1 Timothy 4 1-3 (Cebuano)

Edison Quinones:

Hi Brod,

Good day!
Catholic ko. Gusto lang unta ko mangutana bah. Kung pwede?

G-one: Good day pudnimo brad; AngGinoomagagrasciakanimo.  Pwedikaayokamakapangutana.


Edison Quinones:

AsaronsiBrodSoc mag bible study ron?

 

G-one:Ang Bible study ni brad Soc naa nahimutang sa ubos sa simbahan sa San Jose Recolitos (USJR) sa may Pasil Cebu. Ang Bible study kada meyerkulis sa alas 6 sa hapon hangtud sa alas 9 sa gabie.

Edison Quinones:

Then about aningmgauban religion naako Question?
Makasapotperonaapudbiyasila point mag lisod ko og tubag usahay. Tungod ana mo research ko myself but I don’t think so nga enough because it’s better guided with expert judna like other religion. If ever I meet someone who tries to debate. Mo tubag ko pero did2 ra sab igo sa akong makayaog ma sabtan. Gusto unta ko moapilsa bible study ninyo. When og where?


G-one:Tinood gyud kana igsoon; makasaput gyud sila gamay, ilabina nga aduna kitay background sa atong pagka Katoliko nga pinasukad sa Biblia.  Igsoon takos nakong dawaton ang pagtabang sa imoha kutob sa akong makaya.  Ang pagka Catholic Faith Defenders adunay taas nga proceso before ka maka atubang sa mga informal nga kukabildo kon debate.  Hinoon, angayan unahon nimo pagsinate sa mga background ug fundamento nga doctrina sa Santa IglesiaCatolica nga gipasukad gayud diha sa balaang Kasulatan kay angBiblia nag-ingon “Kinahanglan andam kamo kanunay sa pagtubag kang bisan kinsa nga mangutana sa hinungdan sa paglaum nga anaa kaninyo, hinoon buhata ninyo kini uban sa kaaghop ug kataha (1 Ped. 3:15b-KJV Cebuano)”


Edison Quinones:

Please also read this (About Sto. Nino):
http://psquare.org/ispeak/showthread.php?1409-What-you-should-know-before-joining-the-Sinulog-in-Cebu

 

G-one:About sa Santo Nino; angayan na tong masayran nga ang Santo Nino mao ang batang Jesus; atong maaninaw nga kining mga igsoon tang protestante gaataki gihapon maski sa batang Jesus.  Ang Santo Nino mabasa diha sa Bibliang Spanyol letra-4-letra; anaa sa Luk. 1:35 NIV Spanish Version. Ang ilaha nga ataki sa Santo Nino naga direkta sa atong mga Larawan ug Istatuwa sa mga Santos, ni Santa Maria ugkangJesu-Cristo nga makita sa atong simbahan ug atong kabalayan! Ganimogamit sila sa mga kapitolo ug versikolo diha sa Biblia aron lamang sa pagpahuyang ug pagpagpapag sa mga pagtoo sa mga Katolikong walay mga a lamag dihasa Biblia (Exo. 20:3-5; Deut. 5:8-9; Roma 1:21-23 ugubanpa). Dinhi atong Makita ang ilang ka BIAS kon kahakog sa pagbungat sa mga nilatid sa balaang pulong sa Dios; gani ila kining gigamitaron sa pagsakmit sa uban tang mga igsoon nga mutaliwan sa tinoohang Katoliko ug didto unya mubalhin sa ilahang tinoohan nga gitukod lamang ug tawo (2 Ped. 3:16). Apan wala gani nila ihilakip ang mga cetas diha sa Biblia nga nag mantala nga anaay ipabuhat nga mga larawan – mao ang larawan sa mga balaang anghil (Exo. 25:18-22).  Ug kanining mga istatuwa sa mga anghil konkerubin didtona himutang sabalaang templo sa Dios (2 Cron. 3:7,10-14). Gani ang Dios nag sugo kanato ngadidto kita magsimba Kaniyasa temple nga anaay mga larawan sa mga anghil (2 Cron. 7:15-16).  Diha usab sa bag-ong testament gihisgutan gihapon ang mga larawan sa mga anghil (Heb. 9:5 Living Bible).  Tungod niini nga katarungan busa anaay larawan si Jesu-Cristo mismo (Gal. 3:1 Living Bible)!  Ang nag sulatsa Galacia mao si San Pablo; ug parasakasayuran sa tanan si Apostol Pablo mananahi kon tent maker (NIV Compact Dictionary of the Bible; page 131); busa dili ikalalis ngasi Cristo anaa gayoy larawan!

 

Angayan naton gmasayran ngasi Satanas mugamit usab ug Biblia aron lamang sa pagpanlimbung (Mat. 4:1-10)!Busa mag maigmat kita ka nunay sapagbantay ug pagtoon sa Biblia.

Edison Quinones:

Halos tanankailanakokay Christian ngaAnti-catholic and claims that our religion dawkaydilisaktokaytungodsadaghan reason. Hinoonmatubagnakoanguban.Peroganahan pa judkomo dig dipper and I want to learn from the experts perodilisa lain religion.

 

G-one:Salamat brother; mas maayo gani ikaw kay nangita jud kasa side sa Catholic expert dili pariha ni Manny Pacquiao nga naka apillang ug Bible study sa laingt inoohan; dayon nibiya sa tinookod nga simbahan ni Cristo (Mat. 28:19-20). 

 

Edison Quinones:

Sapag research nako I cam accross with this guy nga nag claim nga Catholic Church is not really founded by Christ perotilawala ta sailaha. Then pointed this Bible verse sa(1 Timothy 4 1-3) “1The Spirit clearly says that in later times some will abandon the faith and follow deceiving spirits and things taught by demons. 2Such teachings come through hypocritical liars, whose consciences have been seared as with a hot iron. 3They forbid people to marry and order them to abstain from certain foods, which God created to be received with thanksgiving by those who believe and who know the truth”

 

G-one:Ang 1 Tim 4:1-4 dili kitang mga Catholic ang gipasabot niini; tungod kayingon samga Biblical scholars na dili Catholic mao kini sila ang mga Catharis or mgaAlbigensians.

Ang pagtulon-an saKatoliko mahitungod sa Celibacy o ang pag dili sapag-aasaw sa nga mga pari tungod sa Diyos ay nasa Biblia at tudlo kini sa atong Ginoong  Jesus.

Matud paniapostol Pablo sa 1 Cor. 7:8, 32-33 (KJV) “{7:8} I say therefore to the unmarried and widows, It is good for them if they abide even as I. {7:32} But I would have you without carefulness. He that is unmarried careth for the things that belong to the Lord, how he may please the Lord: {7:33} But he that is married careth for the things that are of the world, how he may please [his] wife.

Ug atong paga timan-an nga siApostol San Pablo ay Pari–mababasa sa Roma 15:16 (Cebuano Popular Version)

Ang Panginoong Jesu-Cristo ay ganitorinangitinorosa Mat. 19:12 (KJV) “For there are some eunuchs, which were so born from [their] mother’s womb: and there are some eunuchs, which were made eunuchs of men: and there be eunuchs, which have made themselves eunuchs for the kingdom of heaven’s sake. He that is able to receive [it,] let him receive [it.”

Mahitungod pud sa pagpuasa kon pagdili sapagkaon; nahitunong kini sa mga Holy Week diin atong gihandum ang mga pagpuasani Cristo sakamingawan (Mat. 4:2) ug iyang mga tinun-an (Mat. 9:14-15).Ug gani si Ginoong Jesu-Cristo naghatagugpanig-ingnan sa tinuoray nga pagpuasa (Mat. 6:16-18).  Ang pag puasa natong mga Katoliko sapanahonsa Kwarisma mao lamang angpag ambit sa kasakit ni Kristo didto sa Kalbaryo (1 Cor. 9:23-25).

 

 

Edison Quinones:

Then follow upan pa judnilanga Catholic is funded after the apostles dilidawsi St. Peter ang first pope ogsi Boniface III..check this link http://wiki.answers.com/Q/Who_founded_the_Catholic_church
so diyadaw after sa apostles kitadawang false religion alabi pa ngakitaang religion nga nag prohibit sa marriage sa Priest and meat.

 

G-one:Bro kungnaaganimgaistoryanga in-anaugwalayigongebedensya; igna nga ISTORYAHE…. Ang maong mga ataki natubag nanato saitaas.  Ang mga standard references nag tudlongasi San Pedro gayudangunang Santo Papa (World Almanac and the Book of Facts, etc).

Edison Quinones:

Hinoonpwedena ma tubagnasiyadiri:
http://answers.yahoo.com/question/index?qid=20091212072631AAygMsg

 

G-one:Natubag nana siyangamgaataki brad; anaaymga Catholic website nga US based nga nag atimanmahitungoddaana.

Edison Quinones:

Then ang next religion that follows nga nag forbid or marriage kayCatharis, Albigensians or Waldensesgi comment sa nag answer.

 

G-one:Angmga Bible scholars nag -inon nga ang mga Catharis ug Albingensians ngamgaKaaway ug nangataki saSimbahang Katoliko sama samga protestante mao ang katumanan sa 1 Tim. 4:1-4.

Edison Quinones:

Then other reason kayakong GF kay nag apil2x siyaog bible study saakongamigo nga Christian (non-catholic). To compliment that, I want to learn the bible more saato religion dilisa lain. Hinoondilikoganahansa divide tungodsa religion. We have 20 major religions in the world then one religion is divide by different faiths so more than 30,000 faiths in the world including atheist, Iglesiani Christo and Jedi knight (atheist but believe with the fiction star wars religion).

 

G-one:Bro; tagaesiyaugmga reading materials; pwedi man kamaka print saatong website :www.catholicfaithdefedners.com ug uban pang mga website nga informative ug nagbutyag s akamatuoran.

 

Edison Quinones:

Hinoon ang tinood essence sa Bible is to follow his greatest commandment but I want to learn more perogikansaakong religion ang nag tudlokanako. I hope makatabangkaBrod.. 

Salamatsapagbasaogmahuwatkosaimong reply.

 

G-one:Bro pasensya kana kunghindi kaagad ako naka reply sa mga mensahe mo.  Ang sulat mosa akin ay mailalathala sa ating website www.catholicfaithdefedners.com. Salamat

ANG PAGKA-APOSTOLIKANHON SA SIMBAHAN

ANG PAGKA-APOSTOLIKANHON SA SIMBAHAN

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” Cubol

Catholic Faith Defender

 

 

Apologetics on Mass

Agosto 8, 2012

 

 

Ang Simbahan nga gitukod ni Ginoong Jesu-Cristo gitawag og “APOSTOLIKA,” kun may kinaiya nga APOSTOLIKANHON. (CFC 1407)

 

Ang pulong APOSTOLIKA gikan sa pinulongang Griego nga “apostellein” o “apostolos” nga nagkahulogan sa Ingles og “apostle.” Sa binisaya nagkahulogan kini’g “pinadala.” Mao kini ang etymology kun etimolohiya, o sa pulong nga APOSTOLIKA.

 

Kay ang Simbahan nga Iyang gitukod mao Iyang gitahasan nga mopadayon sa Iyang hamiling misyon. Gumikan niini, si Cristo ang NAGPADALA sa Iyang Simbahan ngadto sa kalibotan sa nagkalain-laing mga paagi.

 

Ug ang Simbahan ni Cristo Iyang gitukod diha sa pundasyon sa mga APOSTOLES.

 

Efeso 2:20-22 –  “Gitukod KAMO diha sa sukaranan nga gipahimutang sa mga apostoles ug sa mga propeta, ug ang bato nga gisukaran nga mao si Cristo Jesus. Siya mao ang nagsagang sa tibuok balay hangtod nga nahimo kining templo nga balaan sa Ginoo. Uban sa tanang magtutuo kamo usab nga nahiusa Kaniya gihimong usa ka balay diin nagpuyo ang Diyos pinaagi sa Iyang Espiritu.”

 

Dinhi, dayag kaayo ang giingon ni San Pablo, nga gitukod ang atong Simbahan diha sa sukaranan nga gipahimutang sa mga APOSTOLES, nga ato pa,  MGA PINADALA. Ug ang bato nga gisukaran niining simbahana mao si Cristo. Si Cristo mismo ang nagsagang sa tibuok balay ug nahimo kining BALAAN NGA TEMPLO SA GINOO. Nahiusa kitang tanan kang Cristo, ug gihimo kitang usa ka balay diin NAGPUYO ANG DIYOS PINAAGI SA IYANG ESPIRITU.

 

Kay diha sa Roma 1:1-5, giangkon mismo ni San Pablo nga “ulipon” siya ni Cristo Jesus, ug gipili pagka-APOSTOL. Sa laktod, gitawag siya sa Diyos ug gihimong APOSTOL o PINADALA aron pagmatala sa Maayong Balita ni Cristo (1 Corinto 1:1 ug sa 2 Corinto 1:1).

 

Sayod ‘ta nga si San Pablo usa ka Judio, kinsa gitawag sa Diyos sa wala pa siya matawo (Buhat 9:4-6; Galacia 1:13-15). Ug sa dihang misaka na si Ginoong Jesu-Cristo sa Langit, GIPADALA siya sa Diyos ingon nga sulugoon diha sa Iglesya aron sa pagpadayon sa misyon ni Cristo dinhi sa kalibotan (Colosas 1:24-29).//

 

Ang SIMBAHAN gipalakaw ni Cristo sa tibuok kalibotan, ug gisugo sa pagtudlo sa tanang mga pagtulon-an nga Iyang gitudlo. Sa laktod, ang Simbahan maoy nagtipig sa tanang mga balaanong pagtulon-an ni Cristo nga Iyang gitudlo ug gisalig sa Iyang mga APOSTOL, o sa Iyang mga PINADALA.

 

Mateo 28:19-20 – “Busa panglakaw kamo ngadto sa tanang katawhan sa tibuok kalibotan ug HIMOA SILA NGA AKONG MGA TINUN-AN…ug tudloi sila sa pagtuman sa tanan nga Akong gitudlo ug gisugo kaninyo. Ug hinumdomi! Ako mag-uban kaninyo sa kanunay hangtod sa kataposan sa kalibotan.”

 

Ang mga Obispo mao ang mga sumusonod sa mga Apostol

 

Ang mga pagpanudlo sa mga APOSTOL ni Ginoong Jesu-Cristo wala kini bugto nga nagdagayday gikan kaniadto hangtod karon, ug nagpabilin kining buhi ug dalisay.//

 

Ang mga APOSTOL sayod ‘ta nga giordinahan o gipili sila ni Cristo.

 

Mark 3:13-14 – “He goeth up unto the mountain, and calleth unto Him who He would: and they came unto Him. And He ordained twelve, that they should be with Him, and He might send them forth to preach” (King James Version).

 

Binsaya: “Ug mitungas si Jesus sa bungtod ug gitawag niya ang mga tawo nga buot niyang pillion. Nanuol sila kaniya, ug nagpili siyag napulog-duha nga iyang gitawag og mga apostoles. Miingon siya kanila, ‘Gipili ko kamo aron makig-uban kanako ug ipadala ko kamo aron pagwali’ ” (Maayong Balita Biblia).

 

Kaniadto, ang mga APOSTOL nag-ordinar usab og mga obispo. Walay bugto kining maong gimbuhaton. Kay gikan kaniadto hangtod karon, ang Simbahan nagpadayon sa pagpahimutang og mga kaobispohan, ug kini sila ang mga sumosunod sa mga Apostoles ni Cristo.

 

Ug pinaagi niini, natipigan ug napreserbar pag-ayo ang mga pagtulon-an ni Cristo nga Iyang gitisok ug gitudlo sa unang mga sakop sa Simbahan; sa unang mga lider sa Simabahan nga mao ang mga Apostol.

 

 

Ang Santa Iglesya makapakita mismo og mga ebidensiya nga siya gikan ug may kadugtongan gayod sa mga APOSTOLES. Kay sukad sa sinugdan, ang Simbahan padayong nagbaton og mga kaobispohan nga maoy mga sumosunod sa mga APOSTOL ni Cristo.

 

Ug labaw sa tanan, ang Simbahang Katoliko nagbaton sa walay bugto nga kutay sa mga pangulo – nga mao ang mga SANTO PAPA – gikan pa kang San Pedro Apostol hangtod karon ni Papa Benedicto XVI.

 

Ug kining walay bugto nga kutay sa mga pangulo natala ug nahasulat kini diha sa mga libro sa Kasaysayan.

 

Usa sa mga libro nga nagtala sa walay bugto nga kutay sa mga PANGULO sa Santa Iglesya Katolika mao ang  “The Time Almanac,” 2006 Edition, pp. 367-369, diin naa diha ang listahan sa mga Church leaders – from Saint Peter down to our own time, to Pope Benedict XVI. (Nia aning maong libro!)//

 

Dugang niini, ang tanang mga historian dili gayod makanigar nga ang Simbahang Katoliko gikan gayod sa mga APOSTOLES. Mao kini ang bugtong Simabahan nga nagsumikad sa mga tinun-an sa Ginoo, ug nagpadayon hangtod karon.

 

Ang usa ka inilang libro sa kalibotan nga ang The New Encyclopedia Britannica, Vol. 26, 15th Edition, p. 928, nagkanayon: Roman Catholicism – A Christian Church characterized by its uniform, highly developed doctrinal and organizational structure. Traces its history to the college of Apostles in the 1st Century Church.” 

 

Binisaya: Romano Katoliko – Usa ka Kristohanong Simbahan nga naila sa iyang kahiusahan, ug dili matukib nga kalambuan sa pagtulon-an ug malig-ong kahugpon. Maganid sa pagsubay ang iyang kasaysayan ngadto sa kahugpongan sa mga Apostlol sa unang siglo pa nga Simbahan.”

 

Ang New Book of Knowledge Encyclopedia, Vol. 16, p. 287, Copy Right in 1971, nagkanayon: “The history of

the Roman Catholic Church began in Upper Room in Jerusalem almost 2000 years ago…The Church maybe

described as the Society founded by Jesus.”

 

Bibisaya:  “Ang kasaysayan sa Romano Katoliko nagsugod sa Upper Room sa Jerusalem mga 2000 na ka tuig  

ang nakalabay…Ang Simbahan mahimong tawgon nga Katilingban nga gitukod ni Jesus.”

 

Samtang laing standard ug walay gidapigan ng libro nga mao ang Glorier Encycclopedia, Vol. V, p. 106, nagbutyag: Catholic Church. Term generally applied to the Divine society founded by Jesus Christ, and endowed by the outpouring of the Holy Ghost on the day of Pentecost. More specifically the name denotes the body of the faithful in communion of the Bishop of Rome, hence often called Roman Catholics.”

 

Binisaya: Iglesya Katolika. Ang pulong nga kasagarang gidapat sa Langitnong katilingban nga gitukod ni Jesu-Cristo, ug gipadad-an sa gasa sa Espiritu Santo sa adlaw sa Pentecostes. Ug sa tino gayod, ang ngalan nagpaila sa kahugpongan sa mga magtutuo nga may kaambitan sa Obispo sa Roma, hinongdan nga gitawag kini’g Romano Katoliko.”//

 

Mao kini APOSTOLIKANHONG kinaiya sa Simbahan nga gitukod ni Ginoong Jesu-Cristo. Kining Iglesyaha o pundoka, mao kini ang IGLESYA KATOLIKA ROMANA, nga maoy Iyang gitahasan nga mopadayon sa Iyang misyon dinhi sa kalibotan. Ug niining maong Iglesya, diha Niya gitisok ang tanan Niyang mga pagtulon-an. GISUGO ug GIPADALA Niya kini aron sa pagmantala sa Maayong Balita sa kaluwasan sa tibuok kalibotan./

 

Marcos 16:15 – “Siya miingon KANILA, ‘Panglakaw kamo sa tibuok kalibotan ug isangyaw kining Maayong Balita ngadto sa tanang mga tawo. Ang motuo ug magpabunyag maluwas, apan ang dili motuo, silotan.’ ”

 

Pangutana: Kinsa ba ‘ning “KANILA?”

 

Tubag: Kini sila mao ang unang mga miyembro sa Iglesya, nga mao ang mga APOSTOLES – nga Iyang mga PINADALA.

 

Juan 20:21 – “Ingon nga gipadala Ako sa Amahan, Ako usab magpadala kaninyo.”

 

Ug kining SIMBAHAN nga Iyang gitukod, Iyang gipadala ngadto sa mga hentil aron makaangkon usab sila sa kaluwasan.

 

Buhat 13:47 – “Gibutang ko IKAW nga kahayag alang sa mga dili Judio, aron pinaagi KANIMO ang kaluwasan moabot hangtod sa kinatumyan sa kalibotan.”

 

Ang PINADALA kun APOSTOL adunay dakong papel o tahas aron madunggan ug mamantala ang Maayong Balita ni Cristo.

 

Roma 10:14-15 – “Apan unsaon man nila pagsangpit kaniya kon wala sila motuo? Ug unsaon man nila pagtuo kon wala nila hindunggi ang mensahe? Ug unsaon man nila pagkadungog kon wala kini iwali? Ug unsaon man pagwali sa mensahe kon WALAY GIPADALA NGA MAGWAWALI?”

 

Mao kini ang nagpahiping hinongdan sa pagka-APOSTOLIKANHON sa IGLESYA nga gitukod ni Cristo. Ug kining iglesyaha walay lain, mao kini ang atong SIMBAHAN, ang Iglesya Katolika Apostolika Romana!

 

 

 

 

 

ANG ADLAW NGA IGPAPAHULAY

ANG ADLAW NGA IGPAPAHULAY

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” F. Cubol

Catholic Faith Defender

 

Apologetics on Mass

March 11, 2012

 

Ang birtud sa hustisya, nangayo nga itugyan nato sa Diyos ang unsa nga angay Kaniya. Sanglit nautang man nato ang tanan gikan Kaniya,  nan kinahanglan usab nga motugyan kita og ADLAW aron sa pagsimba ug pagpasidungog Kaniya.

 

Pangutana:  Aduna bay adlaw nga gibendisyonan sa Diyos, aron atong gamiton sa pagbalaan kun pagsimba Kaniya?

 

Ania ang tubag:

 

Gipanalanginan sa Diyos ang ikapitong adlaw ug gibalaan Niya kini kay sa maong adlaw natapos Niya ang Iyang pagpamuhat ug mipahulay Siya” (Genesis 2:3, Maayong Balita Biblia).

 

Ug sa ikapito ka adlaw mao ang balaan nga pagkatigom alang sa Ginoo nga imong Diyos” (Deuteronomio 16:8).

 

Pangutana: Kini bang ikapito ka adlaw human sa paglalang sa Diyos sa kalibotan, mao ba kini ang ikapito ka adlaw sa atong kalendaryo karon?

 

Ang tubag: DILI. Kay ang adlaw sa pagpanglalang sa Diyos sa tanang mga butang, wala magpasabot nga sulod sa kawhaag upat ka takna kun baynte kwatro oras, kondili sa yugto sa panahon, kun duration of event. Kini tungod kay ang adlaw sa Ginoo dili sama sa adlaw sa tawo.

