi.  Ug ang pagtuo mawala lamang pinaagi sa dakong sala nga direkta batok sa pagtuo, ug kini mao ang pagdumili sa pagdawat sa kamatuoran nga gipadayag sa Dios.

 

 

Maayo sab nga atong mahisgotan ang duha ka dagkong kalainan tali sa mga natural ug supernatural virtue.  Ang natural virtue, tungod kay kini naangkon man pinaagi sa pagbalikbalik nga pagbansay ug sa subli-subli nga disiplina, mopahimo nato nga sayon sa pagbuhat sa mga acto niana nga birtud.  Pananglit, moabot kita sa punto nga mas mahimuot kita sa pagsulti sa tinuod kay sa pagsulti sa dili-tinuod.  Sa laing bahin, ang supernatural virtue, tungod kay kini direkta man nga gitisok sa Dios ug wala man maangkon sa subli-subli nga pagbuhat, dili mopahimong sayon alang kanato sa pagbansay niini nga birtud.  Mahimo nato ang paghunahuna sa usa ka tawo nga naghupot sa birtud sa pagtuo sa hugot nga paagi apan sa samang higayon kanunay nga tintalon sa pagduda batok sa pagtuo sa tibuok niyang kinabuhi.

 

Lain nga kalainan tali sa natural ug supernatural virtue mao ang paagi nga ang matag usa motubo.  Ang natural virtue, sama sa nahuptan nga pailob, gipatubo pinaagi sa balikbalik ug makanunayon nga pagbansay.  Ang supernatural virtue, sa laing bahin, makadawat sa iyang pagtubo gikan lamang sa Dios—usa ka pagtubo nga ihatag sa Dios agad sa kaayo sa atong mga buhat.  Sa laing pagkasulti, bisan unsa nga pagtubo sa grasya nga makasantos, makapatubo usab sa mga gitisok nga mga birtud.  Magtubo kita diha sa birtud sa samang higayon nga kita magtubo sa grasya.

 

 

ANG TULO KA MGA DIOSNONG BIRTUD KINAHANGLAN ALANG SA KALUWASAN

 

Sumala sa panudlo sa Balaang Kasulatan ang tawo dili maluwas bulag sa mga diosnong birtud sa pagtuo, paglaom ug gugma.  Ang pagtuo mao ang nag-una nga gikinahanglan alang sa kaluwasan.  ‟Ang motuo ug magpabunyag maluwas; apan ang dili motuo silotan” (Mar 16:16).  Si San Pablo subli-subli ug kusganon nga mitudlo nga ang tawo isipon nga matarong ug magkinabuhi pinaagi sa pagtuo (Rom 1:17; 3:28-30; Gal 2:20f; 3:11; Fil 3:9).  Si bisan kinsa nga moduol sa Dios, atong mabasa sa Sinulat ngadto sa mga Hebreo, kinahanglan nga motuo kaniya, tungod ‟kay kon walay pagtuo dili kita makapahimuot sa Dios” (Heb 11:6).  Busa ang pagtuo giawhag ingon nga usa ka sugo:  ‟Mao kini ang iyang sugo, nga kinahanglan nga kita motuo diha sa ngalan sa iyang Anak nga si Jesu-Cristo” (1 Jn 3:23; cf. 1 Tim 1:18f).

 

Ang kakinahanglanon sa diosnong birtud sa paglaom gitudlo diha sa sulat alang sa taga-Roma, diin si San Pablo mipasabot nga ang mga Kristyanos nagpaabot uban ang kahinangop sa umaabot nga himaya ug kaluwasan, ug nga ‟niini nga paglaom kita giluwas” (Rom 8:18-24; cf. 1 Tim 6:17).  Sa makausa pa, ang sulat ngadto sa mga Hebreo mipadayag sa samang panghunahuna:  kini nag-ingon nga kita iya sa Dios ug ‟mao ang iyang panimalay kon atong huptan nga malig-on ang atong pagsalig ug garbo diha sa atong paglaom” (Heb 3:6).

