ANG PASKO SA PAGKABANHAW

ANG PASKO SA PAGKABANHAW

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” Cubol

Catholic Faith Defender

 

Nganong mag-usab-usab man ang petsa ug ang bulan sa matag tuig, sa pagsaulog sa Simbahang Katoliko sa Easter Sunday kun Pasko sa Pagkabanhaw, usahay saulogon sa bulan sa Marso, ug usahay saulogon sa bulan sa Abril?

 

Si Cristo namatay sa bulan sa Abib kun Nisan – bulan sa kalendaryo sa mga Judio.

Kining Nisan mao kini ang unang bulan sa Jewish Calendar. Kung atong itandi sa atong Gregorian Calendar nga atong gigawi karon, magsugod kini sa tunga-tungang bahin sa bulan sa Marso (Marso 15-30), ug matapos usab kini sa tunga-tungang bahin sa Abril (Abril 1-15). Sa laktod, giyayongan kini sa duha ka bulan.

Exodo 12:1-2 – “Ang Ginoo miingon kang Moises ug kang Aaron didto sa Ehipto, ‘Kining bulana mao ang unang bulan sa tuig alang kaninyo’.”

Ania ang mga ngalan sa mga bulan sa Jewish Calendar:

  1. Nisan – (Marso 15 – Abril 15)
  2. Iyar – (Abril 15 –Mayo 15)
  3. Sivan – (Mayo 15 – Hunyo 15)
  4. Tammuz – (Hunyo 15 – Hulyo 15)
  5. Ab – (Hulyo 15 – Agusto 15)
  6. Elul – (Agusto 15 – Sityembre 15)
  7. Tishri – (Sityembre 15 – Oktubre 15)
  8. Marchesvan – (Oktubre 15 – Nobyembre 15)
  9. Kislev – (Nobyembre 15 – Disyembre 15)
  10. Tebeth – (Disyembre 15 – Enero 15)
  11. Shebeth – (Enero 15 – Pebrero 15)
  12. Adar – (Pebrero 15 – Marso 15)

Kining maong impormasyon atong gikuha gikan sa librong The New Testament Survey nga sinulat ni Dr.  Merrill C. Tenney, p. 95.

Ug niining bulan sa Nisan, gisaulog sa mga Judio ang Passover kun Pangilin sa Pagsaylo.

Levitico 23:5 – “Ang ika-14 ka adlaw sa unang bulan mao ang Pangilin sa Pagsaylo….”

Kining Pangilin sa Pagsaylo kun Passover, usa kini ka bililhong pangilin sa mga Judio nga ilang gisaulog matag tuig isip paghandom sa gihimong pagluwas kanila sa Dios gikan sa ilang pagkabihag ug pagkaulipon didto sa yuta sa Ehipto. (Basaha ang Exodo 12:1-28.)

Ang libro ni Dr. Merrill C. Tenney, nag-ingon: “The Passover was the most important of all, historically and religiously. It marked the anniversary of the deliverance of the Jews from Egypt and their establishment as an independent people by the redemptive act of God” (The New Testament Survey, p. 96).

Gawas niana, ang maong pangilin, ila usab nga gihandom ang pagsaylo sa anghel sa kamatayon sa ilang mga panganay nga anak nga lalaki nga mipatay sa mga panganay’ng anak nga lalaki sa mga Ehiptohanon.

Ang The Handbook of Prayers sa pahina 40 dayag nga nag-asoy: “At every Passover, the Jews recalled and renewed their covenant with God by sacrificing a lamb. This sacrificial lamb once spared the firstborn of the Jews from the exterminating angel who came to slay the firstborn of every family in Egypt.”

Sa Iyang panahon, si Cristo nagsaulog usab sa Pangilin sa Pagsaylo kun “Panihapon sa Pagsaylo.” Basaha ang Mateo 26:17-25, diin gisaulog ni Jesus ang maong pangilin uban sa Iyang mga tinun-an didto sa usa ka balay sa siyudad.

Sa pagsaulog ni Jesus sa Pangilin sa Pagsaylo, gihimo usab Niya ang KATAPUSANG PANIHAPON uban sa Iyang mga tinun-an. Kini natigayon atol sa bisperas sa Iyang kamatayon (Mateo 26:26-30).

Dinhi, nagpasidaan si Jesus sa Iyang mga tinun-an nga atol sa Pangilin sa Pagsaylo, taralon Siya ug ilansang sa krus.

Mateo 26:1-2 – “Sa nakatapos na si Jesus pagtudlo niining tanan, miingon Siya sa Iyang mga tinun-an, ‘Sumala sa inyong nasayran, duha na lang ka adlaw ug saulogon na ang Pangilin sa Pagsaylo, ug ang Anak sa Tawo itugyan na aron ilansang sa krus’.”

Sanglit ang Jewish Calendar usa man ka lunar calendar, ang mga pangilin ug ang dagkong mga kasaulogan sa mga Judio anha nila itunong  o ibase sa lihok sa bulan – sama sa pagsubang ug sa pagtakdol.

Salmo 81:2-5 – “Sugdi ang honi ug patingoga ang tambor; tugtoga ang anindot nga honi pinaagi sa mga alpa ug sa mga lira. Patingoga ang mga trumpeta alang sa pangilin; inigsubang sa bulan ug inigtakdol niini. Kini ang balaod sa Israel, sugo kini sa Dios ni Jacob. Gisugo Niya kini sa katawhan sa Israel, sa pagpahawa nila sa yuta sa Ehipto.”

Ug kining Pangilin sa Pagsaylo sa mga Judio, ilang ginasaulog atol gayod nga FULL MOON kun TAKDOL ang bulan, diin mao usab ang panahon nga ilang gisakit ug gilansang si Ginoong Jesu-Cristo sa krus.

Ug ang FULL MOON nga ilang gibasihan sa kasaulogan sa Passover kun Pangilin sa Pagsaylo mao ang UNANG TAKDOL sa bulan human sa Spring o Vernal Equinox.

Kining “vernal equinox,” usa kini ka phenomenon, o naandang lihok sa kalibotan, diin mao ang higayon nga molatas ang adlaw (sun) sa celestial equator. Sa panahon nga molabang ang adlaw sa equator, parihas gayod ang gidugayon sa adlaw ug gabii. Kining maong phenomenon (vernal equinox) mahitabo kini sa matag Marso 21, kada tuig.