 

2 Pedro 3:8 – “…nga alang sa Ginoo ang usa ka adlaw ingon sa usa ka libo ka tuig, ug ang usa ka libo ka tuig ingon sa usa ka adlaw” (Ang Bugna Biblia, SDA Version).

 

Wala buhata sa Diyos ang kalibotan sulod lamang sa pito (7) ka adlaw kun 24 oras, kondili gibuhat Niya pinaagi sa Iyang PULONG.

 

Salmo 33:6 – “Pinaagi sa Iyang PULONG, gibuhat sa GINOO ang kalangitan, ang adlaw, ang bulan, ug ang kabituonan.”

 

Ug si San Pablo midason sa pag-ingon: “Pinaagi sa pagtuo masabtan nato nga gibuhat ang kalibotan pinaagi sa PULONG SA DIYOS, ug ang atong makita gihimo gikan sa mga butang nga dili nato makita” (Hebreo 11:3, Maayong Balita Biblia).

 

Labot pa, ang Diyos dili literal nga mipahulay kay dili man Siya maluya ni kapuyan (Isaias 40:28). Ang Apostolic Letter ni Pope John Paul II kabahin sa pagbalaan sa Adlaw sa Ginoo kun Lord’s Day, dayag nga nag-ingon: “The divine rest of the seventh day does not allude to an inactive God, but emphasizes the fullness of what has been accomplished” (Dies Domini, p. 13).

 

Nga kung atong sabton sa binisaya, ang pagpahulay Diyos sa ikapito ka adlaw wala nagpasabot nga wala na Siya maglihok, apan kini nagpadayag sa katumanan ug kahingpitan sa Iyang pagpanglalang.//

 

Pangutana: Nagsugo ba gayod ang Diyos sa mga tawo sa pagbalaan og usa ka adlaw alang Kaniya?

 

Tubag:  Oo! Kay nalakip ug nalatid kini diha sa Napulo ka Sugo sa Diyos.

 

Exodo 20:8-10 – “Hinumdomi ang Adlaw nga Igpapahulay ug balaana kini. Magtrabaho kamo sulod sa unom ka adlaw, apan ang ikapitong adlaw, Adlaw’ng Igpapahulay nga gigahin alang Kanako. Ayaw kamo pagtrabaho nianang adlawa, ni ang inyong mga anak, mga ulipon, mga kahayopan, ug ang mga langyaw nga nagpuyo sa inyong mga lungsod” (Maayong Balita Biblia).

 

Dinhi, ang Diyos gayod ang nagsugo nga mogahin kita’g usa (1) ka adlaw alang Kaniya; ug sa pagpahulay sa atong mga pamuhat alang sa panginabuhi ug sa panginahanglan nga lawasnon.

 

Kay kung atong usisahon pag-ayo ang Exodo 20:8-10, wala naghisgot diha og week kun semana. Wala usab naghisgot sa seventh day of the week kun ikapitong adlaw sa semana. Ug labaw sa tanan, wala diha nalitok ang pulong SATURDAY. The passage says: SEVENTH DAY AFTER SIX WORKING DAYS kun ikapito ka adlaw human sa unom ka adlaw nga paghago.

 

DILI gayod adlaw nga Saturday ang gipahulayan sa Diyos paghuman Niya sa pagbuhat sa kalibotan ug ang tanan nga ania niini. Kay ang standard calendar sa unang panahon mao ang gitawag og Egyptian Calendar, nga nahimo niadtong 4241 B.C.  Busa, wala pa ‘tay matumbok nga adlaw, ug labaw sa tanan, wala pay kalendaryo diin diha nato mailhan ug makita ang ngalan sa mga adlaw, sama sa kalendaryo nga atong gitamod karong panahona.

 

Kay sa 2 Pedro 3:8, giingon man nga ‘ang usa ka adlaw sa Diyos, usa man ka libo ka tuig sa tawo.’ Busa sa literal, dili takdo ang ikapitong adlaw sa atong kalendaryo karon, nga mao ang SATURDAY kun Sabado.

 

Kay si San Pablo miingon: “Libre ang matag usa sa pagsunod hain niini ang hugot niyang gituohan. Ang naghunahuna nga mas balaan ang usa ka adlaw kay sa ubang adlaw, nagpasidungog sa Ginoo” (Roma 14:5-6, Maayong Balita Biblia).

 

Sa laktod, si San Pablo nagpadayag nga makapili tag adlaw’ng igpapahulay. Kay ang igpapahulay gibuhat man alang sa kaayohan natong mga tawo.

 

Marcos 2:27-28 – “Unya miingon si Jesus, ‘Ang Adlaw’ng Igpapahulay gibuhat alang sa kaayohan sa tawo, apan wala buhata ang tawo alang sa kaayohan alang sa adlaw’ng Igpapahulay. Busa ang Anak sa Tawo maoy magbuot sa angay buhaton bisan sa Adlaw’ng Igpapahulay’ ” (Maayong Balita Biblia).

 

Kung ato kining hatagan og analogy, ang sapatos gibuhat alang sa kaayohan sa tiil, ug wala buhata ang tiil alang sa kaayohan sa sapatos. Intonses, may katungod ‘ta sa pagpili og unsang brand, o klase ug porma sa sapatos nga atong gamiton, para sa atong mga tiil.

 

Mao nga ang matag usa makapili sa adlaw nga pagapahulayan.  Ang matag usa makahimo sa pagsugod og pagtrabaho sa bisan unsang adlawa; ug makasugod usab sa pag-ihap sa unom ka adlaw nga paghago. Pananglit, kung Lunes ‘ta nagsugod sa paghago, ang ikapito niana ka adlaw mao ang adlaw’ng Domingo, diin adto ‘ta mopahulay.

 

Kay kon atong paklion ang Balaang Kasolatan, si Ginoong Jesu-Cristo mismo ug ang Iyang mga tinun-an WALA MITAMOD sa Adlaw’ng Igpapahulay sa mga Judio, hinoon ila kining gisupak. Sa Mateo 12:1-8, ang mga tinun-an ni Jesus nangutlog mga uhay sa trigo didto sa kaumahan. Sa Mateo 12:9-14, si Cristo nag-ayo’g masakiton sa Adlaw’ng Igpapahulay. Ingon man sa Juan 5:1-18, ang mga Judio nagsugod sa paglutos ug nagplano sa pagpatay kang Jesus kay gilapas man Niya ang balaod sa Adlaw’ng Igpapahulay, kay nag-ayo man Siya’g mga masakiton.

 

Kay kung atong subayon, kining adlaw’ng igpapahulay nga Sabado kun Saturday, dili kini alang kanatong mga Kristiyanos, kondili alang kini sa mga Judio.

 

Ang listahan sa mga Pulong sa Maayong Balita Biblia, dayag nga nag-ingon: “Adlawng Igpapahulay – Ang ikapitong adlaw sa semana (Sabado). Giisip kini nga balaang adlaw sa mga JUDIO, ug gidili ang pagtrabaho niining adlawa.”

 

Kay ang Diyos, pinaagi kang Moises, naghatag sa mga Judio sa ilang adlaw nga igpapahulay.

 

Nehemias 9:13-14 – “Nanaog ka didto sa Bukid sa Sinai, ug misulti ka nila ug gihatagan mo silag mga balaod, ug gisugo mo sila sa pagtamod sa Adlawng Igpapahulay. Pinaagi sa Imong alagad nga si Moises, gihatagan Mo sila sa Imong mga balaod” (Maayong Balita Biblia).

 

Ug sumala usab sa kasaysayan nga naghubit sa mga panghitabo diha sa Bibliya, ang Sabbath, gihimo sa Diyos mga 2,500 ka tuig sa wala pa ang existence sa mga Judio – human sa paghimo Niya sa kalibotan (Genesis 2:1-3).

 

The Sabbath was made and given to man 2,500 years ago before the existence of a Jew” (Insights from God’s Word by Emmanuel P. Mullaneda, p. 96).

 

Ngani, ang mga Judio ug ang mga manunulat sa Bibliya, wala migamit sa pulong nga “Saturday,” Monday, Sunday, ug uban pang mga ngalan sa mga adlaw sa semana, tungod kay ngalan kini sa mga diyos-diyos nga gisimba sa taga Babylonia sa karaang panahon. Ang inilang libro sa Seventh-day Adventist (SDA), nagmatuod niining tanan:

 

Since the Babylonians worshipped the planets, many anciently began to call the days of the week by the names of the planets. The Hebrews and the Bible writers never did this. This is why, even though the names of the days as we have them today, i.e., Sunday, Monday, etc., existed around the time of Christ, the Bible writers never referred to the days by these names, since they were of Pagan origin. The old Mithra religion from the time of Babylon and Persia led to the naming of the days of the week after the planets” (National Sunday Law by A. Jan Marcussen, p. 91).//

 

Gawas nga gisupak ug wala tahora ni Cristo ang pahulay sa mga Judio nga Sabado kun Saturday, unsa may nagpahipi nga katarungan, nganong Sunday kun Domingo man ang REST DAY kun balaang Adlaw nga Igpapahulay sa Simbahang Katoliko?

 

Ania ang tubag: Una sa tanan, ang mga Judio wala gayod makatuman sa lagda sa ilang igpapahulay taliwala sa istrikto nilang pagsunod niini. Gawas pa, grabeng abuso ang ilang gipanghimo kaniadto atol sa ilang Igpapahulay.

 

Amos 8:5-6 – “Nag-ingon kamo sa inyong mga katigulangan, ‘Dili kami makahulat sa pagkatapos sa balaan nga adlaw aron makapamaligya kami og mga trigo. Kanus-a man matapos ang Adlaw’ng Igpapahulay aron makapaligya kami sa among trigo? Mahalon nato ang presyo niini: gamiton ta ang dili hustong taksanan, ug usbon ang timbangan aron paglimbong sa mga pumapalit. Ibaligya tag mahal ang walay pulos nga trigo. Ug paliton ta ang kabos sa presyo sa usa ka paris nga sandalyas aron mahimo siyang ulipon” (Maayong Balita Biblia).

 

Ug tungod niini, gipahunong sa Ginoo ang ilang Adlaw’ng Igpapahulay.

 

Oseas 2:11 – “Ug hunongon Ko ang tanan niyang kalipay, ang iyang mga pangilin, mga bag-ong subang sa bulan, mga Adlaw’ng Igpapahulay, ug ang tanang gitagal niya nga mga pangilin.” (Maayong Balita Biblia).

 

Ug gumikan niini, ang Diyos naghisgot og “laing adlaw” nga igpapahulay.

 

Hebreo 4:8 – “Kay kon si Josue nakahatag pa kanilag pahulay, dili na unta ang Diyos maghisgot pa og laing adlaw. Busa duna pay adlaw ug pahulay alang sa katawhan sa Diyos” (Maayong Balita Biblia).

 

Ug bisan sa panahon ni Cristo ug sa Iyang mga tinun-an nagbansay ug nagpahulay na sila sa adlaw’ng Domingo.

 

Juan 20:19, 26 – “Sa pagkagabii na niadtong Domingoha, nagtigom ang mga tinun-an sulod sa lawak ug gitrangkahan nila ang pultahan kay nahadlok man sila sa mga kadagkoan sa mga Judio…Human molabay ang usa ka semana, nagtigom na usab ang mga tinun-an sulod sa lawak, ug nahiuban na kanila si Tomas. Gitrangkahan ang mga pultahan, apan mitunga si Jesus ug mibarog sa taliwala kanila…” (Maayong Balita Biblia).

 

Sa panahon sa mga Apostoles ug ni San Pablo, nagtigom sila sa ADLAW’NG DOMINGO.

 

Buhat 20:7 – “Nianang Domingo, nanambong kami sa usa ka tigom sa pagsimba ug paghandom sa Ginoo, diin si Pablo ang nagwali” (Ang Buhing Pulong).

 

1 Corinto 16:1-2 – “Karon ania ang mga tugon mahitungod sa salapi nga inyong natigom aron ipadala sa mga Cristohohanon sa Jerusalem. Mao kini ang akong tugon ngadto sa mga Iglesia sa Galacia. Sa unang adlaw sa matag semana, adlaw sa Ginoo, ang matag usa kaninyo kinahanglan maggahin gikan sa inyong pinangitaan nianang semanaha sumala sa gidaghanon sa panalangin sa Dios kaninyo. Gamiton ninyo kini alang niining halad aron wala nay pag-amot unya sa akong pag-abot dinha” (Ang Buhing Pulong).

 

Dunay dakong significance kun importansiya alang kanatong mga Kristiyanos, o mga linuwas ni Cristo, ilabi na kanatong mga Katoliko nganong Domingo ang atong ADLAW’NG IGPAPAHULAY. Ang Domingo mao ang ADLAW SA GINOO, o Lord’s day – kun USA KA HALANDUMON, UG USA KA BALAANG ADLAW kay mao ang adlaw nus-a si Cristo nabanhaw.

 

Sa matag Domingo atong ginahandom ang balaanong pagkabanhaw sa atong Manunubos, human Niya buntoga ang sala. Ug mismo ang mga Sabadista nga nagpahulay sa adlaw’ng Sabado kun Saturday, nasayod nga ang Domingo mao ang ADLAW SA GINOO – ang adlaw sa kabanhawan ni Ginoong Jesu-Cristo.

 

That the attention of the people might be called to the Sunday, it was made a festival in honor of the resurrection of Christ. Thus, religious services were held upon it” (The Great Controversy, pp. 49-50).

 

Kay ang laing libro sa SDA miingon usab: “John, the beloved disciple, gives us another clue. Exiled on the rocky island of Patmos, John writes: ‘On the Lord’s Day I was in the Spirit, and I heard behind me a loud voice like a trumpet…(Revelation 1:10). John suggests that there was a special day the disciples worshipped on during the first century. It was called the Lord’s Day…“For the son of Man is the Lord of the Sabbath.” Here we have a clear statement. The Sabbath is the Lord’s Day. Christ is the Lord of the Sabbath. It is His day’.” (The Almost Forgotten Day by Mark A. Finley, pp. 17-18).

 

Ang mahinongdanon ug balaanong katarungan nganong Domingo ang Adlaw’ng Igpapahulay nga gitamod ug gibalaan sa Simbahang Katoliko, tungod kay mao kini ang adlaw sa pagkabanhaw sa atong Manunubos nga si Ginoong Jesu-Cristo.

 

Kay alang sa matoud nga mga Kristiyanos, adunay lawom nga “spiritual meaning” ang Sabbath. Ngani, si Saint Gregory the Great mideklarar: “For us, the true Sabbath is the person of our Redeemer, our Lord Jesus Christ. This is why the joy with which God, on humanity’s first Sabbath, contemplates all that was created from nothing, is now expressed in the joy with which Christ, on Easter Sunday, appeared to his disciples, bringing the gift of peace and the gift of the spirit (cf. John 20:1-23). It was in the Paschal Mystery that humanity, and with it the whole creation, “groaning in birth-pangs until now” (Rome 8:22), came to know its new “exodus” in the freedom of God’s children who can cry out with Christ, “Abba, Father!” (Rome 8:15; Galatians 4:6). In the light of this mystery, the meaning of the Old Testament precept concerning the Lord’s Day is recovered, perfected and fully revealed in the Glory which shines on the face of the Risen Christ (cf. 2 Cor. 4:6). We moved from the “Sabbath” to the “first day after the Sabbath,” from the seventh day to the first day: the dies Domini becomes the dies Christi!” (Dies Domini: Apostolic Letter of the Supreme Pontiff John Paul II on Keeping the Lord’s Day Holy, pp. 19-20).

 

 

 

ANG KAPUSLANAN SA SANTOS NGA MISA

ANG KAPUSLANAN SA SANTOS NGA MISA

Hinikay ni Bro. Lesty F. Cubol

Catholic Faith Defender, Black Nazarene Chapter

Jesus Nazareno Parish, Cagayan de Oro City

 

Unsa bay mga kaayohan o bunga nga atong makuha diha sa Santos nga Misa sa higayong  modawat, mokaon o mokalawat kita sa Lawas ug Dugo ni Cristo? Unsa bay bili o kapuslanan niini nganhi sa atong kinabuhi?

 

Sayod ‘ta, nga ang Santos nga Misa, walay kalainan sa sakripisyo nga gihimo ni Cristo didto sa Krus, atol sa Iyang pagtubos kanato. Kay diha sa Misa, gipadayon o gisubli lang sa pari ang gihimo nga sakripisyo ni Ginoong Jesu-Cristo sa Krus.

 

Si Cristo presente, o anaa gayod diha sa Santos nga Misa. Kay matod pa sa usa ka gamay’ng libro sa katesismo sa Iglesya Katolika, nga gihikay sa Sons of Holy Mary Immaculate (SHMI), nga gipublikar sa Quality Catholic Publication, “…The bread and wine that we receive are the real body and blood of Christ. Jesus Christ is present in a real and substantial way, with His person, body, soul, and divinity” (My First Holy Communion, p. 40).

 

Si Ginoong Jesu-Cristo gayod ang naghalad sa Iyang kaugalingon diha sa Santos nga Misa aron pagtubos sa atong mga sala, sama sa Iyang gihimo didto sa Kalbaryo. Ang kalainan lang mao ang “manner” o paagi sa paghalad sa sakripisyo. Kay didto sa Krus, ang atong Manunubos, nag-antos; nag-ula sa Iyang hamiling dugo; ug namatay gayod. Samtang sa Santos nga Misa, “Christ suffers a mystical death” kun nagsakripisyo Siya diha sa Altar alang sa nagkatigom nga mga sakop sa Iyang Simbahan, nga mao ang Iyang Mystical Body. Sa laktod, ang Misa mao ang re-enactment sa gihimong paghalad ni Cristo sa Iyang Lawas ug Dugo sa Krus, alang sa kaluwasan sa tanang katawhan.

Kay sumala sa laing katesismo sa Simbahang Katoliko, “Of all the sacraments, the most important is the Sacrament of the Eucharist. Jesus Christ is (really) present in the Holy Eucharist to be our sacrifice, our food, our companion to strengthen and nourish us with His flesh and blood. He comes to us to unite us with Himself and with all the members of the Church” (Saint Joseph New American Catechism, by Rev. Laurence G. Lovasik, SVD, p. 103).

 

Pero ang pangutana, nganong gikinahanglan pa man ang Santos nga Misa nga si Cristo naghalad naman sa Iyang kaugalingong kinabuhi ug nagpakamatay sa makausa, alang sa kaluwasan sa tanan? Ang atong yanong tubag niini mao, nga ang Misa bililhon kaayo kini kay si Cristo mismo ang nagmugna niini atol sa Katapusang Panihapon uban sa Iyang mga apostol; ug Iya kining gipahimutang diha sa Iyang Simbahan. Naghatag kini kanato og merito sa kamatayon ni Cristo alang sa tagsa-tagsa nato ka mga kalag, ug sa maong sakripsiyo, atong gisangyaw ang Iyang kamatayon hangtod sa Iyang pagbalik.

Subay niini, si San Pablo dunay pahayag kabahin sa kamahinongdanon sa Balaang Panihapon sa Ginoo nga atong subling ginahimo diha sa Altar. “Kay sa matag kaon ninyo niining pan ug sa matag inom ninyo gikan niining kupa, gisangyaw ninyo ang Iyang kamatayon hangtod sa pagbalik Niya.  Busa ang mokaon sa pan sa Ginoo o moinom gikan sa Iyang kupa sa paagi nga dili takos, nakasala batok sa lawas ug sa dugo sa Ginoo” (1 Corinto 11:26-27, Maayong Balita Biblia). Kay kining pan ug bino nga atong gipanag-ambitan diha sa Santos nga Misa, DILLI KINI SIMBOLO lang, kondili, tinuod gayod kini nga Lawas ug Dugo sa atong Ginoo. Kay kung simbolo pa lamang kini, sama sa gipatuo sa ubang mga pundok sa relihiyon, nganong makasala man ‘ta kung mokaon ‘ta sa pan ug moinom sa bino sa paagi nga dili kita takos?

Busa, matod ni San Pablo kinahanglang susihon una nato ang atong kaugalingon ayha kita mokalawat diha sa Balaang Bangkete. “Busa kinahanglan nga ang matag usa magsusi sa iyang kaugalingon ug unya mokaon sa pan ug moinom gikan sa kupa. Kay kon dili niya ilhon ang kahulogan sa lawas sa Ginoo, inigkaon niya sa pan ug ining-inom niya gikan sa kupa, siya ang nagpahamtang og silot sa iyang kaugalingon” (1 Corinto 11:28-29, Maayong Balita Biblia). Kay human sa konsagrasyon sa pari sa pan ug sa bino diha sa Altar, mahimo kining tinuod nga Lawas ug tinuod nga Dugo sa atong Manunubos, pinaagi sa gitawag og “transubstantiation.” Ang mga aksiyon nga ginahimo ug ang mga pulong nga ginalitok sa pari diha sa Santos nga Misa, mao rang mga aksiyona ug mao rang mga pulonga nga gihimo ni Cristo atol sa Katapusang Panihapon (Cf. Mateo 26:26-28).

Ug bisan ang gamay’ng bahin sa Santos nga Tinapay (Ostiya), tibuok gihapon kana nga Lawas ug Dugo ni Cristo.  Kay si Cristo presente bisan diha sa pan lamang, presente usab Siya bisan sa dugo lamang, ug anaa Siya diha sa lawas ug dugo nga atong gipanag-ambitan sa Santos nga Misa. Alayon niini, ang katesismo sa Simbahan dayag nga nag-ingon: “Jesus is present in the bread alone, in the blood alone, and in the body and blood together…even if we receive the bread alone, or the blood alone, we receive the whole Jesus Christ, in His body, blood, soul, and divinity” (My First Holy Communion, pp. 43-44).

 

Ug sumala sa Fundamentals of Catholic Dogma, nga sinulat ni Dr. Ludwig Ott, Section 2, Chapter 3, Nos. 25-26, ang Santos nga Misa adunay pito (7) ka mga effects, kun pito ka mga sangputanan o katuyoan:

  1.  Sakripisyo sa Pagdayeg ug Pasalamat (Sacrifice of Praise and Thanksgiving)

Ang Misa aduna kini gitawag nga “infinite value” gumikan sa sacrificial gifts niini nga mao ang Lawas ug Dugo ni Cristo. Labot pa, si Cristo mismo mao ang PRIMARY SACRIFICING PRIEST sa matag sakripisyo diha sa Altar. Ang Santos nga Misa, usa kini ka labing taas nga matang sa pag-ampo, ug labing hingpit nga sakripisyo sa pagdayeg ug pasalamat nga atong gihalad ngadto sa Diyos nga Amahan – kay si Cristo man mismo ang ginahalad diha sa Santos nga Yukaristiya.  Ang pulong Eucharist, gikan kini sa pinolungang Griego nga eukharistia nga nagkahulogan og pasalamat. Ug pinaagi sa Santos nga Misa, atong hugot nga gidayeg ug gipasalamatan ang Amahan tungod sa pagpanubos sa Iyang Bugtong Anak nga si Ginoong Jesu-Cristo. “The Eucharist is also called the Lord’s Supper, the Holy Sacrifice of the Mass, and the Memorial of Jesus’ Resurrection. The “Lord’s Supper” because any time we celebrate the Eucharist we remember the Last Supper of Jesus. The “Holy Sacrifice of the Mass” because in every Eucharist it is repeated the passion and death on the Cross of our Lord Jesus Christ. The “Memorial of Jesus’ Resurrection” because in every Eucharist is made present the glorious resurrection of Jesus Christ. Eucharist is a Greek word “eukaristia,” which means “thanksgiving,” because in the Mass we give thanks to the Lord God for all He has done for us” (My First Holy Communion, pp. 39-40).