 

Ang absoluto nga kakinahanglanon sa gugma mipahimug-atan ni San Pablo diha sa 1 Cor. 13:  Bisan kon kita makasulti sa pinulongan sa mga anghel, bisan kon kita makahimo sa paghibalo sa umaabot ug makasabot sa tanang tinago ug sa masayod sa tanang kahibalo, bisan kon kita dunay pagtuo nga makapabalhin sa mga bukid, bisan kon ipanghatag nato ang tanan natong katigayonan, apan kon wala kitay gugma, wala kitay kapuslanan.  Dili menos kaklaro mao si San Juan, kinsa mipatin-aw nga ‟siya nga wala mahigugma nagpabilin diha sa kamatayon” (1 Jn 3:14); samtang ‟siya nga nagpabilin diha sa gugma anaa sa Dios, ug ang Dios anaa kaniya” (1 Jn 4:16).  Uban niini nga kakinahanglanon sa gugma mao ang dayag nga sugo ni Cristo, ‟Higugmaa ang Ginoo nga imong Dios sa tibuok nimong kasingkasing, sa tibuok nimong kalag, ug sa tibuok nimong hunahuna.  Mao kini ang labing dako ug una sa mga kasugoan.  Ang ikaduha sama sa sa una.  Higugmaa ang imong isigkatawo sama sa imong kaugalingon” (Mat 22:37-39).

 

Ang rason mo-confirmar sa kakinahanglanon sa tulo ka mga diosnong birtud alang sa kaluwasan sa tawo.  Diha sa dayag nga han-ay sa kaluwasan ang kataposang dulngan sa tawo supernatural ug divine.  Kini mao ang pakighiusa nato sa Dios ug ang pag-ambit sa iyang paghari.  Ang pagtawag alang niini nga tumong nangayo sa paghibalo sa misteryo sa mga diosnong persona ug sa igo nga kahibalo labot sa kinaiya sa paghari sa Dios.  Kini nagkinahanglan sa usa ka supernatural nga kahayag nga mao ang lamdag sa pagtuo.  Dugang pa ang tawo dili maningkamot sa pagkab-ot sa usa ka tumong nga wala  niya higugmaa ug wala siya maglaom nga makakab-ot niini.  Busa kinahanglan nga higugmaon niya ang Dios ug ang iyang paghari, ug kinahanglan nga siya molaom nga dawaton ngadto sa iyang katigoman.  Gawas pa, ang paglaom lamang ang makapalihok sa tawo sa pag-ampo ug tungod niini makatuman sa laing kondisyon sa iyang kaluwasan.  Ang dili lisod dawaton nga panudlo mao nga hawa sa pag-ampo walay tawo nga maluwas.

 

Diha sa mga acto sa pagsimba, labi na gyod sa liturhiya, ang mga diosnong birtud mihatag og makita nga pagpadayag ngadto sa debosyon, paglaom ug gugma nga atong gipakabililhon.  Ang atong mga pag-ampo naghatag og tingog sa atong pagsimba, ug ang mga liturhikanhong kalihokan, mga simbolo ug mga sacramento mga timaan nga nagpadayag sa pagtuo sa atong kasingkasing ug mipadayag sa atong paglaom ug gugma.  Sa higayon nga ang Simbahan mag-ampo o mag-awit o molihok, ang pagtuo [paglaom ug gugma] niadtong miapil gipahimsog ug ang ilang hunahuna gituboy ngadto sa Dios, aron nga sila mohalad Kaniya sa pagsimba nga giagda sa rason ug usab makadawat sa naghingapin Niyang grasya.  Busa ang liturhiya nagpahibalo sa Kristohanong pagtuo ug mihatag og kabaskog niini, labaw kay sa tinagsa nga pagpamalandong.  Ang liturhiya sa samang higayon usa ka saad sa kaluwasan ug katumanan sa paglaom.  Ang atong paglaom sa umaabot nga kahingpitan sa tanang butang diha ni Cristo gipalig-on diha sa makita nga pagpadayag sa misteryo sa pagpasakit diha sa pagsimba sa katawhan sa Dios.  Pinaagi sa pagsalmot sa liturhiya ang mga matuohon kanunay nga miambit sa kasabotan sa gugma tali ni Cristo ug sa Simbahan.  Nalakip sa karong nga han-ay sa kaluwasan nga ang tawo dili makasinati, hawa sa mga timaan sa sagrado nga pagsimba ug sa liturhiya, sa kabahandianon sa kaluwasan nga giandam sa Dios alang sa iyang mga anak ug sa bugkos sa gugm nga naghiusa kanila uban sa ilang Amahan nga atua sa langit.