  • Basaha ang Webster Comprehensive Dictionary, Volume 1, p. 429, aron mapasabot ang kahulogan sa “equator” ug sa “equinox” kun “vernal equinox.”
  • Basaha ang Webster Comprehensive Dictionary, Volume 2, p. 1395, aron mapadayag usab ang kahulogan sa pulong “vernal.”

Kini ang tukmang hinongdan ngano ang Pasko sa Pagkabanhaw mag-usab-usab ang petsa ug ang bulan sa kasaulogan niini matag tuig.  Kay human sa VERNAL EQUINOX sa Marso 21, pangitaon ang UNANG TAKDOL SA BULAN, ug ang labing duol nga Domingo human sa full moon kun takdol, diha saulogon ang Easter Sunday kun Pasko sa Pagkabanhaw sa atong Ginoong Jesu-Cristo.

Kay sumala sa Kasaysayan ug sa Bibliya mismo, si Cristo nabanhaw sa adlaw’ng Domingo (Mateo 28:1), human sa takdol.

Ug ang pagpangita sa Ash Wednesday kun Miyerkules sa Badlis, moihap ta’g kwarenta (40) ka adlaw paatras gikan sa Sabado, usa ka adlaw sa dili pa ang Easter Sunday, adto ta mosangko sa adlaw’ng Miyerkules.

Walay labot sa pag-ihap ang unom (6) ka adlaw’ng Domingo, sanglit kasaulogan man kini sa pagkabanhaw ni Cristo.

Kay kon atong subayon ug pakli-on ang kasaysayan sa atong Simbahan, giingon nga ang Easter cycle gilangkuban sa duha ka period kun yugto nga mao ang LENT ug EASTER. Ang Lent anha magsugod sa Ash Wednesday, ang adlaw human sa popular nga Catholic festival nga gitawag og Mardi Gras (French nga pinulongan sa “Fat Tuesday”), ang adlaw sa karnabal ug dakong selebrasyon.

 

Apan ang Ash Wednesday kun Miyerkules sa Badlis, usa ka masulob-on ug mamingaw nga adlaw, tungod kay mao kini ang adlaw nga hinomduman ug hinulsolan sa mga tawo ang ilang mga sala.

Ug sa Miyerkules sa Badlis, dinhi magsugod ang Kwaresma kun kap-atan ka adlaw sa atong pagpamalandong ug pagsaulog sa paschal mystery o misterios pascual sa atong Ginoo Jesu-Cristo, nga mao Iyang PAGPASAKIT, KAMATAYON ug PAGKABANHAW.

Ang pulong “kwaresma” gikan kini sa pinulongang Griego nga tessarakoste. Sa Latin gitawag kini’g quadragesima, nga sa ato pa, kwarenta ka adlaw. Ug sa English giatawag usab kini’g LENT nga nagkahulogan og springtime.

UNSA BAY ANGAY NATONG BUHATON PANAHON SA KWARESMA, DIHA SA ATONG PAGPANGANDAM SA PASKO SA PAGKABANHAW?

  1. PAG-AMPO. Ang pag-ampo maoy pagpataas o pagbayaw sa atong hunahuna ug kasingkasing ngadto sa Dios nga Labing Halangdon ug Labing Balaan. Kini mao ang gitawag og PAG-AMPO MENTAL. Kon ang hunahuna ug ang pagbati sa kasingkasing ibungat sa pulong, mahimo kining PAG-AMPO BOKAL. (Basaha ang My First Catechism nga “What is Prayer,” pp. 169-170). Ang pag-ampo, makahatag kanato’g kalig-on batok sa daotan. Si Cristo miingon, “Pagtukaw kamo ug pag-ampo, aron dili kamo madaog sa panulay” (Mat. 26:41).

 

  1. PAGPUASA UG PAG-ABSTINENSIYA. Ang Puasa himoon panahon sa Miyerkules sa Badlis ug sa Biyernes Santo. Kining mga adlaw sa Puasa mga adlaw usab sa Abstinensiya. Apan ang tinuod nga PUASA mao ang paglugtab sa mga gapos sa sala (Isaias 58:6-7). Samtang ang adlaw sa Abstinensiya mao ang mga adlaw nus-a dili kita tugotan sa pagkaon og karne. Ang adlaw sa Abstinensiya dinhi sa Pilipinas mao ang Miyerkules sa Badlis, ug ang tanang mga Biyernes sulod sa Kwaresma. (Tan-awa ang “Katesismo sa mga Pagtulon-ang Kristohanon,” pp. 75-76.)

 

  1. PAGHATAG OG LIMOS. Ang atong natigom diha sa atong pagpuasa, atong ihatag sa mga kabos, ug sa mga nanginahanglan. Kinahanglang mohatag kita sa uban aron dunay mga grasya nga atong madawat gikan sa Dios (Lucas 6:38).

 

  1. PAGHINULSOL UG PAGPASAYLO. Walay kapuslanan ang atong pagpuasa ug pag-abstinensiya kung nagdumot gihapon ta sa atong mga kaaway. Kinahanglang makig-uli kita kanila (Mateo 5:23-24). Ato sundan og mga maayong buhat ang atong pagpuasa ug pag-abstinensiya. Ato usab nga hinulsolan ug ikompisal ang atong mga sala nga maoy nakapahilayo kanato sa Dios (Sirac 4:26; Sirac 38:10; Ecclesiastes 5:6). Ug ang tinuod nga paghinulsol mao ang pagbiya sa sala (Ezequiel 33:19).

 

BUNYAG SA BATA

BUNYAG SA BATA

Hinikay ni Bro. Celestino “Lesty” F. Cubol

Catholic Faith Defender

 

Apologetics on Mass

September 23, 2012

 

Ang Iglesya Katolika, o ang atong Simbahan, nagtudlo nga ang mga bata nailalom o naduhig sa SALANG PANULONDON, ug dili sa salang buhatnon kay wala pa man nakalapas ang bata sa sugo sa Diyos (1 Juan 3:4).

 

Kay ang deklarasyon sa Magisterium sa Santa Iglesya, nagkanayon: “Adam’s sin is transmitted to his posterity, not by imitation, but by descent.” (De fide.)