  1. Sakripsiyo sa Pagpanghimayad ug Pagpangamuyo (Sacrifice for Expiation and Appeal)

Ang Misa makapatangtang o makapasaylo sa atong mga sala ug sa mga silot niini. Apan alang sa mga salang mortal, ang sakripisyo sa Misa dili gilayon kini mosantop, kondili moagi sa Sakremento sa Bunyag o sa Kompisal. Makapabuhi ug makapalambo kini sa Grasyang Makasantos nga atong madawat diha sa Bunyag ug sa Kompisal. Kay ang mga sakramento nga gipahimutang ni Cristo sa Iyang Simbahan, gihimo niyang agianan sa mga grasya, ilabina sa Sanctifying Grace kun Grasyang Makasantos.

  1. Madawat nato ang mga gasa gikan sa Diyos (We will receive gifts from God)

Ang Misa dili lamang kini alang natong mga buhi, kondili alang usab sa mga kabos ug nag-antos nga mga kalag sa Purgatoryo. Madawat nato ang mga grasya ug mga gasa nga atong pangayoon, sama pananglit sa kaayuhan sa mga balatian, maayong panglawas, kalinaw, maayong trabaho, ug uban pa. Ug labaw sa tanan, madawat nato ug molambo ang Sanctifying Grace nga anaa sa atong kalag. Ang pangutana, unsa ba kining Sanctifying Grace? Ang usa ka karaang libro sa katesismo sa Simabahang Katoliko naghatag kanato og tin-aw nga kahulogan kabahin niini. “Sanctifying Grace is that which confers on the soul a new and supernatural state of life by which we share in the life of God Himself. It is a prevailing condition, making us His children by adoption, temples of the Holy Ghost, holy and pleasing in His sight; and it also gives a pledge of eternal glory. Moreover, it’s an inner supernatural gift bestowed on us through the merits of Jesus Christ for our salvation” (A Catechism for Inquirers, by Rev. Joseph I. Malloy, CSP, pp. 26-27).

Kay bisa’g tuldok lamang kita niining kalibotana, maggilak-gilak ug kahimot-an kita sa Diyos tungod sa grasya. Kay pinaagi sa Grasyang Makasantos, sumala pa, mahimo kitang mga anak sa Diyos; mahiusa kita kang Cristo; maangkon nato ang saad sa kinabuhing dayon; ug daghan pang ubang mga bunga niini. Labot pa, mahisama usab kita sa mga anghel (Mat. 22:29-30); ug maangkon nato ang supernatural perfection kun kahingpitan; ug maangkon usab nato ang mga kabulahanan nga gisaad sa Diyos.

  1. Ang Sakripisyo sa Misa dunay lihok-sangputanan nga “Ex Opere Operato

Ang Sakripisyo sa Santos nga Misa wala mag-agad sa moralidad sa obispo o sa pari. Sa laktod, wala kini mag-agad sa kabuotan ug kadaotan sa ministro niini, tungod kay sakripisyo mismo kini ni Cristo. Si Cristo mismo ang putling halad ug biktima. Siya usab ang primary sacrificing priest nga naghalad sa Iyang kaugalingong Lawas ug Dugo diha sa Altar. Kay gipanagna nang daan sa Karaang Tugon nga ang katawhan sa Diyos maghalad og usa ka putling halad, gikan sa pagsubang hangtod sa pagsalop sa adlaw. “Gikan sa pagsubang sa adlaw hangtod sa pagsalop niini ang akong ngalan gipasindunggan sa kanasoran. Bisag diing dapita nagsunog silag insenso alang Kanako ug naghimo og putli nga halad” (Malaquias 1:11, Maayong Balita Biblia). Ang Santos nga Misa, usa kini ka putli natong halad sa Labaw’ng Makagagahom, ug dili kini mag-agad sa kahimtang sa kinabuhi sa ministro o pari.

  1. Alang sa katawhan, ang Misa dunay lihok-sangputanan nga “Ex Opera Operantis

Kung wala kita sa kahimtang sa grasya, ang sakripisyo sa Santos nga Misa, dili magpulos kanato. Ang Misa usa ka balaan ug solemne nga kasaulogan. Balaan usab ang Lawas ug Dugo ni Cristo nga atong pagadawaton ug pagaambitan. Ug kita nga modawat niini, kinahanglang anaa kita sa estado sa grasya. (Basaha ang 1 Corinto 11:27-31). Ug sa dili pa kita modawat sa Balaang Tinapay, atong hinolsulan ang atong mga kalapasan, ug pasayloon usab nato ang atong mga igsoon nga nakasala diha nato. (Basaha ang Mateo 5:23-24).

  1. Ang Sakripisyo sa Misa Makapakunhod sa mga Silot Temporal (Mass Remits the Temporal Punishments)

Ang Santos nga Misa makapakunhod, o makapatangtang sa mga silot temporal sa atong mga venial nga sala, ug sa atong mga salang mortal nga ato nang nahinolsulan ug napasaylo na sa Diyos. Ang temporal punishment, mahimong madawat nato ning kinabuhia, o sa umaabot nga kinabuhi. Mao nga magpamisa ‘ta alang sa kalingkawasan sa mga kalag sa Purgatoryo, nga padayong gilinisan ug giputli ayha sila tugotang makasulod sa Himaya sa Diyos. Kay ang atong katesismo nagkanayon: “We make reparation for the sins of the living and the dead. The Eucharist has the power to forgive the venial sins of the living and of the dead. We must offer the holy sacrifice of the Mass for the souls in Purgatory, so that the Lord may remove the stain of sin and bring them with Him in Paradise” (My First Holy Communion, p. 40).

  1. Ang Sakripisyo sa Misa dunay Pinasahi nga mga Bunga (Special Fruits of the Mass)

Ang Santos nga Misa makapalambo ug makapalipang sa mga gasa nga atong nadawat gikan sa Diyos, ilabina ang “supernatural gift.” Kay diha sa atong Bunyag, madugtong pagbalik ang naputol nga Grasyang Makasantos human nakasala ang atong unang mga ginikanan. Ug diha usab sa Sakramento sa Yukaristiya, molambo ug molipang pag-ayo ang Grasyang Makasantos nga atong nadawat sa Sakramento sa Bunyag ug sa Sakramento sa Kompisal. Gumikan sa paglambo sa Sanctifying Grace, madawat ug maangkon nato ang uban mga espirituhanong gasa nga makapalig-on sa atong maayong relasyon sa Diyos.

Atong timan-an, nga si Ginoong Jesu-Cristo nagtukod og usa ka Simbahan kun Iglesya sa wala pa Siya misaka pagbalik sa Langit. Kining maong Iglesya maoy nagpadayon sa Iyang redemptive mission dinhi sa kalibotan. Gihatagan Niya kini’g otoridad ug gisugo sa pagsangyaw aron ang tanan maluwas. Iya pa gayod kining gipasaligan nga dili mabuntog bisan sa gahom sa Yawa, gisaaran nga Iyang ubanan hangotd sa kataposan sa kapanahonan. Ug diha sa maong Simbahan, Iyang gipahimutang ang mga sakramento nga maoy nagsilbing agianan sa mga grasya sa Diyos, ilabina ang Grasyang Makasantos. Busa atong ampingan nga dili mawagtang kining maong grasya nganhi kanato. Ug kining Grasyang Makasantos nga atong nadawat sa panahon sa atong Bunyag, sa Kompisal ug uban pang mga sakramento, molig-on ug molambo kini pinaagi sa atong pagdawat, o pagkaon sa Lawas ug Dugo ni Cristo diha sa Santos nga Misa.  Atong usab nga timan-an, nga sa matag higayon nga mokalawat kita sa Balaang Tinapay diha sa sakripisyo sa Misa, anaa gayod kita sa KAHIMTANG SA GRASYA.

 

 

 

 

ANG PASKO SA PAGKABANHAW

ANG PASKO SA PAGKABANHAW

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” Cubol

Catholic Faith Defender

 

Nganong mag-usab-usab man ang petsa ug ang bulan sa matag tuig, sa pagsaulog sa Simbahang Katoliko sa Easter Sunday kun Pasko sa Pagkabanhaw, usahay saulogon sa bulan sa Marso, ug usahay saulogon sa bulan sa Abril?

 

Si Cristo namatay sa bulan sa Abib kun Nisan – bulan sa kalendaryo sa mga Judio.

Kining Nisan mao kini ang unang bulan sa Jewish Calendar. Kung atong itandi sa atong Gregorian Calendar nga atong gigawi karon, magsugod kini sa tunga-tungang bahin sa bulan sa Marso (Marso 15-30), ug matapos usab kini sa tunga-tungang bahin sa Abril (Abril 1-15). Sa laktod, giyayongan kini sa duha ka bulan.

Exodo 12:1-2 – “Ang Ginoo miingon kang Moises ug kang Aaron didto sa Ehipto, ‘Kining bulana mao ang unang bulan sa tuig alang kaninyo’.”

Ania ang mga ngalan sa mga bulan sa Jewish Calendar:

  1. Nisan – (Marso 15 – Abril 15)
  2. Iyar – (Abril 15 –Mayo 15)
  3. Sivan – (Mayo 15 – Hunyo 15)
  4. Tammuz – (Hunyo 15 – Hulyo 15)
  5. Ab – (Hulyo 15 – Agusto 15)
  6. Elul – (Agusto 15 – Sityembre 15)
  7. Tishri – (Sityembre 15 – Oktubre 15)
  8. Marchesvan – (Oktubre 15 – Nobyembre 15)
  9. Kislev – (Nobyembre 15 – Disyembre 15)
  10. Tebeth – (Disyembre 15 – Enero 15)
  11. Shebeth – (Enero 15 – Pebrero 15)
  12. Adar – (Pebrero 15 – Marso 15)

Kining maong impormasyon atong gikuha gikan sa librong The New Testament Survey nga sinulat ni Dr.  Merrill C. Tenney, p. 95.

Ug niining bulan sa Nisan, gisaulog sa mga Judio ang Passover kun Pangilin sa Pagsaylo.

Levitico 23:5 – “Ang ika-14 ka adlaw sa unang bulan mao ang Pangilin sa Pagsaylo….”

Kining Pangilin sa Pagsaylo kun Passover, usa kini ka bililhong pangilin sa mga Judio nga ilang gisaulog matag tuig isip paghandom sa gihimong pagluwas kanila sa Dios gikan sa ilang pagkabihag ug pagkaulipon didto sa yuta sa Ehipto. (Basaha ang Exodo 12:1-28.)

Ang libro ni Dr. Merrill C. Tenney, nag-ingon: “The Passover was the most important of all, historically and religiously. It marked the anniversary of the deliverance of the Jews from Egypt and their establishment as an independent people by the redemptive act of God” (The New Testament Survey, p. 96).

Gawas niana, ang maong pangilin, ila usab nga gihandom ang pagsaylo sa anghel sa kamatayon sa ilang mga panganay nga anak nga lalaki nga mipatay sa mga panganay’ng anak nga lalaki sa mga Ehiptohanon.

Ang The Handbook of Prayers sa pahina 40 dayag nga nag-asoy: “At every Passover, the Jews recalled and renewed their covenant with God by sacrificing a lamb. This sacrificial lamb once spared the firstborn of the Jews from the exterminating angel who came to slay the firstborn of every family in Egypt.”

Sa Iyang panahon, si Cristo nagsaulog usab sa Pangilin sa Pagsaylo kun “Panihapon sa Pagsaylo.” Basaha ang Mateo 26:17-25, diin gisaulog ni Jesus ang maong pangilin uban sa Iyang mga tinun-an didto sa usa ka balay sa siyudad.

Sa pagsaulog ni Jesus sa Pangilin sa Pagsaylo, gihimo usab Niya ang KATAPUSANG PANIHAPON uban sa Iyang mga tinun-an. Kini natigayon atol sa bisperas sa Iyang kamatayon (Mateo 26:26-30).

Dinhi, nagpasidaan si Jesus sa Iyang mga tinun-an nga atol sa Pangilin sa Pagsaylo, taralon Siya ug ilansang sa krus.

Mateo 26:1-2 – “Sa nakatapos na si Jesus pagtudlo niining tanan, miingon Siya sa Iyang mga tinun-an, ‘Sumala sa inyong nasayran, duha na lang ka adlaw ug saulogon na ang Pangilin sa Pagsaylo, ug ang Anak sa Tawo itugyan na aron ilansang sa krus’.”

Sanglit ang Jewish Calendar usa man ka lunar calendar, ang mga pangilin ug ang dagkong mga kasaulogan sa mga Judio anha nila itunong  o ibase sa lihok sa bulan – sama sa pagsubang ug sa pagtakdol.

Salmo 81:2-5 – “Sugdi ang honi ug patingoga ang tambor; tugtoga ang anindot nga honi pinaagi sa mga alpa ug sa mga lira. Patingoga ang mga trumpeta alang sa pangilin; inigsubang sa bulan ug inigtakdol niini. Kini ang balaod sa Israel, sugo kini sa Dios ni Jacob. Gisugo Niya kini sa katawhan sa Israel, sa pagpahawa nila sa yuta sa Ehipto.”

Ug kining Pangilin sa Pagsaylo sa mga Judio, ilang ginasaulog atol gayod nga FULL MOON kun TAKDOL ang bulan, diin mao usab ang panahon nga ilang gisakit ug gilansang si Ginoong Jesu-Cristo sa krus.

Ug ang FULL MOON nga ilang gibasihan sa kasaulogan sa Passover kun Pangilin sa Pagsaylo mao ang UNANG TAKDOL sa bulan human sa Spring o Vernal Equinox.

Kining “vernal equinox,” usa kini ka phenomenon, o naandang lihok sa kalibotan, diin mao ang higayon nga molatas ang adlaw (sun) sa celestial equator. Sa panahon nga molabang ang adlaw sa equator, parihas gayod ang gidugayon sa adlaw ug gabii. Kining maong phenomenon (vernal equinox) mahitabo kini sa matag Marso 21, kada tuig.

  • Basaha ang Webster Comprehensive Dictionary, Volume 1, p. 429, aron mapasabot ang kahulogan sa “equator” ug sa “equinox” kun “vernal equinox.”
  • Basaha ang Webster Comprehensive Dictionary, Volume 2, p. 1395, aron mapadayag usab ang kahulogan sa pulong “vernal.”

Kini ang tukmang hinongdan ngano ang Pasko sa Pagkabanhaw mag-usab-usab ang petsa ug ang bulan sa kasaulogan niini matag tuig.  Kay human sa VERNAL EQUINOX sa Marso 21, pangitaon ang UNANG TAKDOL SA BULAN, ug ang labing duol nga Domingo human sa full moon kun takdol, diha saulogon ang Easter Sunday kun Pasko sa Pagkabanhaw sa atong Ginoong Jesu-Cristo.

Kay sumala sa Kasaysayan ug sa Bibliya mismo, si Cristo nabanhaw sa adlaw’ng Domingo (Mateo 28:1), human sa takdol.

Ug ang pagpangita sa Ash Wednesday kun Miyerkules sa Badlis, moihap ta’g kwarenta (40) ka adlaw paatras gikan sa Sabado, usa ka adlaw sa dili pa ang Easter Sunday, adto ta mosangko sa adlaw’ng Miyerkules.

Walay labot sa pag-ihap ang unom (6) ka adlaw’ng Domingo, sanglit kasaulogan man kini sa pagkabanhaw ni Cristo.

Kay kon atong subayon ug pakli-on ang kasaysayan sa atong Simbahan, giingon nga ang Easter cycle gilangkuban sa duha ka period kun yugto nga mao ang LENT ug EASTER. Ang Lent anha magsugod sa Ash Wednesday, ang adlaw human sa popular nga Catholic festival nga gitawag og Mardi Gras (French nga pinulongan sa “Fat Tuesday”), ang adlaw sa karnabal ug dakong selebrasyon.

 

Apan ang Ash Wednesday kun Miyerkules sa Badlis, usa ka masulob-on ug mamingaw nga adlaw, tungod kay mao kini ang adlaw nga hinomduman ug hinulsolan sa mga tawo ang ilang mga sala.

Ug sa Miyerkules sa Badlis, dinhi magsugod ang Kwaresma kun kap-atan ka adlaw sa atong pagpamalandong ug pagsaulog sa paschal mystery o misterios pascual sa atong Ginoo Jesu-Cristo, nga mao Iyang PAGPASAKIT, KAMATAYON ug PAGKABANHAW.

Ang pulong “kwaresma” gikan kini sa pinulongang Griego nga tessarakoste. Sa Latin gitawag kini’g quadragesima, nga sa ato pa, kwarenta ka adlaw. Ug sa English giatawag usab kini’g LENT nga nagkahulogan og springtime.

UNSA BAY ANGAY NATONG BUHATON PANAHON SA KWARESMA, DIHA SA ATONG PAGPANGANDAM SA PASKO SA PAGKABANHAW?

  1. PAG-AMPO. Ang pag-ampo maoy pagpataas o pagbayaw sa atong hunahuna ug kasingkasing ngadto sa Dios nga Labing Halangdon ug Labing Balaan. Kini mao ang gitawag og PAG-AMPO MENTAL. Kon ang hunahuna ug ang pagbati sa kasingkasing ibungat sa pulong, mahimo kining PAG-AMPO BOKAL. (Basaha ang My First Catechism nga “What is Prayer,” pp. 169-170). Ang pag-ampo, makahatag kanato’g kalig-on batok sa daotan. Si Cristo miingon, “Pagtukaw kamo ug pag-ampo, aron dili kamo madaog sa panulay” (Mat. 26:41).

 

  1. PAGPUASA UG PAG-ABSTINENSIYA. Ang Puasa himoon panahon sa Miyerkules sa Badlis ug sa Biyernes Santo. Kining mga adlaw sa Puasa mga adlaw usab sa Abstinensiya. Apan ang tinuod nga PUASA mao ang paglugtab sa mga gapos sa sala (Isaias 58:6-7). Samtang ang adlaw sa Abstinensiya mao ang mga adlaw nus-a dili kita tugotan sa pagkaon og karne. Ang adlaw sa Abstinensiya dinhi sa Pilipinas mao ang Miyerkules sa Badlis, ug ang tanang mga Biyernes sulod sa Kwaresma. (Tan-awa ang “Katesismo sa mga Pagtulon-ang Kristohanon,” pp. 75-76.)

 

  1. PAGHATAG OG LIMOS. Ang atong natigom diha sa atong pagpuasa, atong ihatag sa mga kabos, ug sa mga nanginahanglan. Kinahanglang mohatag kita sa uban aron dunay mga grasya nga atong madawat gikan sa Dios (Lucas 6:38).

 

  1. PAGHINULSOL UG PAGPASAYLO. Walay kapuslanan ang atong pagpuasa ug pag-abstinensiya kung nagdumot gihapon ta sa atong mga kaaway. Kinahanglang makig-uli kita kanila (Mateo 5:23-24). Ato sundan og mga maayong buhat ang atong pagpuasa ug pag-abstinensiya. Ato usab nga hinulsolan ug ikompisal ang atong mga sala nga maoy nakapahilayo kanato sa Dios (Sirac 4:26; Sirac 38:10; Ecclesiastes 5:6). Ug ang tinuod nga paghinulsol mao ang pagbiya sa sala (Ezequiel 33:19).

 

BUNYAG SA BATA

BUNYAG SA BATA

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” F. Cubol

Catholic Faith Defender

 

Apologetics on Mass

September 23, 2012

 

Ang Iglesya Katolika, o ang atong Simbahan, nagtudlo nga ang mga bata nailalom o naduhig sa SALANG PANULONDON, ug dili sa salang buhatnon kay wala pa man nakalapas ang bata sa sugo sa Diyos (1 Juan 3:4).

 

Kay ang deklarasyon sa Magisterium sa Santa Iglesya, nagkanayon: “Adam’s sin is transmitted to his posterity, not by imitation, but by descent.” (De fide.)

 

Binisaya: “Ang sala ni Adan misulod ngadto sa iyang kaliwatan, dili pinaagi sa pag-awat, kondili diha sa pagkunsad.”

 

Ang SALANG PANULONDON mao ang kahimtang sa bata nga nahikawan o nawad-an sa Grasyang Makasantos.

 

Roma 5:12 – “Nakasulod sa kalibotan ang sala pinaagi sa usa ka tawo, ug ang sala nagdalag kamatayon. Busa mikaylap ang kamatayon ngadto sa tanang katawhan kay nakasala man ang tanang tawo.”

 

Ang bata MAY SALA bisan atua pa sa sabakan sa iyang inahan. Ug kini giangkon mismo ni Hari David.

 

Ug si Hari David miangkon:DAOTAN ako sukad ako mahimugso; ug MAKASASALA sukad ako ipanamkon (Salmo 51:5, Maayong Balita Biblia).  (Daotan siya ug makasasala sukad gipanamkon. Pangutana, unsa bang salaa ang nahimo ni Hari David samtang siya gipanamkon? Tubag: mao kini ang gitawag og ORIGINAL SIN.)

 

Pagbangutan 5:7 – “NAKASALA ANG AMONG KATIGULANGAN ug nangamatay sila; ug KAMI ANG NAG-ANTOS SA SILOT SA ILANG MGA SALA.” (Nag-antos ‘ta sa epekto sa ilang mga sala; ug nag-antos ‘ta sa silot sa ilang mga sala.)

 

The Council Trent defined ORIGINAL SIN as the death of the soul. The DEATH OF THE SOUL, is however, the absence of the SUPERNATURAL LIFE, that is, of SANCTIFYING GRACE.

 

Labot pa, ang deklarasyon sa Magisterium sa Santa Iglesya, nagkanayon: “In the state of original sin man is deprived of Sanctifying Grace.” (De fide.)

 

Binisaya: “Diha sa kahimtang sa salang panulondon ang tawo nahikawan sa Grasyang Makasantos.”

 

Ang SALA NGA PANULONDON mao ang epekto sa sala sa atong unang mga ginikanan. Kay human sila nakasala, naputol ang GRASYANG MAKASANTOS, ang Supernatural Life.

 

Ug kining maong GRASYA idugtong kini pagbalik sa Diyos pinaagi sa SAKRAMENTO SA BUNYAG, nga mao usab ang magsilbing entrance o pagsulod sa tawo ngadto sa iyang katilingbang Simbahan.

 

Alayon niini, ang inilang libro sa Iglesya Katolika, nagkanayon: “Baptism constitutes the gateway into the Church of Christ. Without it no other sacrament can be validly received. It is the sacrament which makes a person a Christian and gives him a right to the supernatural kingdom of heaven, to which he has no title by the mere fact of his natural birth. Baptism therefore is a spiritual rebirth or regeneration of the soul” (The Faith of Millions by Rev. John A. O’Brien, p. 153).