 

“Galing sa Piki na Iglesia – Bumalik sa Tunay na Iglesia”

“Galing sa Piki na Iglesia – Bumalik sa Tunay na Iglesia”

 

Ni Bro. Elesio E. Espinosa

 


Date Interview:                 August 26, 2011

Place: Catholic Faith Defenders’ Bible Study room (Near Ozamiz Cathedral)

Interviewed by: Bro. G-one T. Paisones

Declaimer: The language used during the course of interview was Visayan; indeed there were additional or reduction of words in translating the Visayan language to the Tagalog language.  But the essence and fundamental tenor of the message is well maintained and standardized.

 


Ako si Elesio E. Espinosa; isa pong protestante; at ng dahil sa pag attend ko ng mga Bible studies at seminars ng mga Catholic Faith Defenders dito sa Ozamiz na pinapangulohan ni kapatid na Wendell Talibong. Natuto po akong yakapin ang katutohanan at naimulat ko ang aking kaluluwa na ang aking nakamulatang iglesia (Born-again) at ang kasalukuyan kung kina-aaniban (Church of Christ-USA-) ay pawang itinatag lang pala ng pangkaraniwang tao.  Sa ibaba po ay ang istorya ng aking buhay bilang protestante at hanggang sa kasalukuyan bilang Katoliko.


Brother G-one T. Paisones and Brother Elesio Espinosa


Ako ay isinilang sa isang maligayang protestanting pamilya.  Noong walong taong gulang palang ako; naaalala ko pa ang masayahin naming buhay bilang isang kasapi ng Born Again Christian.  Kunti lang kami noon, kaya hindi lumaon lumipat po ang tatay ko sa ibang relihiyon.


Nang ako ay 16 taong gulang; nag desisyon ang ama ko na sumapi sa relihiyong Church of Christ.  Nang dahil sa kamurahan ng edad ay sunod lang kaming lahat (pamilya) sa ama namin.  Na bautismuhan o nabinyagan po ako sa naturang sekta ng mag 17 taong gulang na ako.  Ako ay bininyagan ng mga pastor ng Church of Christ(USA) sa Anex sa Manabay, Ozamis City sa dagat.  At simula noong panahon na iyon ay parati na akong sumasali sa mga activities ng pangkat at syempre kasama na riyan ang pagsasamba.


Nang nasa tamang edad na ay na pag decisionan kong magpakasal.  Ang asawa ko ay isang Katoliko ngunit aking inigiit na sa Church of Christ(USA) kami dapat ikasal at hindi sa Katoliko (dahil akala ko noon na mali ang mga doctrina ng Katoliko).  Ikinasal po kami sa simbahang-bahay sa Maningkol, Ozamiz City.


Masaya naman ang pamilya namin; hanggat natiktikan ko ang mga masasamang gawain ng mga pastor sa naturang sekta.  Sa edad kong 28 hanggang 30 ay naging inactive po ako sa grupo namin sa Church of Christ(USA).  Sa naturang masasamang gawain ng mga pastor ay hindi lamang ako ang tumigil sa pag-samba; kasama narin ang ibang meyembro na hindi na nagsisimba sa kanilang simbahan.


Nang mag 40 taong gulang ako, ay ipinagpasya kong magsimba sa simbahan ng Katoliko.  At nang nalaman ko na may Bible study rin pala ang Katoliko, ay hindi ako nag-aatubiling pumunta sa naturang programa.  Nagsimula akong nakinig at sumali sa Bible study class ng mga Catholic Faith Defenders noong 47 taong gulang na ako.  Ngayong 49 taong gulang na ako ay wala paring kupas ang pag dalo ko ng mga Bible lectures at seminars ng mga Catholic Faith Defenders.


Ngayong desididong-desidido na ako na hindi na kailan man ako lilipat ng ibang iglesiang itinatag lamang ng pangkaraniwang tao.  Hinding-hindi ko iiwanan ang pagiging Katoliko dahil dito ko nakita at naramdaman ang Panginoong Dios na talagang nandirito sa puso at kaluluwa ko.  Kaya naman nag decide po ako na mag pa binyag sa Katoliko para mapasalamatan ko ang Dios dahil sa wakas natagpuan ko narin ang KATUTOHANAN.

 


Nagpapasalamat po ako sa mga Catholic Faith Defenders (Ozamiz Chapter) na pinangungunahan ni kapatid Wendell Talibong at lalong lalo na sa Panginoong Dios na naging gabay ko para tahakin ang tamang landas ng buhay.


Maraming salamat po………….