 

Binisaya: “Ang sala ni Adan misulod ngadto sa iyang kaliwatan, dili pinaagi sa pag-awat, kondili diha sa pagkunsad.”

 

Ang SALANG PANULONDON mao ang kahimtang sa bata nga nahikawan o nawad-an sa Grasyang Makasantos.

 

Roma 5:12 – “Nakasulod sa kalibotan ang sala pinaagi sa usa ka tawo, ug ang sala nagdalag kamatayon. Busa mikaylap ang kamatayon ngadto sa tanang katawhan kay nakasala man ang tanang tawo.”

 

Ang bata MAY SALA bisan atua pa sa sabakan sa iyang inahan. Ug kini giangkon mismo ni Hari David.

 

Ug si Hari David miangkon:DAOTAN ako sukad ako mahimugso; ug MAKASASALA sukad ako ipanamkon (Salmo 51:5, Maayong Balita Biblia).  (Daotan siya ug makasasala sukad gipanamkon. Pangutana, unsa bang salaa ang nahimo ni Hari David samtang siya gipanamkon? Tubag: mao kini ang gitawag og ORIGINAL SIN.)

 

Pagbangutan 5:7 – “NAKASALA ANG AMONG KATIGULANGAN ug nangamatay sila; ug KAMI ANG NAG-ANTOS SA SILOT SA ILANG MGA SALA.” (Nag-antos ‘ta sa epekto sa ilang mga sala; ug nag-antos ‘ta sa silot sa ilang mga sala.)

 

The Council Trent defined ORIGINAL SIN as the death of the soul. The DEATH OF THE SOUL, is however, the absence of the SUPERNATURAL LIFE, that is, of SANCTIFYING GRACE.

 

Labot pa, ang deklarasyon sa Magisterium sa Santa Iglesya, nagkanayon: “In the state of original sin man is deprived of Sanctifying Grace.” (De fide.)

 

Binisaya: “Diha sa kahimtang sa salang panulondon ang tawo nahikawan sa Grasyang Makasantos.”

 

Ang SALA NGA PANULONDON mao ang epekto sa sala sa atong unang mga ginikanan. Kay human sila nakasala, naputol ang GRASYANG MAKASANTOS, ang Supernatural Life.

 

Ug kining maong GRASYA idugtong kini pagbalik sa Diyos pinaagi sa SAKRAMENTO SA BUNYAG, nga mao usab ang magsilbing entrance o pagsulod sa tawo ngadto sa iyang katilingbang Simbahan.

 

Alayon niini, ang inilang libro sa Iglesya Katolika, nagkanayon: “Baptism constitutes the gateway into the Church of Christ. Without it no other sacrament can be validly received. It is the sacrament which makes a person a Christian and gives him a right to the supernatural kingdom of heaven, to which he has no title by the mere fact of his natural birth. Baptism therefore is a spiritual rebirth or regeneration of the soul” (The Faith of Millions by Rev. John A. O’Brien, p. 153).

 

Dogma: “In BAPTISM original sin is eradicated through the INFUSION OF SANCTIFYING GRACE.”//

 

Kay sa Juan 3:5 – “Walay makasulod sa Gingharian sa Diyos gawas kon siya MATAWO PAG-USAB pinaagi sa tubig ug sa Espiritu.”

 

Kining maong teksto wala kini magpasabot nga mag-born again ‘ta, kondili nagpasabot kini sa BUNYAG, aron kita makasulod sa langit, ug makaangkon sa kinabuhing dayon.

 

Tito 3:5 – “Giluwas kita Niya pinaagi sa PAGHUGAS kanato aron kita MATAWO PAG-USAB UG MAKABATON OG BAG-ONG KINABUHI diha sa Espiritu Santo.

English: “He saved us through baptism of new birth and renewal by the Holy Spirit” (New American Bible).

 

(Kay sa Greek, ang original text sa New Testament, ang termino nga gigamit mao ang “genethe anothen.” Sa English: “born from above.” Kay ang termino nga “born again,” sa Greek: “genethe palin.”)

 

Kining pagkatawo pag-usab pinaagi sa tubig ug sa espiritu nagpasabot kini sa BUNYAG. Ug gigamit ni Jesus ang pulong TAWO, busa lakip niini bisan ang gamay’ng masuso, kay si Jesus nag-ingon nga ang masuso, tawo usab.

 

Juan 16:21 – “Ang usa ka babaye kung manganak may kasubo, kay miabot ang iyang takna; apan kung makaanak na dili mahanumdom sa kagul-anan, tungod sa kalipay nga natawo ang usa ka tawo sa kalibotan” (Bugna Biblia).

 

Kay sa Dekreto sa Konselyo sa Trento (1546), sa Canon XII, nagkanayon: CANON XII:If any one saith, that no one is to be baptized save at that age at which Christ was baptized, or in the very article of death; let him be anathema.”

 

Binisaya: Kung adunay si bisan kinsa nga moingon, nga walay si bisan kinsa nga pagabawtismohan gawas lamang kung siya susama ug edad sa dihang si Cristo gibawtismohan, o diha sa yugto sa iyang kamatayon; pasagdi nga matinunglo siya.

 

Ug ang mga Protestante hugot nga nagtudlo: Nga ang PAGTUO kinahanglanon kaayo diha sa BAUTISMO.

 

Marcos 16:16 – “Ang MOTUO ug MAGPABUNYAG maluwas, apan ang dili motuo, silotan.”

 

Kining maong teksto sa Bibliya, DILI nila kini magamit diha sa ilang pagnigar sa BUNYAG SA BATANG MASUSO. Kay si San Marcos naghisgot man sa mga HAMTONG nga kinahanglang motuo ug magpabunyag aron sila maluwas.

 

Kay si Saint Thomas Aquinas, ang usa sa mga bantugang doktor sa Simbahan, miingon:FAITH is the act of the intellect when it assents to divine truth under the influence of the will moved by God through grace” (Suma Theologica II, Q.2 a 9).

 

Binisaya: “Ang PAGTUO usa ka lihok sa salabotan sa dihang mosanong kini sa Diyosnong kamatuoran duyog sa ganoy sa kabubot-on diin giduso sa Diyos pinaagi sa grasya.”