 

Dogma: “In BAPTISM original sin is eradicated through the INFUSION OF SANCTIFYING GRACE.”//

 

Kay sa Juan 3:5 – “Walay makasulod sa Gingharian sa Diyos gawas kon siya MATAWO PAG-USAB pinaagi sa tubig ug sa Espiritu.”

 

Kining maong teksto wala kini magpasabot nga mag-born again ‘ta, kondili nagpasabot kini sa BUNYAG, aron kita makasulod sa langit, ug makaangkon sa kinabuhing dayon.

 

Tito 3:5 – “Giluwas kita Niya pinaagi sa PAGHUGAS kanato aron kita MATAWO PAG-USAB UG MAKABATON OG BAG-ONG KINABUHI diha sa Espiritu Santo.

English: “He saved us through baptism of new birth and renewal by the Holy Spirit” (New American Bible).

 

(Kay sa Greek, ang original text sa New Testament, ang termino nga gigamit mao ang “genethe anothen.” Sa English: “born from above.” Kay ang termino nga “born again,” sa Greek: “genethe palin.”)

 

Kining pagkatawo pag-usab pinaagi sa tubig ug sa espiritu nagpasabot kini sa BUNYAG. Ug gigamit ni Jesus ang pulong TAWO, busa lakip niini bisan ang gamay’ng masuso, kay si Jesus nag-ingon nga ang masuso, tawo usab.

 

Juan 16:21 – “Ang usa ka babaye kung manganak may kasubo, kay miabot ang iyang takna; apan kung makaanak na dili mahanumdom sa kagul-anan, tungod sa kalipay nga natawo ang usa ka tawo sa kalibotan” (Bugna Biblia).

 

Kay sa Dekreto sa Konselyo sa Trento (1546), sa Canon XII, nagkanayon: CANON XII:If any one saith, that no one is to be baptized save at that age at which Christ was baptized, or in the very article of death; let him be anathema.”

 

Binisaya: Kung adunay si bisan kinsa nga moingon, nga walay si bisan kinsa nga pagabawtismohan gawas lamang kung siya susama ug edad sa dihang si Cristo gibawtismohan, o diha sa yugto sa iyang kamatayon; pasagdi nga matinunglo siya.

 

Ug ang mga Protestante hugot nga nagtudlo: Nga ang PAGTUO kinahanglanon kaayo diha sa BAUTISMO.

 

Marcos 16:16 – “Ang MOTUO ug MAGPABUNYAG maluwas, apan ang dili motuo, silotan.”

 

Kining maong teksto sa Bibliya, DILI nila kini magamit diha sa ilang pagnigar sa BUNYAG SA BATANG MASUSO. Kay si San Marcos naghisgot man sa mga HAMTONG nga kinahanglang motuo ug magpabunyag aron sila maluwas.

 

Kay si Saint Thomas Aquinas, ang usa sa mga bantugang doktor sa Simbahan, miingon:FAITH is the act of the intellect when it assents to divine truth under the influence of the will moved by God through grace” (Suma Theologica II, Q.2 a 9).

 

Binisaya: “Ang PAGTUO usa ka lihok sa salabotan sa dihang mosanong kini sa Diyosnong kamatuoran duyog sa ganoy sa kabubot-on diin giduso sa Diyos pinaagi sa grasya.”

 

Dinhi, dayag nga ang PAGTUO nagsumikad kini sa espirituhanong bahin sa tawo, ug dili sa lawasnong kahimtang.  Busa ang pagbaton sa PAGTUO wala nag-agad sa edad o kahamtong sa tawo.  Tungod niana, tataw kaayo nga ANG MGA BATA DUNA GAYOY PAGTUO, bisan dili pa kini nila mapadayag sama sa mga dagko.//

 

Ang mga BATANG MASUSO adunay tiunay nga pagtuo sa Diyos.

 

Kay si Ginoong Jesus dayag nga miingon: “Ug mahitungod niining GAGMAY’NG MGA BATA NGA NAGTUO KANAKO….” (Mateo 18:6, Maayong Balita Biblia).

 

Ug ang atong Ginoo midugang sa pag-ingon:Ang mga bata ug ang mga masuso gibansay mo sa paghalad ug hingpit nga pagdayeg kanimo” (Mateo 21:16, Maayong Balita Biblia).

 

Karon kining pagdayeg sa Diyos sangputanan man kini sa pagtuo. Busa dili unta makadayeg sa Diyos ang mga bata ug ang mga masuso kung sila wala pay pagtuo! Dinhi, klaro kaayo nga ANG MGA BATA ADUNAY TIUNAY NGA PAGTUO.

 

Ug ang pagtuo sa mga masuso, gitawag kini’g implicit faith” kun pagtuo diha sa atong kahiladman, o diha sa atong kalag nga gitisok sa Diyos.

 

Kay si San Pablo miingon: “…SUKAD SA IMONG PAGKABATA nagbasa ka na sa Balaang Kasulatan nga arang makahatag kanimog kaalam nga maghatod ngadto sa kaluwasan PINAAGI SA PAGTUO kang Cristo Jesus” (2 Timoteo 3:15, Maayong Balita Biblia).//

 

Lucas 1:41 – “Sa pagkabati ni Elizabet sa pangumosta ni Maria, milihok ang bata sulod sa iyang tiyan.”

 

Ang paglihok sa bata nga si San Juan nagtimailhan nga siya NAKAILA ug MITUO sa Batang Jesus nga gisabak usab ni Santa Maria.  Kamatuoran kini nga ang PAGTUO ANAA GAYOD SA MGA BATANG MASUSO, bisan gani niadtong atoa pa sa tagoangkan sa ilang inahan.

 

Ug wala may mabasa sa Bibliya nga ang kalag sa bata, bata usab. Kay sa bunyag, dili man ang lawas ang pagaluwason, kondili, ANG KALAG man.

 

Ug ang BUNYAG dili man ang paghugas sa buling sa lawas, kondili, sa BULING SA KALAG.

 

1 Pedro 3:20-21 – “Walo lamang ka tawo ang misulod sa arka ug naluwas pinaagi sa tubig. Naghulagway kini sa BUNYAG nga karon nagluwas kaninyo, DILI PINAAGI SA PAGHUGAS SA BULING SA INYONG LAWAS…Ang bunyag naglwas kaninyo pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesu-Cristo.”//

 

Ang ginikanan, uban sa mga ninong og ninang, maoy representante sa PAGTUO SA MGA BATA. Naa ba kini pruyba sa Bibliya?

 

1 Corinto 1:16 – Si Estefanas maoy nahimong representante, ug ang iyang panimalay NAKADAWAT SA BUNYAG.

 

Buhat 18:8 – Si Crispo nga pangulo sa sinagoga maoy nahimong representante, ug ang iyang tibuok panimalay GIBUNYAGAN.

 

Buhat 11:14-48 – Si Cornelio nahimong representante sa iyang tibuok pamilya, ug silang tanan GIBUNYAGAN.

 

Buhat 16:31-33 – Ang PAGTUO sa gwardiya sa karsel maoy nahimong timailhan sa pagtuo sa iyang tibuok panimalay, ug silang tanan GIBUNYAGAN.

 

Dugang Pruyba sa Balaang Kasulatan:

 

Buhat 2:38-39 – “Ang tagsatagsa kaninyo kinhanglang maghinulsol, ug magpabunyag…ang saad sa Dios alang man kaninyo ug sa inyong mga ANAK.

 

Ang orihinal nga sinulat sa mga Buhat sa Apostoles mao ang pinulongang Griego. Ug ang pulong kun termino nga “anak,” sa Greek: “teknois, nga nagkahologan og BATANG MASUSO kun GAMAY’NG BATA.

 

1 Corinto 10:1-2 – “Mga igsoon, buot kong hinumdoman ninyo ang nahitabo sa atong mga katigulangan nga mikuyog kang Moises. Gipanalipdan silang tanan sa panganod, ug milatas sila sa Dagat nga Pula. Pinaagi sa panganod ug sa dagat GIBUNYAGAN SILANG TANAN ingon nga mga sumosunod ni Moises.”

 

Hinumdoman, nga sa paglatas nila sa Dagat nga Pula kuyog nila ang MASUSONG MGA BATA, ug silang tanan NABAWTISMOHAN.

 

Kay ang tradisyon sa mga apostoles nagtudlo kanato sa dayag nga ang pagpamunyag sa unang mga Kristohanon lakip ang mga batang masuso. Ug kini gipamatud-an sa Kasaysayan sa Kalibotan.

 

Baptism was occasionally administered to infants from the earliest days of the Church” (World History by O’Brien, page 144).

 

ANG KAMAHINONGDANON SA BUNYAG:

 

Ang gibunyagan sa ngalan ni Cristo nagsul-ob ni Cristo. Ang bunyag mao ang paghiusa sa bata ngato ni Cristo (Galacia 2:27).

 

Pinaagi sa bunyag, nahimong Kristiyanos ang usa ka tawo (1 Corinto 12:13).

 

Ug ang katarungan sa mga protestante nga dili na kinahanglang bunyagan ang bata kay ang Gingharian sa Langit alang kanila, usa ka dakong sayop! Kay kadtong giingnan ni Cristo nga ang mga bata alang kanila ang langit, mao kadtong mga bata nga gipaduol sa ilang mga ginikanan kang Ginoong Jesu-Cristo, pinaagi sa BUNYAG.

 

Kay ang pangutana mao kini: Ang pagbunyag sa bata, makapahilayo o makapahiduol ba kang Cristo?

 

Kay diha sa BUNYAG, ulion o isumpay pagbalik ang GRASYANG MAKASANTOS nga naputol human nakasala ang una natong mga ginikanan.

 

Ang usa ka karaang libro sa katesismo sa Simabahang Katoliko naghatag kanato og tin-aw nga pagpasabot kon unsay kahulogan ug unsa kamahinongdanon ang Grasyang Makasantos. “Sanctifying Grace is that which confers on the soul a new and Supernatural State of life by which we share in the life of God Himself. It is a prevailing condition, making us His children by adoption, temples of the Holy Ghost, holy and pleasing in His sight; and it also gives a pledge of eternal glory. Moreover, it’s an inner supernatural gift bestowed on us through the merits of Jesus Christ for our salvation” (A Catechism for Inquirers, by Rev. Joseph I. Malloy, CSP, pp. 26-27).

 

Simbahang Katoliko Aduna may Bayad?

Simbahang Katoliko Aduna may Bayad?

By. Bro: Jessie Fuertes (CFD Nasipit Chapter)

 

 

PANGUTANA:
Nahibalo ako nga dapat pari ang angayan kong pangutan-on nianing akong pangutana. Apan nanghinaut lamang ako nga matubag kini nga pangutana sa mga nagpasiugda niini nga website.

Ang akong pangutana mao kini: Ngano mang sa halos matag lihok sa Simbahang Katoliko aduna may bayad? Ang bayad ra ba gayud dili barato kundi mahal. Magpalubong naay bayad, magpakasal naay bayad, magpablessing naay bayad, magpabunyag naay bayad (kada maninoy maninay kahi ang bayad), magpamisa naay bayad, halos tanan adunay bayad nga dinagku. Pati pagpamisa sa kalag adunay presyo ang matag kalag nga ipamisa (sigon sa ubang parokya). Aha man gibase sa simbahan ang presyo sa mga balayronon?

Wala koy pangutana sa mga boluntaryo nga mga paghatag, sama sa mga halad ug sa mga pledges. Ang pangutana nako kung aha gibase ang mga presyo nga ipabayad as requirements sa mga nahisgutang aktibidades. Ug nganung ingon ani man ang sistema? (Nangutana: concernedCatholic <booter12041@yahoo.com>, date sent: Tue, Dec 13, 2011 at 11:48 PM)

TUBAG:

Kalinaw’g gugma gikan sa atong Ginoong Jesukristo. Sa akong pagsabot brod sa imong mga pangutana, nangita ka ug mga basihanan ngano nga sa mga simbahanong lihok duna may bayad ug nganong presyohan man? Mora mag nanapi niini ang Simbahang Katoliko kon pamation. Taas-taas man ning imong pangutana brod mao na nga nagkinahanglan pod ug taas nga explanation. Hinaut pa unta nga sa panabang sa atong Ginoo makahatag ko nimog katin-awan sa tubag sa imong naglagobo nga pangutana. Ang mga teksto sa Bibliya gikuha gikan sa “Maayong Balita” bible version.

  • Una sa tanan, ang Dios wala magkinahanglan niining mga bahandia tungod kay siya man ang tag-iya niining tanan, apan ang tawo nga iyang mga alagad sa Simbahan nagkinahanglan niini aron makapadayon sila pag-alagad sanglit nagsalig man lang sila sa mga halad sa mga sakop sa Simbahan sama sa pagkaon, sinina (bisting parianon), sakyanan, hinabang para sa misyon sa simbahan, pagtukod sa simbahan, mga seminary, mission house ug uban pa. Niining mosunod nga mga punto sa Bibliya gipahayag nga ang mga ministro ni Kristo adunay katungod sa pagdawat ug suhol sa ilang hinagoan ingon nga alagad sa Dios.
  • 2 Hari 12:13, 16 – Apan kining kwartaha (halad) dili mahimong gastohon alang sa mga planggana nga plata….kay isuhol man kini sa tanan nga nagtrabaho pag-ayo sa Templo ug ibayad sa mga materyales……. Wala dad-a sa Templo ang salapi nga gihalad alang sa sala kay kining salapia alang man sa mga pari.
  • Tinuod nga ang mga sacramento dili matumbasan ug salapi. Sa Mateo 10:8 ang Ginoo nag-ingon, “Ingon nga inyo kining nadawat nga wala’y bayad ihatag usab nga wala’y bayad,”
  • Busa tungod niini makapangutana kita: ngano man nga pabayran man ang bunyag, kasal, konpirma ug uban pa nga ihatag man kaha nga walay bayad? Dili ba usa ka negosyo ug panapi kining buhata?
  • Ang mga sacramento wala ibaligya ug dili usab mapalit. Usa kini ka dakong sala nga gitawag og “Simony”, nga mao ang pagbaligya sa mga sagrado butang. Gikan kini ni Simon Magus. Sa Buhat 8:19-24,  gitanyagan ni Simon Magus ang mga Apostoles ug salapi sa hunahuna nga mapalit niya ang maong Sakramento (Kumpirma).
  • Diha sa atong paghatag og salapi sa Simbahan, dili ang mga Sacramento ang atong gibayran kondili ang kahago sa ministro sa Dios.
  • Sa 2 Cor.11:7-8, si San Pablo miingon, “Wala ako magpasuhol kaninyo sa akong pagwali sa Maayong Balita sa Dios…. Samtang nag-alagad ako kaninyo, gisuholan ako sa ubang iglesia.
  • Atong timan-an nga si San Pablo usa ka pari. Sumala sa Roma 15:16 niingon siya – Nag-alagad ako ingon nga pari aron pagwali sa Maayong Balita nga gikan sa Dios…..
  • Roma 4:4 – Suholan ang tawo nga nagtrabaho, apan ang suhol dili maisip nga gasa kay iya mang gihagoan. (sa ato pa bayad o suhol sa iyang kahago)
  • 1 Corinto 9:4 – Wala ba god akoy katungod sa pagdawat sa ihatag nga pagkaon ug ilimnon tungod sa akong trabaho?
  • 1 Corinto 9:11 – Kon nagpugas kami sa espirituhanong mga binhi diha kaninyo, ikasakit ba ninyokon moani kamig yutan-ong kaayohan (butang materyal) gikan kaninyo?
  • 1 Corinto 9:13-14 – Sa walay duhaduha, nasayod kamo nga ang nag-alagad sa Templo nagkuha sa ilang pagkaon gikan sa Templo, ug kadtong nag-alagad didto sa halaran, may bahin sa halad. Sa mao usab nga pagkaagi, ang Ginoo nagbuot nga kadtong nag-wali sa ebanghelyo, mabuhi pinaagi sa ebanghelyo.
  • 1 Tomoteo 4:17-18 – Ang mga pangulo sa iglesia nga maayong motuman sa ilang katungdanan angayng ilhon nga takos sa doble nga suhol, labi na kadtong naghago gayod sa pagwali ug pagtudlo….. Nag-ingon usab ang Kasulatan,”Ang mamumoo angay gayod suholan.
  • 2 Hari 12:13, 16 – Apan kining kwartaha dili mahimong gastohon alang sa mga planggana nga plata….kay isuhol man kini sa tanan nga nagtrabaho pag-ayo sa Templo ug ibayad sa mga materyales……. Wala dad-a sa Templo ang salapi nga gihalad alang sa sala kay kining salapia alang man sa mga pari.
  • Tungod niini katungdanan sa usa ka Kristianos ang pagsuporta sa Simbahan kay baslan sa Ginoo kadtong naghatag nga malipayon sa walay pagbagulbol.
  • 2 Corinto 9:7-9 – Busa gihunahuna ko nga paunahon ko pagpa-anha kaninyo king mga kaigsoonan nato aron andamon nilang daan ang gasa nga inyong gisaad. Unya inig-abot ko diha, andam na ang tanan ug magpaila kini sa inyong gugma sa paghatag ug dili tungod kay gipugos kamo. (8) Timan-I nga ang nagpugas ug diyotay, mag-anig diyotay; apan ang nagpugas ug daghan mag-anig daghan. Busa kinahanglan mohatag ang tagsatagsa sumala sa iyang gusto, ug dili magbagutbot ni maghunahuna nga gipugos siya, kay ang Dios nahigugma sa naghatag nga malipayon. (9) Ug makahatag ang Dios kaninyo labaw pa kay sa inyong gikinahanglan nga tungod niini makabaton kamo sa tanan ninyong kinahanglanon, ug sobra pa gani alang sa tanang maayong buhat.
  • Ang mga unang Kristohanon panahon sa mga Apostoles gibaligya gani nila ang ilang mga kabutangan ug ang halin gitugyan sa Simbahan ug wala gyod tay mabasa nga gisayangan sila sa bahandi nga ilang gihatag ni sila gimahalan.
  • Buhat 4:34-35 – Walay usa kanila nga nakulangan. Kadtong may mga uma o mga balay nagbaligya niini, ug ang halin gitugyan nila sa mga apostoles; gibahinbahin kini sa mga apostoles sa tagsatagsa kanila sumala sa ilang gikinahanglan.
  • Busa brod kung gimahalan ta sa gipresyo sa Simbahan, wala man pod ta pugsa. Kung mahalan ta sa presyo sa kasal, pwede man pod ta magpakasal ug Mass Wedding nga dunay mo-sponsor kay wala may bayad. Sa akong kasinatian diha may gibunyagan dinhi sa among parokya nga wala pabayri sa Pari tungod kay pwerte gyong pobreha ug ako saksi niini.
  • Kon ang tawo nga maoy nanaad dili makaabot sa bili, kinahanglan dad-on niya ang tawo nga hingtungdan ngadto sa pari ug ang pari maoy mohatag ug bili sumala sa maabot sa tawo nga naghimo sa panaad.
  • Bahin sa pamisa sa mga kalag sa purgatoryo kung dunay gihatag nga presyo wala magpasabot nga gibayran ang ilang kaluwasan kundili usa kahago sa nag-alagad  sa ministro sa Dios. Ang pagpresyo mag-agad na sa mga lagda sa mga parokya.
  • Sumala sa balaang kasulatan sa 2 Macabeo 12:43-46 – (Nag-ulohan: Mga Pag-ampo Alang Sa Mga Tawo Nga Nangamatay Sa Gubat) “Nagpaamot usab siya (Judas Macabeo) gikan sa tanan niyang mga tawo ug nikabat kinig 2,000 kasalapi nga plata ug gipadala kini ngadto sa Jerusalem aron gamiton alang sa usa ka halad alang sa sala. Si Judas naghimo niining hamili nga butang tungod kay nagtoo siya sa pagkabanhaw. Kun wala pa siya nagtoo nga ang patay mabanhaw usa ka unta ka butang nga binuang ug walay kapuslanan ang pag-ampo alang sa mga nangamatay. Tungod niining malig-on ug diosnon nga hunahuna nga ang tanang mga tawo nga nagtoo sa Dios makadawat ug usa ka ganti nga kahibulongan, si Judas nag-andam alang sa usa ka halad aron malinkawas ang nangamatay sa ilang mga sala.”

Autoridad sa Pagpresyo

  • Levitico 7:7 – Adunay usa ka lagda bahin sa halad alang sa sala ug sa bayad nga halad….
  • Levitico 5:17-19 – Kon may magbuhat sa bisan unsa nga gidili sa Ginoo, nakasala siya, busa angay siyang silotan bisan pa kon wala siya masayod niini. Kinahanglan magdala siya ngadto sa pari ug laking karnero nga walay daot ingon nga bayad nga halad. Presyohan ninyo kini sa bili sa halad alang sa sala……Kini bayad nga halad alang sa sala kay nakasala man siya sa Ginoo.
  • Levitico 27:14 – Kon may maghalad sa iyang balay ngadto sa Ginoo aron mahimo kining sagrado,presyohan kini sa pari…..
  • Exodo 30:11-13 – Ang Ginoo miingon kang Moises, “Inigsenso ninyo sa sa katawhan sa Israel kinahanglan ang tagsatagsa magbayad kanako ug lukat sa iyang kinabuhi aron walay katalagman nga mahitabo kaninyo samtang magpadayon ang senso. Ang tanan nga mahiapil sa sensokinahanglan nga mobayad sa kantidad nga pangayoon. Timbangon kini sa timbangan nga gigamit didto sa Tolda. Kinahanglan mobayad niini ang tanan silbing halad kanako.”

Ang simbahan wala magpugos nga mohatag sa ikapulo (tithes) kondili sumala sa gugma sa pagka manggihatagon (love percent). Timan-an nato ang giingon ni San Pablo sa 2 Corinto 9:8 nga nag-ingon, “kinahanglan mohatag ang tagsatagsa sumala sa iyang gusto, ug dili magbagutbot ni maghunahuna nga gipugos siya, kay ang Dios nahigugma sa naghatag nga malipayon.

Si Cristo miingon:
Lucas 20:25 – …ibayad sa Emperador ang iya sa Emperador, ug ibayad sa Dios ang iya sa Dios.

Salamat sa imong pagbasa brod ug God bless!


Asa Isugid ang Sala, Ngadto ba sa Dios o sa Pari?

Asa Isugid ang Sala, Ngadto ba sa Dios o sa Pari?

Tagsulat:   Bro. Edwin Ysaal

            Ang ubang mga kristohanong pundok nagtudlo nga ang sala isugid direkta ngadto sa Dios ug dili na kinahanglan nga ipaagi sa pari.  Ania ang ilang basahon:  “Busa karon isugid ang inyong sala ngadto sa Ginoo” (Esdras 10:11).  “Gisugid ko kini sa Ginoo ug gipasaylo niya ang tanan kong kalapasan” (Salmos 32:5).  “Apan kon isugid nato sa Dios ang atong mga sala…” (1 Juan 1:9).  “Walay tawo nga makapasaylo sa sala gawas sa Dios” (Marcos 2:7).  Busa daghan kanila nagtan-aw sa pagkompisal uban ang katahap nga kini usa lamang ka minaomao sa mga kaparian aron mapailawom sa ilang gahom ang katawhan.

 

Agig pagtubag niini, una sa tanan atong gidawat nga ang Dios mao ang tinubdan sa pasaylo ug mahimo niya ang pagpasaylo sa atong mga sala sa laktod nga paagi.  Dili atong katungod ang pagbutang og kinutuban sa gahom ug kaluoy sa Dios.  Ang atong katungod mao ang pagtino kon unsay iyang kabubut-on.  Sa ato nang masayran ang iyang dayag nga kabubut-on ang atong angay nga buhaton mao ang pagtuo ug pagtuman uban ang pagpasalamat sa iyang kaayo.  Busa ang pangutana mao:  Unsa mang paagiha ang gipahigayon sa Dios aron ang atong mga sala mapasaylo?  Ang tubag niining maong pangutana atong makita diha sa mga panudlo sa atong Ginoo.  Si Jesus mianhi sa kalibotan aron pagpasig-uli sa mga makasasala ngadto sa Dios ug aron ang tawo magtubo diha sa grasya ug makabaton sa kinabuhing dayon.   Ang anghel mipahibalo ni Jose “nganli siyag Jesus- kay luwason niya ang iyang katawhan sa ilang mga sala” (Mat 1:21).  Si Jesus namulong, “Kay wala ako moanhi aron pagtawag sa mga matarong, kondili sa mga makasasala” (Mat 9:13).  Si Jesus miangkon nga siya dunay gahom sa pagpasaylog sala, “Karon ipaila ko kaninyo nga ang Anak sa Tawo adunay gahom dinhi sa yuta sa pagpasaylog sala” (Mar 2:10).

 

            Aron sa pagpadayon sa iyang misyon sa pagwali sa Ebanghelyo ug sa pagpadangat sa mga bunga sa pagpanubos ngadto sa katawhan si Jesus nagtukod sa iyang Iglesya (Mat 16:18-19).  Human siya mabanhaw iyang gisul-oban ang iyang mga apostoles sa gahom sa pagpasaylog sala.  Siya miingon, “Ingon nga gipadala ako sa Amahan, ako usab nagpadala kaninyo.  Gisulti niya kini ug unya gihuypan niya sila ug giingnan, ‘Dawata ninyo ang Espiritu Santo, bisan kinsang mga sala nga inyong pasayloon, gipasaylo kini; kon ang ilang sala dili ninyo pasayloon, dili usab kini pasayloon” (Juan 20:22-23).  Si Jesus, uban ang walay sukod nga kaalam sa Dios, wala mogamit og mga pulong nga walay pulos; dili malalis nga niining tungora iyang gihatagan ang iyang mga apostoles sa gahom sa pagpasaylog sala.  Kining maong gahom nga nadawat sa mga apostoles naglakip gayod sa katungdanan sa bahin sa mga makasasala sa pagsugid sa ilang mga sala ngadto sa mga tawo nga gitugyanan sa ministeryo sa pagpasaylo tungod kay unsaon man nila pagkasayod kon unsang mga salaa ang ilang pasayloon o dili pasayloon gawas kon kini isugid ngadto kanila sa makasasala.  Tinuod nga ang Dios lamang maoy makapasaylo sa sala isip tinubdan sa maong gahom apan dili sab ta kabuot sa Dios kon ang maong gahom iyang ipaagi sa iyang mga piniyalan.

 

Dunay mga tawo nga modawat nga ang mga apostoles nakadawat sa maong gahom apan molimod nga ang maong gahom nahipasa ngadto sa ilang mga sumusunod.  Sa laktod, alang kanila ang maong gahom sa pagpasaylog sala nawala pagkamatay sa kataposang apostol ug busa kita karon adto na mosugid direkta sa Dios.  Kini nga hunahuna tin-aw nga sumpaki sa pamahayag ni Cristo nga nagpakita nga iyang gitugyanan og gahom ang mga apostoles, dili sa ilang kaugalingong katakos, apan tungod sa katungdanan nga ilang gihuptan isip mga pangulo sa Iyang Iglesya ug ingon nga iyang mga embahador dinhi sa kalibotan (1 Cor. 4:1, 2 Cor 5:18-20).  Si Jesus miingon, “Busa panlakaw kamo ngadto sa tanang katawhan… Ug hinumdomi!  Ako mag-uban kaninyo hangtod sa kataposan sa kalibotan” (Mat 28:20).  Si Jesus nasayod nga ang mga apostoles,  tungod kay sila mga tawo man, mangamatay.  Busa ang iyang saad nga siya mag-uban hangtod sa kataposan sa kalibotan dili lamang alang sa una niyang mga tinun-an kondili ngadto sa Iglesya nga iyang gitukod nga mahitungod niini siya usab namulong nga bisan ang ganghaan sa impyerno dili makadaug niini (Mat 16:18).  Ang mga apostoles tin-aw nga nasayod nga ang ilang ministeryo magpadayon tapos sa ilang pagbiya niining kalibotana busa nagpili sila og mga tawo nga mosunod kanila ug ila silang gisul-oban sa samang gahom nga ilang nadawat gikan kang Cristo (Buh 13:1-3, Tito 1:5, 1 Tim 4:14, 5:22).

 

Dunay moingon:  “Mituo ako nga ang Dios lamang ang makapasaylo sa sala.  Ang mga pari tawo lamang sama kanako ug makasasala usab.  Busa wala silay gahom sa pagpasaylo sa sala sama kanato.”  Mangutana kita sa atong higala:  Dili ba diay ang Dios makahimo sa pagpasaylo kanato pinaagi sa mga tawo nga iyang gitugyanan sa gahom sa pagpasaylo?  Ang pangulo sa atong nasod makahimo sa pagpasaylo sa usa ka binilanggo dili sa iyang kaugalingong katakos kondili tungod sa katungdanan sa pagka-pangulo nga anaa kaniya ang maong gahom.  Sa samang paagi ang usa ka pari sa iyang kaugalingon walay gahom sa pagpasaylog sala apan isip tinugyanan sa Dios makahimo siya sa pagpasaylo.  Si San Pablo miingon, “Ang among katakos naggikan sa Dios” (2 Cor 3:5).

 

Apan dili ba diay mahimo ang pagsugid sa atong mga sala direkta ngadto sa Dios?  Kon ang mga tawo sa kasagaran makahimo sa pagsugid ngadto sa Dios sa tago ug makadawat sa iyang pasaylo, walay magtagad sa pagsugid sa ilang mga sala ngadto sa mga tinugyanan sa Dios.  Sa ikaupat ka gatusan ka tuig si San Augustine, ang Obispo sa Hippo, mipasidaan:  “Walay si bisan kinsa nga moingon sa iyang kaugalingon, maghinulsol ko ngadto sa Dios sa tago; ako kining buhaton ngadto sa Dios lamang.  Kon mao wala ba diay bili ang pag-ingon ni Cristo, ‘Ang inyong hubaran sa yuta, hubaran sa langit?’  Wala ba diay bili ang paghatag sa mga yawi ngadto sa iyang Iglesya?  Ato bang kawangon ang Ebanghelyo, kawangon ba nato ang mga pulong ni Cristo?”

 

Daghan usab ang moingon nga tungod sa kasayon sa pagdawat sa pasaylo diha sa kompisalan makapadasig kini sa pagpakasala, nga ang gipahimug-atan pag-ayo mao ang tulomanon inay ang tinuod nga paghinulsol diin diha magsugod ang pagbag-o.  Kini nga katarungan nagsukad sa kakulang sa pagsabot sa tinuod nga essensya sa sacramento sa pagkompisal.  Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga walay kapasayloan sa sala gawas kon dunay paghinulsol ug tumong sa pagbag-o sa bahin sa makasasala.  Karon atong nasayran nga ang katoliko nga pamaagi nagkinahanglan usab sa kinasingkasing nga paghinulsol isip kondisyon alang sa pagpasaylo sama sa gitudlo sa mga protestante.  Apan dugang pa niana gikinahanglan pa gayod ang pagsugid sa iyang mga sala sa walay lipodlipod ngadto sa pari nga nagrepresentar ni Cristo.  Asa may mas sayon niana?  Dugang pa dili malalis nga ang mga katoliko nga nagpahilayo sa ilang kaugalingon sa kompisalan sagad mao kadtong nagpadayon sa pagpakasala ug sila nga kanunay nga miduaw sa kompisalan maoy nakasinati sa kabag-ohan sa ilang kinabuhi.

 

Ang kasaysayan, diha sa mga sinulat sa unang mga pangulo sa Iglesya, nagmatuod nga ang pagsugid sa sala aron makabaton og pasaylo gibansay sukad sa unang mga kapanahunan sa kristyanidad.  Busa ang pig-ot og pangisip nga moingon, “Ang kompisal imbento sa mga kaparian aron paghawid sa katawhan” nagpakita sa iyang kawalay alamag sa kasaysayan ug sa iyang dili makatarunganon nga paghukom.  Ang atong ikatubag sa maong tigsaway mao, “Kon imbento pa kini sa kaparian, nganong gipailawom man nila ang ilang kaugalingon sa maong kasugoan?”  Sa pagkatinuod, ang mga pari, mga Obispo ug bisan ang Sto. Papa kinahanglan usab nga mosugid sa iyang mga sala ngadto sa laing pari nga naghupot sa maong gahom.

 

Ang mga teksto nga sagad gamiton sa atong mga kaigsoonan nga nahimulag kanato sa pagtuo igo lamang nagtug-an nga ang Dios mao ang tinubdan sa pasaylo (sama sa Mar 2:7) apan dili kini makatabon sa laing kamatuoran nga ang maong gahom gitugyan sa Dios ngadto sa mga tawo nga iyang gipili alang sa ministeryo sa pagpasig-uli (Juan 20:22-23, 2 Cor 5:18-20).  Ang paghinulsol sa atong mga sala atong himoon ngadto sa Dios diha sa kinahiladman sa atong kasingkasing apan ang tinagsa-tagsa nga pagsugid atong himoon ngadto sa iyang mga tinugyanan sa gahom sa pagpasaylo.  Ang Dios dili na kinahanglan nga sugiran pa sa atong mga sala kay ang tanan natong kasal-anan wala matago gikan kaniya (Salmos 69:5).  Ang giingon nga pagsugid sa sala ngadto sa Dios adto itug-an sa mga tinugyanan sa Dios (Jos 7:19, Eccl 5:6, 1 Sam 15:24-25, 2 Sam 12:13-14, Buh 19:18, 2 Cor 5:18).

 

 

 

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

 

 

            Ang mga Seventh Day Adventists (SDA) nagtudlo nga usa sa timaan sa matuod nga katawhan sa Dios mao sila nga nagbantay sa iyang mga sugo ug nalakip niini ang pagbantay sa adlawng Sabado nga Igpapahulay.  Niining maong articulo, atong hatagan og tubag ang mga bahin sa Bibliya nga sagad kutloon sa mga SDA aron pagpamatuod sa ilang doctrina.

 

Wali sa SDA: 

Ang pagbantay sa adlawng igpapahulay nagpadayon tungod kay bisan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta kining maong sugoa pagabantayan gihapon.  “Maingon nga ang bag-ong langit ug bag-ong yuta, nga akong pagabuhaton, magpabilin, nag-ingon ang GINOO, ang imo usab nga kaliwat ug ang imong ngalan magpabilin” (Isa 66:22).  “Ug kini mahitabo gayod, nga gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa laing bag-ong bulan, ug gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay, ang tanang unod moanhi aron sa pagsimba sa akong atubangan, nag-ingon ang GINOO” (Isa 66:23).

 

Atong Tubag:

Kining maong teksto wala maayo sa pagsabot sa atong mga kaigsoonan nga SDA.  Ang bersikulo 23 nag-ingon nga ang katawhan sa Dios magsimba gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay.  Wala ingna nga ang katawhan sa Dios magsimba atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod nga igpapahulay.  Ang yano nga gipasabot sa maong teksto mao ang walay hunong nga pagsimba dili kay pagsimba sa adlawng Sabado lamang.  Ug nganong ang adlawng igpapahulay man ang gigamit aron sa pagbahin sa walay hunong nga pagsimba?  Sa yano nga katarongan nga ang maong basahon gisulat ni Propeta Isaias alang sa mga Israelitas nga nagbantay sa adlawng igpapahulay.  Natural lang nga mogamit siya og mga paghulagway nga ilang masabtan.  Apan dili sakto ang paghubad niini nga teksto aron pag-angkon nga ang igpapahulay pagabantayan pa didto sa bag-ong langit, tungod kay dili kini ang gipasabot sa maong teksto.

 

Kon atong hinayon sa pagbasa ang Isa. 66:23 kini nag-ingon, “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod.”  Unsaon man nato sa pagsabot pananglit dunay moingon, “Ang Katin-awan sa Pagtuo (ulohan sa programa) isalida sa CCTN matag Mierkules sa gabii, ug gikan sa usa ka Mierkules ngadto sa sunod ako kining gipaabot uban ang kahinam”?  Moingon ba kita nga siya nagpaabot lang matag adlawng Mierkules, o ato bang sabton nga siya naghinamhinam nga nagpaabot niini kada-adlaw?  Ginawi ang yanong panabot, atong masabtan nga dili lang kay nagpaabot siya sa mga Mierkules lamang kondili nga mapadayonon ang iyang pagpaabot gikan sa karon nga Mierkules hangtod sa sumad.  Busa nganong lainon man sa pagsabot sa mga SDA kining maong teksto?  Nganong kinahanglan man nga dinhi ang “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod” hubaron man nga “atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod,” nga sa yano nga pagkasulti lahi man ang gipasabot niini?

 

Dugang pa, ang maong teksto nagkanayon usab, “gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa sunod.”  Anaay tulo ka grupo sa pagsaulog diha sa Daang Tugon- ang mga tinuig nga kasaulogan (Pagsaylo, Pagpamayad sa mga Sala, uban pa) ug anaa usab ang binulan nga mga kasaulogan (ang pagbantay sa bag-ong bulan sa unang adlaw sa lunar month cycle), ug anaa ang sinimana nga mga kasaulogan (ang ikapitong adlaw nga igpapahulay).  Kon sumala sa pagsabot sa mga SDA sa Isa 66:23 nagpadayon pa ang igpapahulay nga Sabado ang mao gihapon nga teksto nagpakita nga kinahanglan usab diay nga saulogon nato ang bag-ong bulan.  Nganong bisan ang mga SDA wala man mosaulog sa bag-ong bulan?  Unsa may kalainan, sanglit ang maong teksto naghisgot man sa duha?  Sa pagkatinuod, ang mga pagsaulog sa Daang Tugon matinuig man, mabinulan, o masinimana gitapos na kining tanan ni Cristo diha sa iyang kamatayon sa krus.  Usa sa mga unang erehiya nga gibadlong ni San Pablo mao kadtong mga judio nga nangakabig sa pagka-kristyano ug buot nila nga ipatuman ang mga tulomanon sa tinohoang judaismo ngadto sa mga kristyano.  Si San Pablo miingon, “Gipapas niya ang tanan tang mga utang lakip ang mga kasabutan bahin niini ug giwagtang niya ang tanan pinaagi sa paglangsang niini didto sa krus… Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon, o bahin sa mga adlaw nga balaan, o sa pangilin sa bag-ong bulan, o bahin sa Adlaw nga Igpapahulay.  Kining tanan mga landong lamang sa mga butang nga umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col 2:14-17).

 

 

 

SUKNAAN

SUKNAAN

ni:  Bro. Soc C. Fernandez

 

PANGUTANA: 

 

            Giingon sa Jesus Miracle Crusade nga gipangulohan ni Pastor Almeda, nga si Cristo mao ra and Dios nga Amahan nga mao usab ang nagpakatawo.  Si Isaias miingon:  “Kay alang kanato ang usa ka bata natawo; alang kanato ang usa ka anak nga lalaki gihatag, ug ang kagamhanan igatungtung sa iyang abaga, ug pagatawgon ang iyang ngalan nga kahibulongan, magtatambag, Dios nga makagagahom, Amahan nga walay katapusan, Prinsepe sa Pakigdait” (Isa. 9:6).  Dili ba klaro nga si Cristo mao kini ang Amahan nga walay katapusan ug siya ang nahimong batang lalaki, busa mao ra siya si Cristo?  Si Cristo miingon usab ni Felipe, “Ang nakakita kanako, nakakita sa Amahan” (Juan 14:9) ug “Kay ako ug ang Amahan usa ra” (Juan 10:30).  Ambi tubaga kini.

 

 

TUBAG:

 

            Dili mahitabo nga usa ra sa pagka-persona ang Amahan ug si Cristo.  Sa paglalang sa Dios sa kalibotan giingon: “Ang Dios namulong:  Buhaton nato ang tawo sama sa atong dagway” (Gen 1:26).  Usa ra ka Dios ang namulong, apan nganong miingon man Siya “Buhaton nato?”  Ang “nato” labaw sa usa.  Kinsa man ang kauban sa Amahan sa paglalang sa kalibotan?  Dili ang mga anghel, kay ang mga anghel binuhat man.  Dili man sila magbubuhat.  Ang kauban sa Amahan mao ang Cristo ang kaalam (1 Cor. 1:24) kinsa miingon:  “Ako ang kaalam nga naghimo sa kabuotan nga mao ang akong puloy-anan.  Si Yahweh nagbaton kanako sa sinugdan sa iyang dalan.  Unya ako didto tupad kaniya ingon nga usa ka batid nga magbubuhat” (Prob. 8:12, 22, 30).  Ug ang Espiritu Santo usab magbubuhat, ania:  “Ang Espiritu sa Dios nagbuhat kanako.  Ug ang gininhawa sa makagagahom naghatag kanako og kinabuhi” (Job 33:4).  Klaro nga ang Espiritu Santo kauban sa Amahan sa pagpanglalang sa uniberso.

 

            Ang pagka-gitawag sa batang lalaki og “Amahan nga walay katapusan,” dili sabton nga siya mao ang Dios Amahan.  “Dili ba siya mao ang imong amahan ang nagpalit kanimo.  Siya nagbuhat kanimo” (Deut 32:6).  Ang magbubuhat matawag diay og Amahan, kay si Cristo magbubuhat man, pues matawag usab siya og Amahan.  Apan dili siya mao ang Amahan sa pagka-persona.  Asa kini nato mabasa?  “Kining mga pulonga wala isulti sa Amahan ngadto sa Iyang mga anghel kondili ngadto lang sa Iyang Anak.  Ug ang Dios miingon sa Iyang Anak:  Ang imong trono, oh Dios, alang sa katuigan nga walay katapusan” (Heb 1:5,8).

 

            Ang usa ka anak nga liwat kaayo sa iyang amahan makaingon, “Ang nakakita kanako, nakakita sa akong amahan.”  Buot ipasabot ni Cristo nga ang kabalaan ug katarung sa Amahan anaa kaniya:  “Isul-ob ninyo ang bag-ong tawo, nga sa pagkasama sa Dios diha sa pagkamatarong ug sa kabalaan sa kamatuoran” (Efeso 4:24).

 

            Ang Isaias 9:6 dili gayud magamit nga ang Dios Amahan mao ang nagpakatawo tungod sa mga pulong: kay usa ka anak nga lalaki gihatag.”  Kon dunay gihatag, dunay naghatag.  Ug lahi ang naghatag kay sa gihatag.  Kinsa man ang naghatag?  “Sila managtuwaw kang Jehovah… ug siya magapadala kanila og manluluwas ug usa ka manlalaban” (Isa 19:20).  Ug ang gipadala nga manlalaban mao si Cristo (1 Tim 2:5).  Ug ania ang giingon ni San Juan:  “Kay gihigugma sa Dios ang kalibotan mao nga gihatag Niya ang Iyang bugtong Anak nga mao si Cristo kinsa kadtong motuo kaniya dili malaglag kondili may kinabuhi nga walay katapusan” (Jn 3:16).  Ug matud pa ni San Gabriel kang Maria:  “Ang gahom sa Hataas Uyamot magalandong kanimo tungod usab niini, ang balaan nga matawo paganganlan nga Anak sa Dios” (Luk. 1:35).  Klaro nga dili ang Dios nga Amahan maoy natawo, kondili ang Anak sa Dios nga mao si Cristo.  Ang giingon ni Isaias nga ang bata pagatawgon og Amahan nga walay katapusan, wala magpasabot nga si Jesus mao ang Dios Amahan.  Duna ba kitay mabasa nga si Jesus miangkon nga siya dili Dios nga Amahan?  Miingon si Jesus, “Ako dili usa ra, ang Amahan kauban nako” (Jn 16:32).  Busa sayop ang pag-ingon nga si Jesus ug ang Amahan usa ra sa pagka-persona.  Si San Juan miingon:  “Tulo ang nagpamatuod sa langit, ang Amahan, ang Pulong ug ang Espiritu, kining tulo usa” (1 Juan 5:7).  Matin-aw nga tulo gayod nga persona, apan unsa ang ilang pagkausa ra?  “Kay ang Dios usa ra” (Sant. 2:19).  Busa ang pagka-Dios nila maoy usa ra.

 

            Ang pagmatuod nga si Cristo miangkon nga dili siya mao ang Amahan:  “Maingon nga ang Amahan nagsugo kanako, sa maong pagkaagi ako nagsugo kaninyo” (Juan 20:21).  Matin-aw ang parallelism ni Cristo, Siya nga nagsugo lahi sa iyang mga tinun-an nga iyang gisugo.  Ang Amahan usab nga nagsugo, lahi kaniya nga sinugo.  Lain pa gayod nga pamatuod nga si Cristo dili mao ang Amahan, siya miingon:  “Ako moadto sa akong Amahan” (Juan 14:28).

 

            Sa diha nga gibato si San Esteban naabli ang langit duha ka persona and iyang nakita:  “Ug nakita ko ang langit naablihan ug ang Anak nagtindog sa tuong kamot sa Dios” (Buhat 7:56).  Si San Juan miingon: “Kini mao ang anti-Cristo kadtong naglimod sa Amahan ug sa Anak” (1 Juan 3:22).  Ang conjunction ug kun pagdugtong, nagpasabot nga duha gayod ka persona, and Amahan ug ang Anak kadtong maglimod niini, anti-Cristo.  Diha sa Krus miingon si Jesus, “Amahan ko, pasayloa sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat” (Lukas 23:34).  Kon siya pa ang Amahan, moingon unta siya, “Ako, ang Amahan pasayloon ko sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”  Ug dayon moingon unta siya, “Ako ang Amahan nganhi kanako itugyan ko ang akong espiritu.”  Klaro nga dakong sayop ang panudlo sa JMC bahin sa oneness, nga ang Amahan ug ang Anak usa ra ka persona, managlahi gayod sila.  Apanusa ra sila sa pagka-Dios.