 

Dinhi, dayag nga ang PAGTUO nagsumikad kini sa espirituhanong bahin sa tawo, ug dili sa lawasnong kahimtang.  Busa ang pagbaton sa PAGTUO wala nag-agad sa edad o kahamtong sa tawo.  Tungod niana, tataw kaayo nga ANG MGA BATA DUNA GAYOY PAGTUO, bisan dili pa kini nila mapadayag sama sa mga dagko.//

 

Ang mga BATANG MASUSO adunay tiunay nga pagtuo sa Diyos.

 

Kay si Ginoong Jesus dayag nga miingon: “Ug mahitungod niining GAGMAY’NG MGA BATA NGA NAGTUO KANAKO….” (Mateo 18:6, Maayong Balita Biblia).

 

Ug ang atong Ginoo midugang sa pag-ingon:Ang mga bata ug ang mga masuso gibansay mo sa paghalad ug hingpit nga pagdayeg kanimo” (Mateo 21:16, Maayong Balita Biblia).

 

Karon kining pagdayeg sa Diyos sangputanan man kini sa pagtuo. Busa dili unta makadayeg sa Diyos ang mga bata ug ang mga masuso kung sila wala pay pagtuo! Dinhi, klaro kaayo nga ANG MGA BATA ADUNAY TIUNAY NGA PAGTUO.

 

Ug ang pagtuo sa mga masuso, gitawag kini’g implicit faith” kun pagtuo diha sa atong kahiladman, o diha sa atong kalag nga gitisok sa Diyos.

 

Kay si San Pablo miingon: “…SUKAD SA IMONG PAGKABATA nagbasa ka na sa Balaang Kasulatan nga arang makahatag kanimog kaalam nga maghatod ngadto sa kaluwasan PINAAGI SA PAGTUO kang Cristo Jesus” (2 Timoteo 3:15, Maayong Balita Biblia).//

 

Lucas 1:41 – “Sa pagkabati ni Elizabet sa pangumosta ni Maria, milihok ang bata sulod sa iyang tiyan.”

 

Ang paglihok sa bata nga si San Juan nagtimailhan nga siya NAKAILA ug MITUO sa Batang Jesus nga gisabak usab ni Santa Maria.  Kamatuoran kini nga ang PAGTUO ANAA GAYOD SA MGA BATANG MASUSO, bisan gani niadtong atoa pa sa tagoangkan sa ilang inahan.

 

Ug wala may mabasa sa Bibliya nga ang kalag sa bata, bata usab. Kay sa bunyag, dili man ang lawas ang pagaluwason, kondili, ANG KALAG man.

 

Ug ang BUNYAG dili man ang paghugas sa buling sa lawas, kondili, sa BULING SA KALAG.

 

1 Pedro 3:20-21 – “Walo lamang ka tawo ang misulod sa arka ug naluwas pinaagi sa tubig. Naghulagway kini sa BUNYAG nga karon nagluwas kaninyo, DILI PINAAGI SA PAGHUGAS SA BULING SA INYONG LAWAS…Ang bunyag naglwas kaninyo pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesu-Cristo.”//

 

Ang ginikanan, uban sa mga ninong og ninang, maoy representante sa PAGTUO SA MGA BATA. Naa ba kini pruyba sa Bibliya?

 

1 Corinto 1:16 – Si Estefanas maoy nahimong representante, ug ang iyang panimalay NAKADAWAT SA BUNYAG.

 

Buhat 18:8 – Si Crispo nga pangulo sa sinagoga maoy nahimong representante, ug ang iyang tibuok panimalay GIBUNYAGAN.

 

Buhat 11:14-48 – Si Cornelio nahimong representante sa iyang tibuok pamilya, ug silang tanan GIBUNYAGAN.

 

Buhat 16:31-33 – Ang PAGTUO sa gwardiya sa karsel maoy nahimong timailhan sa pagtuo sa iyang tibuok panimalay, ug silang tanan GIBUNYAGAN.

 

Dugang Pruyba sa Balaang Kasulatan:

 

Buhat 2:38-39 – “Ang tagsatagsa kaninyo kinhanglang maghinulsol, ug magpabunyag…ang saad sa Dios alang man kaninyo ug sa inyong mga ANAK.

 

Ang orihinal nga sinulat sa mga Buhat sa Apostoles mao ang pinulongang Griego. Ug ang pulong kun termino nga “anak,” sa Greek: “teknois, nga nagkahologan og BATANG MASUSO kun GAMAY’NG BATA.

 

1 Corinto 10:1-2 – “Mga igsoon, buot kong hinumdoman ninyo ang nahitabo sa atong mga katigulangan nga mikuyog kang Moises. Gipanalipdan silang tanan sa panganod, ug milatas sila sa Dagat nga Pula. Pinaagi sa panganod ug sa dagat GIBUNYAGAN SILANG TANAN ingon nga mga sumosunod ni Moises.”

 

Hinumdoman, nga sa paglatas nila sa Dagat nga Pula kuyog nila ang MASUSONG MGA BATA, ug silang tanan NABAWTISMOHAN.

 

Kay ang tradisyon sa mga apostoles nagtudlo kanato sa dayag nga ang pagpamunyag sa unang mga Kristohanon lakip ang mga batang masuso. Ug kini gipamatud-an sa Kasaysayan sa Kalibotan.

 

Baptism was occasionally administered to infants from the earliest days of the Church” (World History by O’Brien, page 144).

 

ANG KAMAHINONGDANON SA BUNYAG:

 

Ang gibunyagan sa ngalan ni Cristo nagsul-ob ni Cristo. Ang bunyag mao ang paghiusa sa bata ngato ni Cristo (Galacia 2:27).

 

Pinaagi sa bunyag, nahimong Kristiyanos ang usa ka tawo (1 Corinto 12:13).

 

Ug ang katarungan sa mga protestante nga dili na kinahanglang bunyagan ang bata kay ang Gingharian sa Langit alang kanila, usa ka dakong sayop! Kay kadtong giingnan ni Cristo nga ang mga bata alang kanila ang langit, mao kadtong mga bata nga gipaduol sa ilang mga ginikanan kang Ginoong Jesu-Cristo, pinaagi sa BUNYAG.

 

Kay ang pangutana mao kini: Ang pagbunyag sa bata, makapahilayo o makapahiduol ba kang Cristo?