 

 

ANG PAGKADUNAY DIOS

THE EXISTENCE OF GOD [ANG PAGKADUNAY DIOS]

Hinikay ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

 

                Gikan sa mga kamatuoran nga kinaiyanhong mahibaloan, atong mapamatud-an ang pagkanaa sa usa ka Buhi nga Dios, usa ka pagkamao nga naghupot sa salabotan ug gawasnong kabubut-on, ang Una o Gigikanan nga Hinungdan sa tanang butang nga lahi Kaniya.  Ang pagkadunay Dios mahimong mahibaloan ginamit ang lamdag sa tawhanong salabotan pinaagi sa atong pagpamalandong sa kinaiya ug kahimtang sa butang nga naglibot kanato ug sa tibuok kinaiyahan (Roma 1:20, Kaal 13:1-9).

 

First Principles – Sa dili pa nato hisgotan ang mga pruyba sa pagkadunay Dios, ato una nga hisgotan ang kinaunhang prinsipyo diin sila napasukad.  Ang gitawag nga kinaunhang prinsipyo mao ang dayag nga mga kamatuoran (self-evident truths) nga nagsilbi nga pundasyon sa usa ka syensya.  Sa atong mga pruyba, ang mga kinaunhang prinsipyo nalangkob sa duha:  1) Nga ang atong rason ug ang ebidensya sa atong mga galamhan kun “senses” kasaligan.  2) Nga bisan unsang butang nga nagsugod sa pagkanaa gumikan sa laing butang nga lahi niini (Principle of Causality).  Dili na kinahanglan, ug gani dili nato mahimo, ang pagpruyba sa mga kinaunhang prinsipyo.  Modan-ag sila sa ilang kaugalingong kahayag.  Kadtong dili modawat sa ilang ka-valido madudahan nato ang kahusto sa ilang paminsar.

 

I.  PRUYBA GIKAN SA HAN-AY SA KINAIYAHAN

 

Diha sa mga butang sa kinaiyahan, ug usab diha sa mga buhat sa tawo, ang han-ay ug ang maayo nga pagkapahimutang gumikan sa lihok sa usa ka maalamon nga designer.

 

1.  Pananglit mobisita ka ngadto sa pabrica sa mga bisikleta.  Diha sa usa ka workshop imong makita ang daghang mga piyesa, nga gibahin ngadto sa lainlaing grupo—anaa ang pile sa mga steel tubing, sa mga spokes, wheel-rims, hubs, handle bars, pedals, kahon sa mga nuts ug screws ug uban pa.  Unya pananglit inigbalik nimo tapos sa pila ka oras imong napalgan nga ang nagkalainlaing piyesa na-assemble na ngadto dinosena ka mga bag-ong bisikleta, ang usa perfecto sa matag detalye.  Mahimo ba nimo ang paghunahuna nga ang maong maayo nga pagkagama producto sa usa lamang ka sulagma kun chance?  Dili, kondili diha-diha imong masabot nga kini buhat sa usa ka maalamon nga mechanico.

 

Karon mopadayon kita gikan sa bisikleta ngadto sa tawhanong kamot nga maoy mihimo kanila, ug imong makaplagan ang mas labaw kaayo nga katingalahan nga ehemplo sa han-ay ug kabatid.  Ang matag lihok sa atong kamot resulta sa pagtambayayong sa pino nga mga bukog, sa paghugot o pagluag sa mainat-inat nga mga muscles, ug uban pa.  Ang framework niini ginama gikan sa dili momenos 19 ka mga bukog, samtang laing walo pa gayod nga dunay nagkalainlain nga forma maoy hinungdan sa kusog ug flexibility sa atong wrists.  Masiguro nato nga ang sulagma kun blind chance dili makamugna niini labihan ka komplicado nga sistema sa mga bukog ug muscles, sa mga sinews ug kaugatan, diin ang daghang mga bahin naglihok aron sa pagpadangat sa matag lihok sa tibuok kamot.  Ug kon dili ang sulagma, ang pangutana nga dayon nga motumaw mao, diin man kini magsukad?  Klaro na lang nga dili gikan sa tawo, tungod kay kini mitubo man dungan kaniya.  Busa, si Kinsa man diay ang naghimo niining katingalahan nga bahin sa atong lawas?  Ang tubag natural nga mogawas sa atong mga ngabil.  Ang Nagbuhat sa atong kamot ug sa uban pang dili maihap nga kahibulongan nga mipuno sa atong kalibotan dili lain kondili ang Batid nga Magbubuhat, ang Makagagahom nga Dios.

 

2.  Ang camera dunay kaha diin anaay lingon nga lungag aron makalusot ang kahayag;  ang kahayag molapos sa bildo kun lens, ug moporma sa usa ka picture diha sa gitawag og sensitive plate.  Susama niini mao ang atong mga mata, diin ang eye-ball matandi sa kaha sa camera, ang pupil matandi sa lingin nga lungag, ang crystalline lens ngadto sa lens sa camera, ug ang retina ngadto sa sensitive plate.  Niining duha ka ehemplo, ma-obserbahan, dunay daghan nga nagkalainlain nga mga butang nga gihiusa ug gipahaom aron sa pagmugna sa usa ka resulta, ug kini mao ang tin-aw nga picture diha sa sensitive plate ug diha sa retina.  Mahimo ba nga kining nagkalahi nga mga butang nagkatapok pinaagig sulagma?  Dili, tungod kay klaro kaayo nga ang maong combinasyon mahimo lamang sa usa ka maalamon nga operator.  Ang camera binuhat sa tawo; ang atong mata binuhat sa usa ka Magbubuhat nga dili menos ang pagkanaa, apan dili makita.

 

Giunsa man sa tighimo sa camera pagbuhat sa iyang trabaho?  Iyang gitigom ang mga materyales nga iyang gikinahanglan; iya kining gihulma, gilimbasan, ug gipasinaw uban ang dakong pag-amping, ug sa kataposan iya kining gi-assemble.  Bisan kon kita makadayeg sa iyang kabatid, apan kita usab nasayod nga uban ang igong pagtuon makahimo kita sa pagsunod sa iyang gihimo.  Apan komusta man sa nagbuhat sa mata sa tawo?  Giunsa man niya paghimo ang iyang trabaho?  Sa usa ka misteryoso nga paagi nga dili nato masabot, ug atong giila nga dili mahimo natong masunod, Siya mihimo sa usa ka gamayng piraso sa unod sa pagdaghan ngadto sa minilyon ka pilo, ug niini, inanay nga miporma ug mi-perfecto sa matag parte niining katingalahan nga bahin sa atong lawas.  Siya nga makahimo sa usa ka pudyot sa matter sa paglihok nga ingon niini nga paagi usa ka tighimo kansang kaalam ug gahom imposibli nga masukod sa atong hunahuna.  Siya ang Agalon sa Kinaiyahan; gitawag nato siyag Dios.

 

II.  PRUYBA GIKAN SA MGA BALAOD SA KINAIYAHAN

 

Ang tibuok kinaiyahan nagsunod og balaod.  Ang astronomy, physics, ug chemistry nagpakita nga ang mga butang nga walay kinabuhi kun inanimate matter, gikan sa mga bituon sa kalangitan ngadto sa pinakagamay nga abog, diha sa tanan nilang mga lihok ug kausaban, nailawom sa makanunayon nga mga balaod.  Mao usab kini sa mga butang nga dunay kinabuhi sama sa mga tanom, mananap, ug sa tawo:  Ang matag klase motubo, molambo, ug molihok sa managsamang paagi.  Ang tibuok uniberso nabugkos ngadto sa usa ka dako nga tibuok ug sama sa usa ka dakong makina ang matag parte niini gipasibo pag-ayo.  Ang mahan-ayon nga lihok sa kalangitan, ang katingalahan nga pagkahimo sa mga living things ug sa ilang matag bahin, sama sa igtatan-aw ug igdulongog, ang kahibulongan nga instinct sa mga gagmayng mananap, sama sa buhat sa mga insecto ug sa paghimog salag sa mga langgam, ang gawasnon nga lihok sa tawo, ang iyang nabantog nga nakab-ot sa syensya, sa literatura, ug sa arte—kining tanan nga makaagda sa atong kahingangha mga gasa sa kinaiyahan ug nasubay sa iyang mga balaod.

 

Lisod hunahunaon nga ang mga balaod, nga nakapahimo sa nagkadaiyang mga efecto, apan nagpabilin diha sa kahusay sa ilang kinatibuk-an ug diha sa pinakagamay nga detalye, mitumaw lamang gikan sa sulagma, o sa bisan unsang walay salabotan nga atong gipili nga nganlan.  Kini sila gipahimutang gayod sa usa ka maalamon nga Magbabalaod kinsa maoy nag-gambalay kanila, ug mibuot kanila diha sa ilang mga paglihok aron sa pagkab-ot sa tumong nga iyang gimbut-an.  Ang maong Magbabalaod usa gayod ka pagkamao nga naghupot sa walay sukod nga kinaadman.  Siya naghupot gayod sa gawasnong pagbuot tungod kay iya kining gihatag ngadto sa tawo.  Siya naghupot gayod sa gahom labaw sa atong capacidad sa pagsukod, sa gahom diin ang atong hunahuna dili makabutang og kinutuban.

 

Si Sir Isaac Newton nga maoy nakadiskubre sa mga balaod sa lihok sa mga planeta misulat:  “Kining labing matahom nga sistema sa adlaw, sa mga planeta ug cometa dili mahimo kon wala ang paghan-ay og pagpanag-iya sa usa ka Pagkamao kinsa sa samang higayon maalamon ug makagagahom… Kining Pagkamao nga nagmando sa tanang butang, dili ingon og siya mao ang kalag sa kalibotan, apan ingon nga Ginoo sa tanan… Kita midayeg Kaniya sa Iyang mga kahingpitan, kita mipasidungog Kaniya ug kita misimba Kaniya sa Iyang pagka-Ginoo” (Principa II).

 

III.  PRUYBA GIKAN SA LIHOK

 

Ang inadlaw nga kasinatian nagpakita kanato nga ang mga butang dunay paglihok ug kausaban.  Apan walay butang sa makita nga uniberso nga milihok sa iya ra gyod nga kaugalingon, hawa sa pagtabang sa lain.  Walay butang nga naglihok nga naghupot diha sa kaugalingon niini sa hingpit nga hinungdan sa iyang paglihok.  Dili ang self-motion maoy balaod sa kinaiyahan kondili ang law of inertia.  Atong tan-awon ang caso sa mga butang nga walay kinabuhi kun inanimate bodies.  Sila milihok tungod lamang kay sila gipalihok.  Dili silay mipalihok sa ilang kaugalingon.  Ilang nakuha ang ilang paglihok gikan sa gawas.

 

Ato idapat kini nga observasyon ngadto sa kalibotan ug uban pa nga anaa sa kawanangan.  Ang lihok sa earth tuyok sa iyang axis usa ka butang nga nasusi na; ang iyang lihok libot sa sun usa usab ka butang nga atong gidawat nga tinuod.  Karon, pangutana sa imong kaugalingon kon giunsa sa earth pag-angkon sa iyang lihok. Daghang mga physicists moingon nga nakuha sa earth ang iyang lihok gikan sa sun, nga samtang kini nagtuyok, mipalagpot sa earth ingon nga tipaka.  Apan diin man kuhaa sa sun ang iyang paglihok?  Dunay uban moingon nga nakuha sa sun ang iyang paglihok gikan sa mas dako nga butang diin kini kabahin kaniadto, samtang ang uban moingon nga ang sun ug ang lihok niini gumikan sa panagbanga sa duha ka mga dagkong bituon.  Apan diin man gikan ang lihok sa mas dako nga butang o sa mga bituon?  Ang syensya walay tubag niini nga pangutana, ug bisan pa kon duna, agn tubag dili gihapon mohatag kanatog hingpit nga husay kon giunsa pagsugod ang lihok sa earth.  Ang bugtong matuod nga tubag, nga motapos sa tanang pagpangutana, mao nga ang lihok gumikan o nagsukad ngadto sa tuburan sa lihok, ngadto sa unang tigpalihok.

 

Busa duna gayoy pagkamao nga lahi sa kalibotan nga naghatag niini sa iyang paglihok.  Ang maong pagkamao mahimo nga mao ang unang tigpalihok o pagkamao nga gipalihok sa lain.  Kon ang maong tigpalihok gipalihok sa lain, diin man ang maong nagpalihok nakakuha sa iyang paglihok?  Ang pangutana labot sa gigikanan sa lihok hingpit lamang nga matubag kon, sa kaulahian, modangat kita ngadto sa unang tigpalihok nga wala na palihoka og lain.  Ang maong unang tigpalihok gitawag natog Dios.

 

IV.  PRUYBA GIKAN SA CAUSALITY

 

Ang usa ka butang kinahanglan una nga anaa sa dili pa kini makahimog bisan unsa: busa walay butang nga makapatungha sa iyang kaugalingon.  Kon atong makita nga dunay bag-ong mitungha, masiguro nato nga kini gipatungha sa lain.  Kadtong gipahidangat ang iyang pagkanaa mao ang gitawag og efecto; ug kadtong maoy nakapadangat sa pagkanaa niini mao ang gitawag og causa.

 

Kon atong makita nga ang causa sa usa ka efecto nga kini efecto usab, ang atong hunahuna dili matagbaw:  atong maaninaw nga wala pa kita makakab-ot sa igo nga explanation sa nahaunang efecto.  Pananglit, ang suga nga milukop sa imong lawak sa kahayag panahon sa kagabhion.  Kini usa ka efecto.  Apan unsa man ang causa niini?  Ang koryente.  Apan ang koryente efecto usab sa generator.  Karon kon ang generator mao ang kataposang causa nga atong matudlo, wala gihapon kitay hingpit ug sigo nga explanation sa kahayag sa suga.  Ngano?  Tungod kay ang generator efecto man usab.  Busa sa tumoy sa kadena sa atong mga pangutana, nag-atubang gihapon kita sa usa ka efecto nga nagkinahanglan og explanation sama sa efecto nga atong gisugdan.

 

Ang completo ug kataposan nga explanation makaplagan lamang kon moabot kita sa usa ka causa nga dili efecto, usa ka causa nga wala magkuha sa iyang pagkanaa gikan sa lain pa.  Kini nga causa nga atong tawgon nga Unang Causa, mo-esplikar sa tibuok kadena sa mga causa nga atong gi-considerar ug sa bisan unsang kadena sa mga causa buot natong susihon.  Busa ang Unang Causa sa tanang butang diha sa kinaiyahan kinahanglan gyod nga diha nang daan ug wala patunghaa og lain.  Busa maingon nato nga ang maong Causa naglungtad sa iyang kaugalingon kun self-existent.  Ang Unang Causa, ang self-existent nga gigikanan sa tanang butang, atong gitawag og Dios.

 

V.  PRUYBA GIKAN SA DEPENDENCE

 

Ang tanang butang sa makita nga uniberso nailawom sa pagkausab ug pagkadunot.  Ang mga tanom, mga mananap, ug ang tawo motungha apan tapos sa mubong panahon mahanaw, samtang ang walay kinabuhi nga matter nahiagom sa walay hunong nga kausaban.  Walay bisan usa ka butang sulod sa uniberso nga makagunit sa iyang existence kun paglungtad; ang iyang paglungtad sama sa binadbaran nga pisi nga mahimong mohilos gikan niini sa matag gutlo; ang paglungtad dili kabahin sa iyang kinaiya.  Busa ang tanang butang sa kalibotan maingon nato nga dependent, nga sa ato pa wala maglungtad sa iyang kaugalingon, kondili nag-agad sa uban alang sa iyang paglungtad.

 

Tungod kay ang mga dependent beings, sa pagkatinuod, anaa man, ug nagpadayon sa ilang pagkanaa, ug tungod kay sila dili man makalungtad sa ilang kaugalingon, kinahanglan nga sila palungtaron sa usa ka dili-dependent kun independent nga pagkamao, nga sa ato pa usa ka pagkamao nga self-existent, usa ka pagkamao kansang kinaiya naglakip sa paglungtad.

 

Mahimo ba nga kining self-existent nga pagkamao sama sa matter, o electrisidad, o sa bisan unsang walay kinabuhi nga butang nga atong gitagad sa paghingalan?  Dili; aron sa pagsupporta aron molungtad ang tanang butang sa kalibotan, lakip sa mga buhi nga tanom, sa mobati nga mga mananap, ug sa may salabutan nga tawo, ang maong self-existent being kinahanglan nga usa ka Buhi nga Gahom.  Siya mao ang kinalabwan nga pagkamao kun Supreme Being nga naghupot diha sa Iyang kaugalingon sa tinubdan sa iyang kaugalingong paglungtad.  Gitawag nato siya’g Dios.

 

VI.  PRUYBA GIKAN SA PAGKADUNAY KINABUHI

 

Gidawat sa mga nagtuon sa syensya nga dunay panahon nga wala pay kinabuhi nga mi-existir dinhi sa atong kalibotan.  Ang pagtuon sa Geology mimatuod nga dunay taas nga yugto sa mga katuigan sa paghulma pa sa nawong sa kalibotan nga impossibli nga dunay kinabuhi og diin wala gyoy nakaplagan nga timailhan niini.  Tungod kay ang kinabuhi wala man ug dili man mahitabo nga dinhi na kanunay sa kalibotan, mahimo nga kini mitumaw gikan sa materya nga walay kinabuhi o nga dunay nagbutang niini dinhi.  Ang unang alternativo dugay na nga gitalikdan sa syensya.  Omne vivum e vivo, omnis cellula e cellula, omnis nucleus e nucleo—Matag living thing naggikan sa usa ka buhi nga gigikanan, matag life-cell gikan sa laing life-cell, gikan sa organic matter lamang nga ang labing gamay nga particle sa organic matter makuha.  Mao kini ang usa sa labing napiho nga resulta sa modernong pagsusi (Louis Pasteur).  Ang giingon nga spontaneous generation nga mao ang pagtungha sa kinabuhi gikan sa way kinabuhi nga matter usa lamang ka bunga sa imahinasyon.  Labot niini si A.V. Hill miingon:  “Ang pag-agda kanako sa pag-uyon sa mechanismo (materialismo) ingon nga maoy explanation sa life phenomenon, maoy pag-agda kanako sa paglubong sa akong ulo diha sa balas ug sa pagpakaaron-ingnon nga ang mga butang wala diha bisan kon ako nasayod nga anaa sila” (A.V. Hill, Living Machinery). Si Lord Kelvin misugyot nga ang binhi sa kinabuhi possibli nga nahulog gikan sa usa ka bituon nganhi sa atong kalibotan.  Apan bisan kon mao pa kini ang nahitabo, dili kini mosulbad sa tanghaga sa kinabuhi:  igo lang kini nga mopaatras sa pangutana.  Giunsa man pagsugod ang maong binhi sa kinabuhi?    

 

Busa ang nahibilin mao lamang ang laing alternative, nga, ang kinabuhi resulta sa usa ka espesyal nga buhat sa paglalang, nga dunay Tighatag sa kinabuhi, kinsa mao ang Kinabuhi mismo—ang buhi nga Dios. 

 

VII.  PRUYBA PINASUKAD SA BALAOD MORAL (ANG DIOS DIHA SA KONSENSYA)

 

Nahibalo kita pinasikad sa atong kasinatian nga duna tay konsensya.  Naghupot kita, diha sa unang dapit, sa pag-ila sa maayo ug daotan.  Atong gitawag ang pipila ka mga panghunahuna, pulong, ug buhat nga maayo, ang uban daotan.  Anaa usab kanato ang pag-ila sa obligasyon moral nga gitisok dinhi kanato.  Kinahanglan nga atong buhaton ang maayo ug likayan ang daotan.  Kini nga obligasyon kusgan kaayo nga kita mobatig kahasol ug kaguol kon kita makabuhat og daotan, samtang ang atong mga maayong buhat kuyugan kanunay sa pahalipay sa kaugalingon, sulodnon nga kalinaw, ug kagaan sa atong kasingkasing.

 

Dili usab malalis nga ang konsensya anaa sa tanang mga tawo.  Walay normal nga tawo nga wala masayod sa unang mga prinsipyo sa moralidad.  Diha usab sa tanang tawo, ang konsensya mosulti uban ang autoridad nga dili malikayan.  Usa kini ka absolute monarch, usa ka walay gidapigan nga labawng maghuhukom.  Kini moganti ug mosilot dihadiha.  Tinuod usab nga sa pipila ka mga tawo dili nato makaplagan ang ilhanan sa konsensya.  Apan kining mga tawhana naghambin sa moral insanity:  sila mga exceptions nga nagpruyba sa maong balaod.

 

Samtang ang ubang mga butang sa kinaiyahan way mahimo gawas sa pagsunod sa balaod sa kinaiyahan, ang tawo dunay kagawasan.  Apan ang iyang kagawasan dunay bantay.  Ang mga sugo “Thou shall” ug “Thou shall not” klaro ug dayag nga naluta sa iyang pagkahibalo.  Siya nasayod nga gawasnon siya sa dili pagtuman niini; apan siya usab nasayod nga kon iya kining buhaton, kinahanglan nga dawaton niya ang sangputanan. 

 

Kini nga kinaiyanhong balaod sa kinaiya moral sa tawo dili kalikayan nga nagpunting ngadto sa Dios sama sa mga balaod nga nagmando sa uniberso.  Ang Dios mibutang sa Iyang hunahuna ug sa Iyang pagbuot, dili lamang diha organic ug inorganic nga kalibotan, diha sa matter ug sa iyang mga puwersa, kondili diha usab sa kalag sa tawo ug sa mga gahom niini.  Busa, ang tawo kanunay nga miila sa tingog sa konsensya, dili ingon nga ilang kaugalingon, kondili ingon nga tingog sa Dios; ug ang gahom ug kamandoan niini ingon nga mao ang gahom ug kamandoan sa Dios.

 

 

SOURCES:

 

1.  APOLOGETICS AND CATHOLIC DOCTRINE by The Most Reverend M. Sheehan, D.D., Archbishop of Germia

2.  CATHOLIC APOLOGETICS by Rev. Fr. John Laux, 1990      

 

Ang Santisima Trinidad

Ang Santisima Trinidad

Ni Bro. Ramon Gitamondoc

National President

Catholic Faith Defenders INC.


I.

 

       Ang Solemne nga Panudlo sa Sta. Iglesya.—Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga diha sa Dios adunay Tulo ka Diosnong Personas, matuod nga managlahi ug tumbas sa tanang butang, ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo; nga ang Amahan dili mao ang Anak, ang Anak dili mao ang Espiritu Santo; ang Espiritu Santo dili mao ang Amahan o ang Anak; nga ang matag Diosnong Persona mao ang usa ug mao ra nga Dios; nga ang Tulo ka Diosnong Personas walay sinugdanan; nga ang Amahan walay gigikanan; nga ang Anak gipanamkon sa walay sinugdanan sa Amahan; nga ang Espiritu Santo naggikan sa Amahan ug sa Anak ingog gikan sa usa ka gigikanan sukad sa walay sinugdan; nga ang tanang mga Hiyas sa Diosnong Essensya gibatonan sa Tulo ka Diosnong Personas.

II.

      Ang Trinidad  1) usa ka Misteryo, 2) dili Panagsumpaki.—Ang doctrina mahitungod sa Trinidad usa ka misteryo, tungod kay naglangkob kini sa duha ka kamatuoran nga dili matugkad sa atong panabot,  a) nga adunay usa ka Dios, ug b) ang matag usa sa Tulo ka Diosnong Persona Dios.  Kini nga mga kamatuoran, kon tinagsaon atong masabot, apan dili kon dunganon.  Atong masabtan nga adunay usa ka Dios, ug nga ang matag Diosnong Persona Dios, apan dili nga ang matag usa mao ang usa ug mao ra nga Dios.  Ang Trinidad usa ka misteryo, apan dili usa ka panagsumpaki.  Usa kini ka panagsumpaki, kon ingnon nga ang Dios Usa sa samang paagi nga Siya Tulo.  Apan wala kini magtudlo niini.  Kini nag-ingon nga ang Dios Usa diha sa kahimtang (nature), Tulo diha sa persona.

    Ang Kahulogan sa Doctrina sa Trinidad. —  Atong ikasaysay ang doctrina, apan dili ang misteryo, sa Santisima Trinidad.  Ang doctrina nalangkob diha sa pamahayag nga “diha sa usa ka pagka-Dios adunay Tulo ka managlahi nga Personas.”  Atong ikasaysay ang usa ka doctrina pinaagi sa paghatag sa kahulogan sa mga pulong nga nagpahayag niini.  Busa, atong mapasabot ang doctrina sa Trinidad pinaagi sa pagpakita unsay kahulogan sa “nature” kun kinaiya, ug unsay kahulogan sa “persona,” – ug kini, pinaagi sa pagpakita sa tukma nga gipasabot sa pamahayag nga adunay tulo ka Personas diha sa usa ka Kinaiya;  apan dili nato masaysay kon sa unsaon niini sa pagkatinuod, tungod kay kini usa man ka misteryo.  Duha ka pangutana ang angay nga lainon,  “Unsay gipasabot niini nga doctrina?”  “Giunsa sa maong doctrina sa pagkatinuod?”  Atong matubag ang unang pangutana, apan dili ang ikaduha.

    Kahulogan sa “nature” kun kinaiya. – Ang essensya sa tawo mao ang nakapahimo kaniya nga siya ug moila kaniya gikan sa ubang mga butang.  Ang iyang essensya anaa sa panaghiusa sa usa ka lawas uban sa usa ka espirituhanon nga kalag.  Kini nga kahiusa sa kalag ug lawas makapahimo kaniya sa paglihok, sa pagbatyag, pagkabati ug pagkakita, sa paghunahuna ug sa pagpangatarungan; sa laktod, kini makapahimo kaniya paglihok isip tawo.  Ang iyang essensya isip mao ang sukaranan sa paglihok mao ang iyang kinaiya.  Busa ang kinaiya sa tawo mao kadtong makapahimo niya sa paglihok ingon nga tawo.  Sa samang paagi ang kinaiya sa anghel mao kadtong makapahimo niya sa paglihok ingon nga anghel; ang kinaiya sa Dios mao kadtong makapahimo Niya sa paglihok ingon nga Dios.

    Kahulogan sa Persona. – Ang kinaiya sa tawo mao ang makapahimo kaniya sa paglihok, apan ang mga lihok nga iyang gihimo wala panag-iyaha sa iyang kinaiya o sa bisan hain nga bahin sa iyang kinaiya; gipanag-iya kini niya isip usa ka persona.  Busa, sa higayon nga imong palihokon ang imong bukton o  sa higayon nga ikaw mamulong o sa higayon nga mosulbad ka sa usa ka problema, dili ka moingon:  “Ang akong bukton milihok” o “Ang akong dila misulti,” o “Ang akong hunahuna misulbad sa problema,” o dili ba kaha ikaw moingon:  “Ang akong kinaiya—ang akong kalag nga nahiusa sa akong lawas—nagbuhat niining mga butanga,” apan ikaw moingon:  “Akong gilihok ang akong bukton, Ako namulong, Ako misulbad sa problema,” nga nagkahulogan, “Ako isip usa ka persona ang nagbuhat niining mga butanga.”  Busa ang persona lahi sa kinaiya; matawag kini nga usa ka butang nga gipuno sa masabtonon nga kinaiya ug kanunay nga nag-uban niini – isip usa ka butang nga pinaagi niini kita gihimong tag-iya sa atong mga lihok, o tag-iya sa atong kinaiya.  Gumikan kay ikaw usa man ka persona nga ikaw responsible sa imong mga lihok, ug mahimong daygon ug basolon tungod niini.

     Tulo ka Personas diha sa Usa ka Diosnong Kinaiya. —  Matag buhat nga imong gihimo pinaagi sa imong tawhanong kinaiya buhat sa usa ra ka persona; apan matag buhat nga ang Dios magahimo pinaagi sa Iyang Diosnong Kinaiya buhat sa Tulo ka Personas.  Kon magtanom ka og kahoy, makaingon ka:  “Ako ang nagtanom niining maong kahoy”; sa laing bahin, ang Dios, sa dihang Iyang gibuhat ang kalibotan, mahimong makaingon:  “Kaming Tulo, ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo ang nagbuhat sa kalibotan.”  Walay usa sa Diosnong Personas ang makagamit sa Diosnong Kinaiya sa paglihok nga siya da.  Busa, pananglit, dili mahimo nga ang Amahan nga siya lamang ang mibuot sa pagbuhat sa kalibotan.  Makahimo lamang siya sa pagbuot pinaagi sa lihok sa Diosnong Kabubut-on, apan tungod kay ang Diosnong Kabubut-on mao ra man sa Diosnong Kinaiya, ang matag lihok niini gipanag-iya sa samang higayon ug sa samang gibug-aton sa Tulo ka Personas.  Sama sa Diosnong Kaalam ug sa tanang gahom sa Diosnong Kinaiya:  matag lihok nga naggikan kanila iya sa samang higayon ug sa samang paagi sa Tulo ka Personas.  Sa laktod makaingon kita nga ang tanang buhat nga gihimo sa Dios isip Dios gibuhat sa Santisima Trinidad.

    Ang Tulo ka Personas Tumbas sa Tanang Butang, apan Managlahi sa Usag-usa. —  Ang Tulo ka Diosnong Personas tumbas sa tanang butang, tungod kay ang matag-usa Dios, ang matag-usa hingpit nga walay sukod.  Apan matuod usab nga sila nga managlahi tungod kay ang Anak naggikan man sa Amahan, ug tungod kay ang Espiritu Santo naggikan man sa Amahan ug sa Anak.  Busa, kon atong lantawon ang relasyon nga ilang gihuptan sa usag-usa, makapahayag kita kabahin bisan kinsa kanila unsay dili nato ikapahayag sa laing duruha:  labot sa Amahan kita makaingon:  “Siya nanamkon sa Anak”; labot sa Anak, “Siya gianak sa Amahan”; sa Espiritu Santo, “Siya naggikan sa Amahan ug sa Anak.”  Ang doctrina sa Incarnacion moabag kanato sa pagkakita nga ang Tulo ka Diosnong Personas matuod nga managlahi sa usag-usa;  kini nagtudlo nga ang usa, ug ang usa lamang, sa Diosnong Personas – Ang Dios nga Anak – ang nahimong Tawo.  Si Cristo pinaagi sa iyang tawhanong kinaiya nakahimo sa paglihok ingon nga Tawo, ug ang Iyang buhat isip Tawo gipanag-iya niya lamang.  Siya lamang ang nagkinabuhi ug nagbudlay sa kalibotan; Siya lamang ang nagpasakit ug namatay didto sa krus alang kanato; Siya lamang ang nagtubos kanato.  Sa samang paagi, kon usa sa laing Personas ang nahimong Tawo, Kaniya lamang ikahatag ang titulo sa Manunubos; Siya lamang ang manag-iya sa tanang lihok nga mahimo pinaagi sa Iyang tawhanong kinaiya.  Ang pulong “persona” atong nakuha gikan sa atong kasayuran sa mga binuhat; ato kining gigamit sa paghisgot labot sa Santisima Trinidad, dili tungod kay sigo kini sa iyang kaugalingon, apan tungod kay, sama sa giingon ni San Augustine, mao kini ang labing haduol nga termino nga atong magamit.

    Ang relasyon sa Trinidad ngadto sa Diosnong Kahibalo ug Kabubut-on. —  Si Santo Tomas, nga mipalambo sa panghunahuna nga gisugyot ni San Augustine, gisunod sa tanang Teologo sa iyang pagpahayag sa relasyon sa Santisima Trinidad ngadto sa Diosnong Kahibalo ug Kabubut-on: — ang Dios usa ka Espiritu, ug ang unang lihok sa usa ka espiritu mao ang paghibalo, ang pagsabot.  Karon, ang Dios nga nahibalo sa Iyang kaugalingon sukad sa eternidad, mimugna sa hingpit nga kahibalo mahitungod sa iyang kaugalingon.  Kining maong kahibalo sa Iyang Kaugalingon dili usa ka lumalabay nga panghunahuna, sama sa atong gihuptan, kondili Iyang kaugalingong Larawan, ang Iyang kaugalingong Essensya, usa ka buhi nga Persona.  Ang Dios nga nahibalo sa Iyang Kaugalingon mao ang Dios nga Amahan; Ang kahibalo sa Dios sa Iyang Kaugalingon mao ang Dios nga Anak.  Ang Dios nga Amahan ug Dios nga Anak nahigugma sa usag-usa sukad sa eternidad, tungod kay ila man nga nakita diha sa usag-usa ang labing labaw nga Kaayo sa pagka-Dios.  Ang ilang gugma alang sa usag-usa mao ang ilang kaugalingong Esssensya, usa ka buhi nga Persona, ang Espiritu Santo.  Busa, inubanan sa kagamay sa atong panabot, atong gihunahuna ang Santisima Trinidad nga mao ang walay sinugdan nga sangputanan sa Diosnong Kahibalo ug sa Diosnong Kabubut-on.  Apan nagpabilin ang misteryo nga wala masulbad:  dili nato matubag ang mga pangutana, “Unsang pagka-unsaa nga ang kahibalo sa Dios sa iyang kaugalingon buhi man nga Persona?”  “Nganong ang gugma sa Dios ug sa Iyang buhi nga Larawan buhi man nga Persona?”

 

III.

Ang Misteryo sa Trinidad, usa ka Labing Hinungdanon nga Articulo sa Pagtuo ug Modasig sa Pagka-makidiosnon. —  Ang misteryo sa Santisima Trinidad, dili dayag nga gipasabot diha sa Daang Tugon, apan tin-aw nga gipadayag sa Bag-ong Tugon, usa ka fundamento nga articulo sa pagtuo nga gihatag kanato sa atong Manunubos.  Sa atong pagkahimugso niining kalibotana, gibunyagan kita sa ngalan sa Amahan, ug sa Anak, ug sa Espiritu Santo.  Sa atong kinabuhi, atong gipadayag ang atong pagtuo sa Diosnong Misteryo sa matag higayon nga mohimo kita sa timaan sa Krus, sa matag higayon nga kita molitok:  “Himaya sa Amahan, ug sa Anak, ug sa Espiritu Santo.”  Diha sa ngilit sa kamatayon ang pari mohupay sa atong hapit na mohalin nga kalag uban sa mga pulong:  “Bisan kon siya nakasala, wala niya islaikway ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo.”  Atong gidayeg ug gisimba Siya nga mipadayag sa iyang kaugalingon ubos nga mahigugmaon nga ngalan sa Amahan; atong gidayeg ug gisimba ang Anak nga nahimong atong igsoon, ug napaubos sa iyang kaugalingon hangtod sa kamatayon didto sa Krus alang sa atong kaluwasan; atong gidayeg ug gisimba agn Espiritu Santo kinsa, nagpuyo diha sa Simbahan ug sa atong kasingkasing, nagbugkos kanato, usa diha sa diosnong pagtuo ug paghigugma:  “Kanimo, O Dios, ang walay gigikanan nga Amahan; Kanimo, ang Bugtong Anak;  Kanimo, ang Espiritu Santo, ang Maglilipay; ang balaan usa wala mabahin nga Trinidad, uban sa tibuok nga kasingkasing ug tingog among gidayeg ug gisimba:  Himaya alang Kanimo sa walay kataposan.”

 

IV.

    Ang Trinidad sa iyang kadugtongan sa mga Buhat sa Dios, sa mga Diosnong Hiyas. –  Ang Trinidad matawag nato nga mao ang sulodnon nga kalihukan sa Dios, ang kalihukan sa Dios sulod sa iyang Kaugalingon, diin ang matag usa ka Diosnong Persona adunay Iyang kaugalingon nga bahin.  Ang tanang buhat gawas sa Dios, sama pananglit sa tanan Niyang pagtagad sa mga binuhat, sa paglalang kanila, sa pagpalungtad kanila, sa pagbalaan, ug uban pa, gihimo sa tibuok Trinidad.  (Ang Diosnong hukom sa pagpadala sa usa ka Manunubos sa kalibotan, ang pag-umol sa lawas ni Cristo sa sabakan ni Maria, ang pagdugtong sa maong tawhanong kinaiya ngadto sa Dios nga Anak sa usa ka Personal nga paghiusa, ang hukom sa pagdawat sa Sakripisyo sa Krus ingon nga pamayad sa sala sa mga tawo—kining tanan, ingon nga buhat sa Dios, isip Dios, gihimo sa Tulo ka Personas.  Sa laing bahin, sumala sa gikapahayag na sa unahan, ang mga buhat ni Cristo isip tawo, ang mga buhat nga nahimo pinaagi sa Iyang Tawhanong Kinaiya, kaniya lamang.  Apan agig pagpahinungod “appropriation,” kita maghisgot sa Amahan, tungod kay Siya mao man ang Ulo sa tibuok Trinidad, nga mao ang Magbubuhat, ug sa Espiritu Santo, isip mao ang Diosnong Gugma, isip mao ang Tigbalaan.  Agig “appropriation,” atong gipahinungod ngadto sa Amahan ang pagka-Makagagahom ug Eternidad; ngadto sa Anak, ang Kahibalo ug Kaalam, tungod kay pinaagi man sa Salabutan nga Siya naggikan sa Amahan; ug ngadto sa Espiritu Santo, kinsa mao ang gugma sa Amahan ug sa Anak, atong gipahinungod ang Gugma ug ang tanang Diosnong Hiyas nga nalambigit niini.

    Ang Trinidad sa iyang kadugtongan sa Diosnong Misyon. —  Ang Diosnong Misyon mao ang pagpadala sa usa ka Diosnong Persona diha sa kalibotan alang sa usa ka talagsaon nga buluhaton, o sa paglungtad sa usa ka bag-o nga paagi, taliwala sa katawhan.  Ang Anak mahimong ikapadala sa Amahan; ang Espiritu Santo ikapadala sa Amahan ug sa Anak; ang Amahan moanhi, apan wala ipadala.  (Ang atong Manunubos mismo ang nagtudlo kanato sa paghisgot sa “pag-anhi” ug “pagpadala” sa mga Diosnong Personas.  Tulukibon kini nga mga pulong kansang kahulogan masabtan nato sa hanay nga paagi.  Dili kini angay nga sabton sa literal nga paagi:  tungod kay ang Dios anaa man sa tanang dapit, ang Santisima Trinidad anaa sa tanang dapit; busa dili ikapangutana ang  pag-anhi ug ang pagpadala sa ordinaryo nga pagsabot.  Unsa man diay ang gipasabot sa atong Manunubos?  Makatubag kita kabahin niini pinaagi sa pag-ingon nga ang maong mga pulong makatabang kanato sa pagpahayag sa kadugtungan sa mga Diosnong Personas sa usag-usa:  Giingon nga ang Amahan moanhi sa iyang kaugalingon, tungod kay Siya mao ang Ulo sa Trinidad; ang Anak gipadala sa Amahan tungod kay gikan siya sa Amahan; ang Espiritu Santo gipadala sa Amahan ug sa Anak, nga nagpasabot nga Siya naggikan kanila.  Busa, ang maong mga pulong  makatabang  kanato  sa  pagsabot sa doctrina sa  Santisima Trinidad, ug sa paghimo og mga acto sa

pagtuo niini nga misteryo.  Usa ka sayop ang pag-ingon nga ang Amahan mipadala sa iyang Anak nganhi sa kalibotan pinaagi sa iyang kaugalingong lihok lamang, o nga ang Amahan ug ang Anak pinaagi sa pinasahi nilang lihok mipadala sa Espiritu Santo;  kini nga mga lihok mahimo pinaagi lamang sa Diosnong Kinaiya, ug busa iya sa samang paagi sa Tulo ka Diosnong Personas).  Ang Tulo ka Diosnong Personas mosulod diha sa kalag uban ang grasya nga makasantos, ang Amahan moanhi sa iyang Kaugalingon, ang Anak ug ang Espiritu Santo ingon nga gipadala.  Kini balaanon nga kahiusa sa kalag ngadto sa Santisima Trinidad gipadayag kanato diha sa mga pulong ni Cristo:  “Ang nahigugma kanako, mamati sa akong mga pulong, ug akong Amahan mahigugma kaniya, ug mopuyo kami diha kaniya” (Juan 14:23).  Ang Anak gipadala nganhi sa kalibotan sa Amahan.  Isip Dios, Siya kanunay nga naglungtad diha sa kalibotan sukad sa pagbuhat niini; apan, isip Tawo, sa iyang pagpaka-Tawo (Incarnacion), Siya misugod sa paglungtad diha sa kalibotan sa usa ka bag-o nga paagi;  ingon nga Tawo, Siya nagpabilin nga nag-uban kanato diha sa Santos uyamot nga Sacramento sa Eukaristiya.  Ang Espiritu Santo, nga gipadala sa Amahan ug sa Anak, mikunsad ngadto sa mga Apostoles sa unang Pentecostes.  Ang mga dila sa kalayo ug ang nagdahunog nga hangin mao ang mga timaan sa Iyang pag-abot.  (Ang Espiritu Santo gihisgotan nga mao ang Paracleto kun Maglilipay.  Ang samang titulo gihatag usab ngadto sa Dios nga Anak.  Angay nga matngonan nga sa atong pag-ingon nga ang Espiritu Santo mikunsad ngadto sa mga Apostoles, wala nato ipasabot nga Siya lamang sa Santisima Trinidad ang mipuyo sa kalag sa mga Apostoles.  Pinasikad sa prinsipyo sa pagpahinungod, ato gipahid ngadto Kaniya ang usa ka buhat nga gihimo sa Tulo ka Diosnong Personas sa samang higayon.  Pinaagi lamang sa paglugway ngadto sa tawhanong kinaiya nga ang usa ka Diosnong Persona makalihok nga mag-inusara.)

V.

 

    Mga Erehiya. —  Ang doctrina sa Trinidad gisalikway (1) sa mga Monarchians (c. 200), kinsa naghupot sa pagtuo nga diha sa Dios adunay usa lamang ka Persona; (2) sa mga Modalists (Sabellius ug mga kauban), kinsa misulay sa paghatag sa panudlo sa mga Monarchians sa mas makatarunganon nga baruganan pinaagi sa pag-ingon nga ang Amahan, Anak, ug Espiritu Santo mga nagkalainlain lamang nga pagpadayag sa mao ra nga Diosnong Persona;  (3) ni Arius (d. 336), kinsa nagtudlo nga ang Anak usa lamang ka binuhat; ni Macedonius, ang iyang tinun-an, nga mipadako sa yawan-on nga doctrina sa iyang magtutudlo, ug nagpahayag nga ang Espiritu Santo usab binuhat lamang nga ubos sa Anak.  Si Arius gi-condenar sa Unang Concilio Heneral sa Simbahan, nga gihimo didto sa Nicea sa Bithynia, Asia Minor, sa tuig 325;  si Macedonius, sa Concilio Heneral sa Constantinopla sa tuig 381.  Sa bag-ong mga kapanahunan, ang mga Modernists ug daghang mga Protestante (Unitarians) naghupot, batok sa yano nga panudlo nga Kasulatan ug Tadisyon, nga ang doctrina sa Trinidad wala maugmad sa forma diin gipadayag kini karon sa Iglesya Katolika hangtod sa ikaupat nga gatusan ka tuig, ug nga ang unang mga Kristohanon nag-isip ni Cristo, dili ingon nga Dios, apan ingon nga Diosnong Pinadala, ug sa Espiritu Santo nga dili lain usa lamang ka gahom o kalihukan sa Dios.   Ang mga Modernistas, nga natukod diha sa sayop nga pagsabot sa pag-ugmad sa doctrina, (1) milimod nga ang Simbahan dili-msayop, ug (2) mga isyu diha sa labing balinsungag nga conclusion nga , sa unang siglo, ang usa ka kristohanon mopalabi sa paghalad sa iyang kinabuhi kay sa pag-afirmar sa pagka-Dios ni Cristo, ug, nga sa ikaupat, kay sa paglimod niini.  Ang mga Schismatic Greeks nagpabilin gihapon nga naghupot nga ang Espiritu Santo naggikan sa Amahan lamang, o sa Amahan pinaagi sa Anak, ug dili gikan sa Amahan ug sa Anak sa samang paagi.  Kining karaan nilang mga erehiya gi-condenar sa Simbahan sa makadaghan nga higayon, ug, labi na gyod, didto sa Concilio sa Lyons (1274),ug sa Florence (1439), diin sila mismo atua didto.

I.U.D. DILI ABORSIYON?

I.U.D. DILI ABORSIYON?

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” F. Cubol

Catholic Faith Defender Black Nazarene Chapter,

Cagayan de Oro City

 

 

Mga minahal nakong mga magbabasa, ania akong ipaambit nganha kaninyo kining column o lindog ni Rev. Fr. Alberto S. Uy, ang Teyologo sa Moralidad dinhi sa Arkidiyosesis sa Cagayan de Oro.  Ako kining gihimo aron inyo usab nga mabasahan ang puno sa pagtulon-ang sinulat o katesismo ni Fr. Uy, nga napatik sa mantalaan sa Arkidiyosesis nga mao ang “Bag-ong Lamdag.”

 

Naikag ako pag-ayo sa matahom nga lindog ni Fr. Uy, mao nga ako kining gipublikar dinhi sa akong lindog nga “Veritas Ad Veritatem,” ubos sa pamasin nga maedukar kita, ug makahatag kini kanato og kalamdagan ug kadasig diha sa pagpabangon, pag-amping, pagpanalipod ug pagpreserbar sa integridad sa atong moralidad.

Ania ang mabulokon ug puno sa pagtulon-an nga lindog ni Rev. Fr. Alberto Uy:

Pasiuna

Daghan sa atong mga kababayen-an karon ang migamit o nagpataod og IUD, ubos sa tinguha nga malikayan ang pagkamabdos. Apan wala sila masayod nga kining IUD, magsilbi dili lamang isip kontraseptibo kondili isip abortifacient, o makapalaglag sa bata nga atua pa sa sulod sa taguangkan sa inahan. Aron nga ato kining masabtan, atong ipatin-aw kung unsa ang IUD, unsa ang iyang mga lihok ug ngano nga kini usa ka paagi sa aborsiyon, ug unsa ang kadaot nga mahatag niini sa panglawas sa mga kababayen-an.

 

Unsa ang IUD?