 

Kay diha sa BUNYAG, ulion o isumpay pagbalik ang GRASYANG MAKASANTOS nga naputol human nakasala ang una natong mga ginikanan.

 

Ang usa ka karaang libro sa katesismo sa Simabahang Katoliko naghatag kanato og tin-aw nga pagpasabot kon unsay kahulogan ug unsa kamahinongdanon ang Grasyang Makasantos. “Sanctifying Grace is that which confers on the soul a new and Supernatural State of life by which we share in the life of God Himself. It is a prevailing condition, making us His children by adoption, temples of the Holy Ghost, holy and pleasing in His sight; and it also gives a pledge of eternal glory. Moreover, it’s an inner supernatural gift bestowed on us through the merits of Jesus Christ for our salvation” (A Catechism for Inquirers, by Rev. Joseph I. Malloy, CSP, pp. 26-27).

 

Simbahang Katoliko Aduna may Bayad?

Simbahang Katoliko Aduna may Bayad?

By. Bro: Jessie Fuertes (CFD Nasipit Chapter)

 

 

PANGUTANA:
Nahibalo ako nga dapat pari ang angayan kong pangutan-on nianing akong pangutana. Apan nanghinaut lamang ako nga matubag kini nga pangutana sa mga nagpasiugda niini nga website.

Ang akong pangutana mao kini: Ngano mang sa halos matag lihok sa Simbahang Katoliko aduna may bayad? Ang bayad ra ba gayud dili barato kundi mahal. Magpalubong naay bayad, magpakasal naay bayad, magpablessing naay bayad, magpabunyag naay bayad (kada maninoy maninay kahi ang bayad), magpamisa naay bayad, halos tanan adunay bayad nga dinagku. Pati pagpamisa sa kalag adunay presyo ang matag kalag nga ipamisa (sigon sa ubang parokya). Aha man gibase sa simbahan ang presyo sa mga balayronon?

Wala koy pangutana sa mga boluntaryo nga mga paghatag, sama sa mga halad ug sa mga pledges. Ang pangutana nako kung aha gibase ang mga presyo nga ipabayad as requirements sa mga nahisgutang aktibidades. Ug nganung ingon ani man ang sistema? (Nangutana: concernedCatholic <booter12041@yahoo.com>, date sent: Tue, Dec 13, 2011 at 11:48 PM)

TUBAG:

Kalinaw’g gugma gikan sa atong Ginoong Jesukristo. Sa akong pagsabot brod sa imong mga pangutana, nangita ka ug mga basihanan ngano nga sa mga simbahanong lihok duna may bayad ug nganong presyohan man? Mora mag nanapi niini ang Simbahang Katoliko kon pamation. Taas-taas man ning imong pangutana brod mao na nga nagkinahanglan pod ug taas nga explanation. Hinaut pa unta nga sa panabang sa atong Ginoo makahatag ko nimog katin-awan sa tubag sa imong naglagobo nga pangutana. Ang mga teksto sa Bibliya gikuha gikan sa “Maayong Balita” bible version.

  • Una sa tanan, ang Dios wala magkinahanglan niining mga bahandia tungod kay siya man ang tag-iya niining tanan, apan ang tawo nga iyang mga alagad sa Simbahan nagkinahanglan niini aron makapadayon sila pag-alagad sanglit nagsalig man lang sila sa mga halad sa mga sakop sa Simbahan sama sa pagkaon, sinina (bisting parianon), sakyanan, hinabang para sa misyon sa simbahan, pagtukod sa simbahan, mga seminary, mission house ug uban pa. Niining mosunod nga mga punto sa Bibliya gipahayag nga ang mga ministro ni Kristo adunay katungod sa pagdawat ug suhol sa ilang hinagoan ingon nga alagad sa Dios.
  • 2 Hari 12:13, 16 – Apan kining kwartaha (halad) dili mahimong gastohon alang sa mga planggana nga plata….kay isuhol man kini sa tanan nga nagtrabaho pag-ayo sa Templo ug ibayad sa mga materyales……. Wala dad-a sa Templo ang salapi nga gihalad alang sa sala kay kining salapia alang man sa mga pari.
  • Tinuod nga ang mga sacramento dili matumbasan ug salapi. Sa Mateo 10:8 ang Ginoo nag-ingon, “Ingon nga inyo kining nadawat nga wala’y bayad ihatag usab nga wala’y bayad,”
  • Busa tungod niini makapangutana kita: ngano man nga pabayran man ang bunyag, kasal, konpirma ug uban pa nga ihatag man kaha nga walay bayad? Dili ba usa ka negosyo ug panapi kining buhata?
  • Ang mga sacramento wala ibaligya ug dili usab mapalit. Usa kini ka dakong sala nga gitawag og “Simony”, nga mao ang pagbaligya sa mga sagrado butang. Gikan kini ni Simon Magus. Sa Buhat 8:19-24,  gitanyagan ni Simon Magus ang mga Apostoles ug salapi sa hunahuna nga mapalit niya ang maong Sakramento (Kumpirma).
  • Diha sa atong paghatag og salapi sa Simbahan, dili ang mga Sacramento ang atong gibayran kondili ang kahago sa ministro sa Dios.
  • Sa 2 Cor.11:7-8, si San Pablo miingon, “Wala ako magpasuhol kaninyo sa akong pagwali sa Maayong Balita sa Dios…. Samtang nag-alagad ako kaninyo, gisuholan ako sa ubang iglesia.
  • Atong timan-an nga si San Pablo usa ka pari. Sumala sa Roma 15:16 niingon siya – Nag-alagad ako ingon nga pari aron pagwali sa Maayong Balita nga gikan sa Dios…..
  • Roma 4:4 – Suholan ang tawo nga nagtrabaho, apan ang suhol dili maisip nga gasa kay iya mang gihagoan. (sa ato pa bayad o suhol sa iyang kahago)
  • 1 Corinto 9:4 – Wala ba god akoy katungod sa pagdawat sa ihatag nga pagkaon ug ilimnon tungod sa akong trabaho?
  • 1 Corinto 9:11 – Kon nagpugas kami sa espirituhanong mga binhi diha kaninyo, ikasakit ba ninyokon moani kamig yutan-ong kaayohan (butang materyal) gikan kaninyo?
  • 1 Corinto 9:13-14 – Sa walay duhaduha, nasayod kamo nga ang nag-alagad sa Templo nagkuha sa ilang pagkaon gikan sa Templo, ug kadtong nag-alagad didto sa halaran, may bahin sa halad. Sa mao usab nga pagkaagi, ang Ginoo nagbuot nga kadtong nag-wali sa ebanghelyo, mabuhi pinaagi sa ebanghelyo.
  • 1 Tomoteo 4:17-18 – Ang mga pangulo sa iglesia nga maayong motuman sa ilang katungdanan angayng ilhon nga takos sa doble nga suhol, labi na kadtong naghago gayod sa pagwali ug pagtudlo….. Nag-ingon usab ang Kasulatan,”Ang mamumoo angay gayod suholan.
  • 2 Hari 12:13, 16 – Apan kining kwartaha dili mahimong gastohon alang sa mga planggana nga plata….kay isuhol man kini sa tanan nga nagtrabaho pag-ayo sa Templo ug ibayad sa mga materyales……. Wala dad-a sa Templo ang salapi nga gihalad alang sa sala kay kining salapia alang man sa mga pari.
  • Tungod niini katungdanan sa usa ka Kristianos ang pagsuporta sa Simbahan kay baslan sa Ginoo kadtong naghatag nga malipayon sa walay pagbagulbol.
  • 2 Corinto 9:7-9 – Busa gihunahuna ko nga paunahon ko pagpa-anha kaninyo king mga kaigsoonan nato aron andamon nilang daan ang gasa nga inyong gisaad. Unya inig-abot ko diha, andam na ang tanan ug magpaila kini sa inyong gugma sa paghatag ug dili tungod kay gipugos kamo. (8) Timan-I nga ang nagpugas ug diyotay, mag-anig diyotay; apan ang nagpugas ug daghan mag-anig daghan. Busa kinahanglan mohatag ang tagsatagsa sumala sa iyang gusto, ug dili magbagutbot ni maghunahuna nga gipugos siya, kay ang Dios nahigugma sa naghatag nga malipayon. (9) Ug makahatag ang Dios kaninyo labaw pa kay sa inyong gikinahanglan nga tungod niini makabaton kamo sa tanan ninyong kinahanglanon, ug sobra pa gani alang sa tanang maayong buhat.
  • Ang mga unang Kristohanon panahon sa mga Apostoles gibaligya gani nila ang ilang mga kabutangan ug ang halin gitugyan sa Simbahan ug wala gyod tay mabasa nga gisayangan sila sa bahandi nga ilang gihatag ni sila gimahalan.
  • Buhat 4:34-35 – Walay usa kanila nga nakulangan. Kadtong may mga uma o mga balay nagbaligya niini, ug ang halin gitugyan nila sa mga apostoles; gibahinbahin kini sa mga apostoles sa tagsatagsa kanila sumala sa ilang gikinahanglan.
  • Busa brod kung gimahalan ta sa gipresyo sa Simbahan, wala man pod ta pugsa. Kung mahalan ta sa presyo sa kasal, pwede man pod ta magpakasal ug Mass Wedding nga dunay mo-sponsor kay wala may bayad. Sa akong kasinatian diha may gibunyagan dinhi sa among parokya nga wala pabayri sa Pari tungod kay pwerte gyong pobreha ug ako saksi niini.
  • Kon ang tawo nga maoy nanaad dili makaabot sa bili, kinahanglan dad-on niya ang tawo nga hingtungdan ngadto sa pari ug ang pari maoy mohatag ug bili sumala sa maabot sa tawo nga naghimo sa panaad.
  • Bahin sa pamisa sa mga kalag sa purgatoryo kung dunay gihatag nga presyo wala magpasabot nga gibayran ang ilang kaluwasan kundili usa kahago sa nag-alagad  sa ministro sa Dios. Ang pagpresyo mag-agad na sa mga lagda sa mga parokya.
  • Sumala sa balaang kasulatan sa 2 Macabeo 12:43-46 – (Nag-ulohan: Mga Pag-ampo Alang Sa Mga Tawo Nga Nangamatay Sa Gubat) “Nagpaamot usab siya (Judas Macabeo) gikan sa tanan niyang mga tawo ug nikabat kinig 2,000 kasalapi nga plata ug gipadala kini ngadto sa Jerusalem aron gamiton alang sa usa ka halad alang sa sala. Si Judas naghimo niining hamili nga butang tungod kay nagtoo siya sa pagkabanhaw. Kun wala pa siya nagtoo nga ang patay mabanhaw usa ka unta ka butang nga binuang ug walay kapuslanan ang pag-ampo alang sa mga nangamatay. Tungod niining malig-on ug diosnon nga hunahuna nga ang tanang mga tawo nga nagtoo sa Dios makadawat ug usa ka ganti nga kahibulongan, si Judas nag-andam alang sa usa ka halad aron malinkawas ang nangamatay sa ilang mga sala.”

Autoridad sa Pagpresyo

  • Levitico 7:7 – Adunay usa ka lagda bahin sa halad alang sa sala ug sa bayad nga halad….
  • Levitico 5:17-19 – Kon may magbuhat sa bisan unsa nga gidili sa Ginoo, nakasala siya, busa angay siyang silotan bisan pa kon wala siya masayod niini. Kinahanglan magdala siya ngadto sa pari ug laking karnero nga walay daot ingon nga bayad nga halad. Presyohan ninyo kini sa bili sa halad alang sa sala……Kini bayad nga halad alang sa sala kay nakasala man siya sa Ginoo.
  • Levitico 27:14 – Kon may maghalad sa iyang balay ngadto sa Ginoo aron mahimo kining sagrado,presyohan kini sa pari…..
  • Exodo 30:11-13 – Ang Ginoo miingon kang Moises, “Inigsenso ninyo sa sa katawhan sa Israel kinahanglan ang tagsatagsa magbayad kanako ug lukat sa iyang kinabuhi aron walay katalagman nga mahitabo kaninyo samtang magpadayon ang senso. Ang tanan nga mahiapil sa sensokinahanglan nga mobayad sa kantidad nga pangayoon. Timbangon kini sa timbangan nga gigamit didto sa Tolda. Kinahanglan mobayad niini ang tanan silbing halad kanako.”