Ang IUD, acronym kini sa pulong nga Intra-Uterine Device. Usa kini ka gamay nga himan nga hinimo sa plastik nga nagporma og letrang “T”. Ipasulod kini ngadto sa matris, o sabakan sa babaye agi sa iyang kinatawo aron mapugngan ang pagkamabdos o pagkaburos. Ug ang binag-o nga IUD adunay sagol nga aktibong kemikal nga sama sa progesterone ug kobre (copper) nga makatabang sa pagpugong sa pagmabdos.

 

Unsa ang mga lihok sa IUD?

Adunay duha (2) ka mga lihok ang IUD. Una, makapugong kini sa pagpanamkon (fertilization) o panagtagbo sa binhi sa lalaki (sperm) ug sa itlog sa babaye (egg). Ang kemikal nga nag-uban o anaa sa IUD, mao ang moguba sa proseso sa pagpangitlog kun ovulation sa babaye, diin mahimong lagtok o hagkot kaayo ang duga kun mucus sa babaye. Sa laktod, mopilit ang mucus sa babaye diha sa iyang matris. Tungod niini, maglisod na sa paglangoy ang binhi sa lalaki diha sa uterus kun matris sa babaye. Samtang ang copper wire nga giputos sa IUD, mao ang makapaluya ug makapatay sa binhi sa lalaki. Sa ingon niini nga paagi, ang IUD, usa ka matang sa kontraseptibo. Ikaduha, ang IUD maoy makaingon, o maoy hinongdan nga dili makatapot ang bag-ong naumol nga kinabuhi (approximately a week-old) ngadto sa sulod sa sabakan sa inahan. Kasagaran, ang bata anha mogitib o maumol sa fallopian tube sa babaye, ug hinayhinay kining mobiyahe padulong sa taguangkan sa inahan, diin adto kini magpuyo sulod sa siyam (9) ka bulan sa dili pa siya ipanganak o ihimugso sa kalibotan. Apan ang IUD nga ibutang sa sabakan, maoy molihok aron ang bata o kinabuhi nga naumol dili makapahiluna sulod sa taguangkan. Kay ang kemikal nga nagauban o anaa sa IUD, maoy mopauga sa endometrium – diha sa kilid o bungbong matris (uterus lining) – nga mao untay mohatag og pagkaon sa bata. Gumikan niini, wala gayoy purohan nga mabuhi ang bag-ong namugna o naumol nga kinabuhi sulod sa sabakan sa babaye. Labot pa, ang IUD, mura usab kini og silhig diha sulod sa taguangkan sa babaye nga maoy hinongdan nga malaglag ang linghod nga kinabuhi nga migitib sulod sa matris sa usa ka babaye. Sa ingon niini, ang IUD usa gayod ka paagi o matang sa ABORSIYON. Sa nauna na natong column, atong gipasabot nga ang Batakang Balaod sa Pilipinas ug ang Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP), lakip na ang Philippine Medical Association (PMA), adunay hiniusang baruganan nga ang kinabuhi sa tawo magsugod diha sa panahon sa fertilization o conception, kun panagtagbo sa binhi sa lalaki ug sa itlog sa babaye – ug DILI sa implantation kun sa panahon nga motapot na ang fertilized egg sa uterus sa babaye. Kay diha sa panahon sa fertilization, usa na ka SAGRADONG KINABUHI SA TAWO ang migitib diha sa sulod sa taguangkan sa inahan. Ug sanglit ang IUD molihok man sa pagpatay ning maong kinabuhi pinaagi sa pagpauga sa lining sa uterus ug pagsilhig sa fertilized egg sulod sa sabakan sa inahan, kini angay lamang nga pagatawgon og ABORTIFACIENT o tiglaglag kun tigpatay sa usa ka inosenteng kinabuhi nga nagsugod na unta paggitib ug paglipag sulod sa sabakan.

 

Unsa ang kadaot nga mahimo o ikahatag sa IUD sa lawas sa babaye?

Gawas sa pagpatay sa migitib na untang kinauhi, ang IUD naghatag usab og dakong kadaot diha sa panglawas sa babaye. Ang mga batid sa medisina nagpamatuod nga ang IUD usa sa mga hinongdan sa abnormal sa pagdugo-dugo sa babaye (hemorrhage); sa pagkadaot sa iyang bat-ang (pelvic infection) ug pagkasamad sa iyang matris.

Panapos

Atong nasabtan nga ang paggamit og IUD, dili lamang usa ka paagi sa pagpugong sa pagmabdos, kondili, usa ka buhat sa pagpatay sa inosenteng kinabuhi diha sa sulod sa sabakan sa babaye. Ug gawas niini, ang maong buhat makadaot sa lawas sa babaye ug makahimo niyang sterile o dili na makapanganak. Sa laktod, ang babayeng naggamit og IUD mahimong baug. Ato na lamang panghinauton nga pinaagi niining hamubo nga katesismo, ang mga babaye o ang mga inahan, maglikay na sa paggamit og IUD ug makakat-on sa paggamit og mga pamaagi nga subay kun uyon sa desinyo ug kabubot-on sa Diyos – diha sa pagplano sa gidak-on sa ilang pamilya. Ug kini mao ang natural nga metodo nga dili supak sa balaod sa kinaiyahan, ug labaw sa tanan, dili supak sa kakabubot-on sa Diyos.

THE THREE THEOLOGICAL VIRTUES

THE THREE THEOLOGICAL VIRTUES

Ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

National President
Catholic Faith Defenders Inc.

 

Ang pulong birtud [virtue] nagpasabot sa makanunayon nga disposisyon nga mopahimo nato sa pagbuhat og maayo ug sa paglikay sa dautan.  Pananglit, kon anaa kanimo ang kinaiya [habit] sa kanunay nga pagsulti sa unsay tinuod, maingon nato na anaa kanimo ang birtud sa pagka-matinuoron.  Kon anaa kanimo ang kinaiya sa pagka-kanunay nga motahod sa katungod sa ubang tawo, maingon nato nga naghupot ka sa birtud sa katarong o hustisiya.  Sa laing bahin, ang bisyo [vice] mao kini ang makapahimo nato sa kanunay nga pagbuhat sa daotan inay sa maayo.  Busa ang birtud sukwahi o atbang sa bisyo.

 

Kon atong naangkon ang usa ka birtud pinaagi sa atong kaugalingong mga paningkamot, pinaagi sa tinuyoan nga pagbantay kanunay nga maangkon nato ang usa ka maayong gawi, kini nga birtud gitawag og natural virtue.  Pananglit, buot natong maangkon ang birtud sa pagka-matinuoron.  Tungod niini, kanunay na kitang magbantay sa atong mga gipamulong aron unsay atong masulti dili masukwahi sa kamatuoran.  Posible sa sinugdan, atong bation nga lisod kini nga buhaton, labi na gyod kon ang pagsulti sa tinuod makahatag kanatog kauwaw o kalisod.  Ang usa ka gawi [habit] ma-maayo man o dautan, gipalig-on kini pinaagi sa subli-subli nga pagbuhat.  Sa hinayhinay bation nato nga mas sayon ang pagsulti sa tinuod, bisan kon ang sangputanan niini sakit alang kanato.  Sa kadugayan, mahimo na nga natural alang kanato ang pagsulti sa tinuod ug masukwahi na sa atong kinaiya ang pagpamakak.  Niining puntoha, ato na nga naangkon ang birtud sa pagka-matinuoron.  Tungod kay kini ato man nga naangkon pinaagi sa atong kaugalingong paningkamot, ato kining gitawag og natural virtue.

 

 

Ang Dios, sa laing bahin, makahimo sa pagtisok sa usa ka birtud dinhi sa atong kalag sa walay paningkamot sa atong bahin.  Pinaagi sa iyang pagka-makagagahom ang Dios makahimo sa pagtanom diha sa atong kalag sa gahom ug sa hilig sa paghimo sa pipila ka mga buhat nga labaw sa kasarangan nga maayo [supernaturally good].  Kini nga matang sa birtud, usa ka gawi [habit] nga gitugyan sa Dios diha sa atong kalag sa direkta nga paagi, gitawag natog supernatural virtue [1 Cor 13:13; Rom 5:1-5; Gal 5;5f; Col 1:4f; 1 Tes 1:3, 5:8; Heb 10:22-24; 1 Ped 1:21f].  Ang nag-una sa mga supernatural virtues mao kadtong gitawag nato nga theological virtues: pagtuo, paglaom, ug paghigugma.  Gitawag sila nga theological kun diosnon nga mga birtud tungod kay ang ilang tumong mao man gyod ang Dios:  ang Dios maoy atong gituohan, ang Dios ang atong gilaoman ug ang Dios ang atong gihigugma.

 

Kining tulo ka mga diosnong virtud gitisok sa Dios sa atong kalag uban sa grasya nga makasantos [sanctifying grace], diha sa sacramento sa Bunyag.  Bisan ang masuso nga nabunyagan naghupot niining tulo ka mga diosnong birtud, bisan pa kon dili siya makapadayag niini hangtod nga moabot siya sa hustong panuigon.  Sa higayon nga atong madawat kining maong mga birtud dili sila dali nga mawala gikan kanato.  Ang birtud sa paghigugma, ang katakos sa paghigugma sa Dios uban ang supernatural nga gugma, mawala lamang kon, pinaagi sa salang mortal, tuyoan gyod nato ang paghimulag sa atong kaugalingon gikan sa Dios.  Sa higayon nga mawala ang grasya nga makasantos, ang diosnong birtud sa paghigugma mawala usab.

 

Apan bisan kon nawala na gikan kanato ang diosnong birtud sa gugma, ang pagtuo ug ang paglaom mahimo pa nga nagpabilin.  Mawala kanato ang diosnong birtud sa paglaom pinaagi sa sala batok sa paglaom—sama pananglit sa sin of despair, diin nawad-an na kitag pagsalig kaayo ug kaluoy sa Dios.  Ang paglaom mawala usab sa higayon nga mawala ang pagtuo tungod kay dayag na lang nga dili kita molaom sa Dios nga wala nato tuohi.  Ug ang pagtuo mawala lamang pinaagi sa dakong sala nga direkta batok sa pagtuo, ug kini mao ang pagdumili sa pagdawat sa kamatuoran nga gipadayag sa Dios.

 

 

Maayo sab nga atong mahisgotan ang duha ka dagkong kalainan tali sa mga natural ug supernatural virtue.  Ang natural virtue, tungod kay kini naangkon man pinaagi sa pagbalikbalik nga pagbansay ug sa subli-subli nga disiplina, mopahimo nato nga sayon sa pagbuhat sa mga acto niana nga birtud.  Pananglit, moabot kita sa punto nga mas mahimuot kita sa pagsulti sa tinuod kay sa pagsulti sa dili-tinuod.  Sa laing bahin, ang supernatural virtue, tungod kay kini direkta man nga gitisok sa Dios ug wala man maangkon sa subli-subli nga pagbuhat, dili mopahimong sayon alang kanato sa pagbansay niini nga birtud.  Mahimo nato ang paghunahuna sa usa ka tawo nga naghupot sa birtud sa pagtuo sa hugot nga paagi apan sa samang higayon kanunay nga tintalon sa pagduda batok sa pagtuo sa tibuok niyang kinabuhi.

 

Lain nga kalainan tali sa natural ug supernatural virtue mao ang paagi nga ang matag usa motubo.  Ang natural virtue, sama sa nahuptan nga pailob, gipatubo pinaagi sa balikbalik ug makanunayon nga pagbansay.  Ang supernatural virtue, sa laing bahin, makadawat sa iyang pagtubo gikan lamang sa Dios—usa ka pagtubo nga ihatag sa Dios agad sa kaayo sa atong mga buhat.  Sa laing pagkasulti, bisan unsa nga pagtubo sa grasya nga makasantos, makapatubo usab sa mga gitisok nga mga birtud.  Magtubo kita diha sa birtud sa samang higayon nga kita magtubo sa grasya.

 

 

ANG TULO KA MGA DIOSNONG BIRTUD KINAHANGLAN ALANG SA KALUWASAN

 

Sumala sa panudlo sa Balaang Kasulatan ang tawo dili maluwas bulag sa mga diosnong birtud sa pagtuo, paglaom ug gugma.  Ang pagtuo mao ang nag-una nga gikinahanglan alang sa kaluwasan.  ‟Ang motuo ug magpabunyag maluwas; apan ang dili motuo silotan” (Mar 16:16).  Si San Pablo subli-subli ug kusganon nga mitudlo nga ang tawo isipon nga matarong ug magkinabuhi pinaagi sa pagtuo (Rom 1:17; 3:28-30; Gal 2:20f; 3:11; Fil 3:9).  Si bisan kinsa nga moduol sa Dios, atong mabasa sa Sinulat ngadto sa mga Hebreo, kinahanglan nga motuo kaniya, tungod ‟kay kon walay pagtuo dili kita makapahimuot sa Dios” (Heb 11:6).  Busa ang pagtuo giawhag ingon nga usa ka sugo:  ‟Mao kini ang iyang sugo, nga kinahanglan nga kita motuo diha sa ngalan sa iyang Anak nga si Jesu-Cristo” (1 Jn 3:23; cf. 1 Tim 1:18f).

 

Ang kakinahanglanon sa diosnong birtud sa paglaom gitudlo diha sa sulat alang sa taga-Roma, diin si San Pablo mipasabot nga ang mga Kristyanos nagpaabot uban ang kahinangop sa umaabot nga himaya ug kaluwasan, ug nga ‟niini nga paglaom kita giluwas” (Rom 8:18-24; cf. 1 Tim 6:17).  Sa makausa pa, ang sulat ngadto sa mga Hebreo mipadayag sa samang panghunahuna:  kini nag-ingon nga kita iya sa Dios ug ‟mao ang iyang panimalay kon atong huptan nga malig-on ang atong pagsalig ug garbo diha sa atong paglaom” (Heb 3:6).

 

Ang absoluto nga kakinahanglanon sa gugma mipahimug-atan ni San Pablo diha sa 1 Cor. 13:  Bisan kon kita makasulti sa pinulongan sa mga anghel, bisan kon kita makahimo sa paghibalo sa umaabot ug makasabot sa tanang tinago ug sa masayod sa tanang kahibalo, bisan kon kita dunay pagtuo nga makapabalhin sa mga bukid, bisan kon ipanghatag nato ang tanan natong katigayonan, apan kon wala kitay gugma, wala kitay kapuslanan.  Dili menos kaklaro mao si San Juan, kinsa mipatin-aw nga ‟siya nga wala mahigugma nagpabilin diha sa kamatayon” (1 Jn 3:14); samtang ‟siya nga nagpabilin diha sa gugma anaa sa Dios, ug ang Dios anaa kaniya” (1 Jn 4:16).  Uban niini nga kakinahanglanon sa gugma mao ang dayag nga sugo ni Cristo, ‟Higugmaa ang Ginoo nga imong Dios sa tibuok nimong kasingkasing, sa tibuok nimong kalag, ug sa tibuok nimong hunahuna.  Mao kini ang labing dako ug una sa mga kasugoan.  Ang ikaduha sama sa sa una.  Higugmaa ang imong isigkatawo sama sa imong kaugalingon” (Mat 22:37-39).

 

Ang rason mo-confirmar sa kakinahanglanon sa tulo ka mga diosnong birtud alang sa kaluwasan sa tawo.  Diha sa dayag nga han-ay sa kaluwasan ang kataposang dulngan sa tawo supernatural ug divine.  Kini mao ang pakighiusa nato sa Dios ug ang pag-ambit sa iyang paghari.  Ang pagtawag alang niini nga tumong nangayo sa paghibalo sa misteryo sa mga diosnong persona ug sa igo nga kahibalo labot sa kinaiya sa paghari sa Dios.  Kini nagkinahanglan sa usa ka supernatural nga kahayag nga mao ang lamdag sa pagtuo.  Dugang pa ang tawo dili maningkamot sa pagkab-ot sa usa ka tumong nga wala  niya higugmaa ug wala siya maglaom nga makakab-ot niini.  Busa kinahanglan nga higugmaon niya ang Dios ug ang iyang paghari, ug kinahanglan nga siya molaom nga dawaton ngadto sa iyang katigoman.  Gawas pa, ang paglaom lamang ang makapalihok sa tawo sa pag-ampo ug tungod niini makatuman sa laing kondisyon sa iyang kaluwasan.  Ang dili lisod dawaton nga panudlo mao nga hawa sa pag-ampo walay tawo nga maluwas.

 

Diha sa mga acto sa pagsimba, labi na gyod sa liturhiya, ang mga diosnong birtud mihatag og makita nga pagpadayag ngadto sa debosyon, paglaom ug gugma nga atong gipakabililhon.  Ang atong mga pag-ampo naghatag og tingog sa atong pagsimba, ug ang mga liturhikanhong kalihokan, mga simbolo ug mga sacramento mga timaan nga nagpadayag sa pagtuo sa atong kasingkasing ug mipadayag sa atong paglaom ug gugma.  Sa higayon nga ang Simbahan mag-ampo o mag-awit o molihok, ang pagtuo [paglaom ug gugma] niadtong miapil gipahimsog ug ang ilang hunahuna gituboy ngadto sa Dios, aron nga sila mohalad Kaniya sa pagsimba nga giagda sa rason ug usab makadawat sa naghingapin Niyang grasya.  Busa ang liturhiya nagpahibalo sa Kristohanong pagtuo ug mihatag og kabaskog niini, labaw kay sa tinagsa nga pagpamalandong.  Ang liturhiya sa samang higayon usa ka saad sa kaluwasan ug katumanan sa paglaom.  Ang atong paglaom sa umaabot nga kahingpitan sa tanang butang diha ni Cristo gipalig-on diha sa makita nga pagpadayag sa misteryo sa pagpasakit diha sa pagsimba sa katawhan sa Dios.  Pinaagi sa pagsalmot sa liturhiya ang mga matuohon kanunay nga miambit sa kasabotan sa gugma tali ni Cristo ug sa Simbahan.  Nalakip sa karong nga han-ay sa kaluwasan nga ang tawo dili makasinati, hawa sa mga timaan sa sagrado nga pagsimba ug sa liturhiya, sa kabahandianon sa kaluwasan nga giandam sa Dios alang sa iyang mga anak ug sa bugkos sa gugm nga naghiusa kanila uban sa ilang Amahan nga atua sa langit.

 

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

(From the Catholic Faith Defenders Journal)


Ang mga Seventh Day Adventists (SDA) nagtudlo nga usa sa timaan sa matuod nga katawhan sa Dios mao sila nga nagbantay sa iyang mga sugo ug nalakip niini ang pagbantay sa adlawng Sabado nga Igpapahulay.  Niining maong articulo, atong hatagan og tubag ang mga bahin sa Bibliya nga sagad kutloon sa mga SDA aron pagpamatuod sa ilang doctrina.

 

Wali sa SDA:

Ang pagbantay sa adlawng igpapahulay nagpadayon tungod kay bisan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta kining maong sugoa pagabantayan gihapon.  “Maingon nga ang bag-ong langit ug bag-ong yuta, nga akong pagabuhaton, magpabilin, nag-ingon ang GINOO, ang imo usab nga kaliwat ug ang imong ngalan magpabilin” (Isa 66:22).  “Ug kini mahitabo gayod, nga gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa laing bag-ong bulan, ug gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay, ang tanang unod moanhi aron sa pagsimba sa akong atubangan, nag-ingon ang GINOO” (Isa 66:23).

 

Atong Tubag:

Kining maong teksto wala maayo sa pagsabot sa atong mga kaigsoonan nga SDA.  Ang bersikulo 23 nag-ingon nga ang katawhan sa Dios magsimba gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay.  Wala ingna nga ang katawhan sa Dios magsimba atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod nga igpapahulay.  Ang yano nga gipasabot sa maong teksto mao ang walay hunong nga pagsimba dili kay pagsimba sa adlawng Sabado lamang.  Ug nganong ang adlawng igpapahulay man ang gigamit aron sa pagbahin sa walay hunong nga pagsimba?  Sa yano nga katarongan nga ang maong basahon gisulat ni Propeta Isaias alang sa mga Israelitas nga nagbantay sa adlawng igpapahulay.  Natural lang nga mogamit siya og mga paghulagway nga ilang masabtan.  Apan dili sakto ang paghubad niini nga teksto aron pag-angkon nga ang igpapahulay pagabantayan pa didto sa bag-ong langit, tungod kay dili kini ang gipasabot sa maong teksto.

 

Kon atong hinayon sa pagbasa ang Isa. 66:23 kini nag-ingon, “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod.”  Unsaon man nato sa pagsabot pananglit dunay moingon, “Ang Katin-awan sa Pagtuo (ulohan sa programa) isalida sa CCTN matag Mierkules sa gabii, ug gikan sa usa ka Mierkules ngadto sa sunod ako kining gipaabot uban ang kahinam”?  Moingon ba kita nga siya nagpaabot lang matag adlawng Mierkules, o ato bang sabton nga siya naghinamhinam nga nagpaabot niini kada-adlaw?  Ginawi ang yanong panabot, atong masabtan nga dili lang kay nagpaabot siya sa mga Mierkules lamang kondili nga mapadayonon ang iyang pagpaabot gikan sa karon nga Mierkules hangtod sa sumad.  Busa nganong lainon man sa pagsabot sa mga SDA kining maong teksto?  Nganong kinahanglan man nga dinhi ang “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod” hubaron man nga “atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod,” nga sa yano nga pagkasulti lahi man ang gipasabot niini?

 

Dugang pa, ang maong teksto nagkanayon usab, “gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa sunod.”  Anaay tulo ka grupo sa pagsaulog diha sa Daang Tugon- ang mga tinuig nga kasaulogan (Pagsaylo, Pagpamayad sa mga Sala, uban pa) ug anaa usab ang binulan nga mga kasaulogan (ang pagbantay sa bag-ong bulan sa unang adlaw sa lunar month cycle), ug anaa ang sinimana nga mga kasaulogan (ang ikapitong adlaw nga igpapahulay).  Kon sumala sa pagsabot sa mga SDA sa Isa 66:23 nagpadayon pa ang igpapahulay nga Sabado ang mao gihapon nga teksto nagpakita nga kinahanglan usab diay nga saulogon nato ang bag-ong bulan.  Nganong bisan ang mga SDA wala man mosaulog sa bag-ong bulan?  Unsa may kalainan, sanglit ang maong teksto naghisgot man sa duha?  Sa pagkatinuod, ang mga pagsaulog sa Daang Tugon matinuig man, mabinulan, o masinimana gitapos na kining tanan ni Cristo diha sa iyang kamatayon sa krus.  Usa sa mga unang erehiya nga gibadlong ni San Pablo mao kadtong mga judio nga nangakabig sa pagka-kristyano ug buot nila nga ipatuman ang mga tulomanon sa tinohoang judaismo ngadto sa mga kristyano.  Si San Pablo miingon, “Gipapas niya ang tanan tang mga utang lakip ang mga kasabutan bahin niini ug giwagtang niya ang tanan pinaagi sa paglangsang niini didto sa krus… Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon, o bahin sa mga adlaw nga balaan, o sa pangilin sa bag-ong bulan, o bahin sa Adlaw nga Igpapahulay.  Kining tanan mga landong lamang sa mga butang nga umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col 2:14-17).