Ang simbahan wala magpugos nga mohatag sa ikapulo (tithes) kondili sumala sa gugma sa pagka manggihatagon (love percent). Timan-an nato ang giingon ni San Pablo sa 2 Corinto 9:8 nga nag-ingon, “kinahanglan mohatag ang tagsatagsa sumala sa iyang gusto, ug dili magbagutbot ni maghunahuna nga gipugos siya, kay ang Dios nahigugma sa naghatag nga malipayon.

Si Cristo miingon:
Lucas 20:25 – …ibayad sa Emperador ang iya sa Emperador, ug ibayad sa Dios ang iya sa Dios.

Salamat sa imong pagbasa brod ug God bless!


Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

 

 

            Ang mga Seventh Day Adventists (SDA) nagtudlo nga usa sa timaan sa matuod nga katawhan sa Dios mao sila nga nagbantay sa iyang mga sugo ug nalakip niini ang pagbantay sa adlawng Sabado nga Igpapahulay.  Niining maong articulo, atong hatagan og tubag ang mga bahin sa Bibliya nga sagad kutloon sa mga SDA aron pagpamatuod sa ilang doctrina.

 

Wali sa SDA: 

Ang pagbantay sa adlawng igpapahulay nagpadayon tungod kay bisan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta kining maong sugoa pagabantayan gihapon.  “Maingon nga ang bag-ong langit ug bag-ong yuta, nga akong pagabuhaton, magpabilin, nag-ingon ang GINOO, ang imo usab nga kaliwat ug ang imong ngalan magpabilin” (Isa 66:22).  “Ug kini mahitabo gayod, nga gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa laing bag-ong bulan, ug gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay, ang tanang unod moanhi aron sa pagsimba sa akong atubangan, nag-ingon ang GINOO” (Isa 66:23).

 

Atong Tubag:

Kining maong teksto wala maayo sa pagsabot sa atong mga kaigsoonan nga SDA.  Ang bersikulo 23 nag-ingon nga ang katawhan sa Dios magsimba gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay.  Wala ingna nga ang katawhan sa Dios magsimba atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod nga igpapahulay.  Ang yano nga gipasabot sa maong teksto mao ang walay hunong nga pagsimba dili kay pagsimba sa adlawng Sabado lamang.  Ug nganong ang adlawng igpapahulay man ang gigamit aron sa pagbahin sa walay hunong nga pagsimba?  Sa yano nga katarongan nga ang maong basahon gisulat ni Propeta Isaias alang sa mga Israelitas nga nagbantay sa adlawng igpapahulay.  Natural lang nga mogamit siya og mga paghulagway nga ilang masabtan.  Apan dili sakto ang paghubad niini nga teksto aron pag-angkon nga ang igpapahulay pagabantayan pa didto sa bag-ong langit, tungod kay dili kini ang gipasabot sa maong teksto.

 

Kon atong hinayon sa pagbasa ang Isa. 66:23 kini nag-ingon, “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod.”  Unsaon man nato sa pagsabot pananglit dunay moingon, “Ang Katin-awan sa Pagtuo (ulohan sa programa) isalida sa CCTN matag Mierkules sa gabii, ug gikan sa usa ka Mierkules ngadto sa sunod ako kining gipaabot uban ang kahinam”?  Moingon ba kita nga siya nagpaabot lang matag adlawng Mierkules, o ato bang sabton nga siya naghinamhinam nga nagpaabot niini kada-adlaw?  Ginawi ang yanong panabot, atong masabtan nga dili lang kay nagpaabot siya sa mga Mierkules lamang kondili nga mapadayonon ang iyang pagpaabot gikan sa karon nga Mierkules hangtod sa sumad.  Busa nganong lainon man sa pagsabot sa mga SDA kining maong teksto?  Nganong kinahanglan man nga dinhi ang “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod” hubaron man nga “atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod,” nga sa yano nga pagkasulti lahi man ang gipasabot niini?

 

Dugang pa, ang maong teksto nagkanayon usab, “gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa sunod.”  Anaay tulo ka grupo sa pagsaulog diha sa Daang Tugon- ang mga tinuig nga kasaulogan (Pagsaylo, Pagpamayad sa mga Sala, uban pa) ug anaa usab ang binulan nga mga kasaulogan (ang pagbantay sa bag-ong bulan sa unang adlaw sa lunar month cycle), ug anaa ang sinimana nga mga kasaulogan (ang ikapitong adlaw nga igpapahulay).  Kon sumala sa pagsabot sa mga SDA sa Isa 66:23 nagpadayon pa ang igpapahulay nga Sabado ang mao gihapon nga teksto nagpakita nga kinahanglan usab diay nga saulogon nato ang bag-ong bulan.  Nganong bisan ang mga SDA wala man mosaulog sa bag-ong bulan?  Unsa may kalainan, sanglit ang maong teksto naghisgot man sa duha?  Sa pagkatinuod, ang mga pagsaulog sa Daang Tugon matinuig man, mabinulan, o masinimana gitapos na kining tanan ni Cristo diha sa iyang kamatayon sa krus.  Usa sa mga unang erehiya nga gibadlong ni San Pablo mao kadtong mga judio nga nangakabig sa pagka-kristyano ug buot nila nga ipatuman ang mga tulomanon sa tinohoang judaismo ngadto sa mga kristyano.  Si San Pablo miingon, “Gipapas niya ang tanan tang mga utang lakip ang mga kasabutan bahin niini ug giwagtang niya ang tanan pinaagi sa paglangsang niini didto sa krus… Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon, o bahin sa mga adlaw nga balaan, o sa pangilin sa bag-ong bulan, o bahin sa Adlaw nga Igpapahulay.  Kining tanan mga landong lamang sa mga butang nga umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col 2:14-17).

 

 

 

SUKNAAN

SUKNAAN

ni:  Bro. Soc C. Fernandez

 

PANGUTANA: 

 

            Giingon sa Jesus Miracle Crusade nga gipangulohan ni Pastor Almeda, nga si Cristo mao ra and Dios nga Amahan nga mao usab ang nagpakatawo.  Si Isaias miingon:  “Kay alang kanato ang usa ka bata natawo; alang kanato ang usa ka anak nga lalaki gihatag, ug ang kagamhanan igatungtung sa iyang abaga, ug pagatawgon ang iyang ngalan nga kahibulongan, magtatambag, Dios nga makagagahom, Amahan nga walay katapusan, Prinsepe sa Pakigdait” (Isa. 9:6).  Dili ba klaro nga si Cristo mao kini ang Amahan nga walay katapusan ug siya ang nahimong batang lalaki, busa mao ra siya si Cristo?  Si Cristo miingon usab ni Felipe, “Ang nakakita kanako, nakakita sa Amahan” (Juan 14:9) ug “Kay ako ug ang Amahan usa ra” (Juan 10:30).  Ambi tubaga kini.

 

 

TUBAG:

 

            Dili mahitabo nga usa ra sa pagka-persona ang Amahan ug si Cristo.  Sa paglalang sa Dios sa kalibotan giingon: “Ang Dios namulong:  Buhaton nato ang tawo sama sa atong dagway” (Gen 1:26).  Usa ra ka Dios ang namulong, apan nganong miingon man Siya “Buhaton nato?”  Ang “nato” labaw sa usa.  Kinsa man ang kauban sa Amahan sa paglalang sa kalibotan?  Dili ang mga anghel, kay ang mga anghel binuhat man.  Dili man sila magbubuhat.  Ang kauban sa Amahan mao ang Cristo ang kaalam (1 Cor. 1:24) kinsa miingon:  “Ako ang kaalam nga naghimo sa kabuotan nga mao ang akong puloy-anan.  Si Yahweh nagbaton kanako sa sinugdan sa iyang dalan.  Unya ako didto tupad kaniya ingon nga usa ka batid nga magbubuhat” (Prob. 8:12, 22, 30).  Ug ang Espiritu Santo usab magbubuhat, ania:  “Ang Espiritu sa Dios nagbuhat kanako.  Ug ang gininhawa sa makagagahom naghatag kanako og kinabuhi” (Job 33:4).  Klaro nga ang Espiritu Santo kauban sa Amahan sa pagpanglalang sa uniberso.

 

            Ang pagka-gitawag sa batang lalaki og “Amahan nga walay katapusan,” dili sabton nga siya mao ang Dios Amahan.  “Dili ba siya mao ang imong amahan ang nagpalit kanimo.  Siya nagbuhat kanimo” (Deut 32:6).  Ang magbubuhat matawag diay og Amahan, kay si Cristo magbubuhat man, pues matawag usab siya og Amahan.  Apan dili siya mao ang Amahan sa pagka-persona.  Asa kini nato mabasa?  “Kining mga pulonga wala isulti sa Amahan ngadto sa Iyang mga anghel kondili ngadto lang sa Iyang Anak.  Ug ang Dios miingon sa Iyang Anak:  Ang imong trono, oh Dios, alang sa katuigan nga walay katapusan” (Heb 1:5,8).

 

            Ang usa ka anak nga liwat kaayo sa iyang amahan makaingon, “Ang nakakita kanako, nakakita sa akong amahan.”  Buot ipasabot ni Cristo nga ang kabalaan ug katarung sa Amahan anaa kaniya:  “Isul-ob ninyo ang bag-ong tawo, nga sa pagkasama sa Dios diha sa pagkamatarong ug sa kabalaan sa kamatuoran” (Efeso 4:24).

 

            Ang Isaias 9:6 dili gayud magamit nga ang Dios Amahan mao ang nagpakatawo tungod sa mga pulong: kay usa ka anak nga lalaki gihatag.”  Kon dunay gihatag, dunay naghatag.  Ug lahi ang naghatag kay sa gihatag.  Kinsa man ang naghatag?  “Sila managtuwaw kang Jehovah… ug siya magapadala kanila og manluluwas ug usa ka manlalaban” (Isa 19:20).  Ug ang gipadala nga manlalaban mao si Cristo (1 Tim 2:5).  Ug ania ang giingon ni San Juan:  “Kay gihigugma sa Dios ang kalibotan mao nga gihatag Niya ang Iyang bugtong Anak nga mao si Cristo kinsa kadtong motuo kaniya dili malaglag kondili may kinabuhi nga walay katapusan” (Jn 3:16).  Ug matud pa ni San Gabriel kang Maria:  “Ang gahom sa Hataas Uyamot magalandong kanimo tungod usab niini, ang balaan nga matawo paganganlan nga Anak sa Dios” (Luk. 1:35).  Klaro nga dili ang Dios nga Amahan maoy natawo, kondili ang Anak sa Dios nga mao si Cristo.  Ang giingon ni Isaias nga ang bata pagatawgon og Amahan nga walay katapusan, wala magpasabot nga si Jesus mao ang Dios Amahan.  Duna ba kitay mabasa nga si Jesus miangkon nga siya dili Dios nga Amahan?  Miingon si Jesus, “Ako dili usa ra, ang Amahan kauban nako” (Jn 16:32).  Busa sayop ang pag-ingon nga si Jesus ug ang Amahan usa ra sa pagka-persona.  Si San Juan miingon:  “Tulo ang nagpamatuod sa langit, ang Amahan, ang Pulong ug ang Espiritu, kining tulo usa” (1 Juan 5:7).  Matin-aw nga tulo gayod nga persona, apan unsa ang ilang pagkausa ra?  “Kay ang Dios usa ra” (Sant. 2:19).  Busa ang pagka-Dios nila maoy usa ra.

 

            Ang pagmatuod nga si Cristo miangkon nga dili siya mao ang Amahan:  “Maingon nga ang Amahan nagsugo kanako, sa maong pagkaagi ako nagsugo kaninyo” (Juan 20:21).  Matin-aw ang parallelism ni Cristo, Siya nga nagsugo lahi sa iyang mga tinun-an nga iyang gisugo.  Ang Amahan usab nga nagsugo, lahi kaniya nga sinugo.  Lain pa gayod nga pamatuod nga si Cristo dili mao ang Amahan, siya miingon:  “Ako moadto sa akong Amahan” (Juan 14:28).

 

            Sa diha nga gibato si San Esteban naabli ang langit duha ka persona and iyang nakita:  “Ug nakita ko ang langit naablihan ug ang Anak nagtindog sa tuong kamot sa Dios” (Buhat 7:56).  Si San Juan miingon: “Kini mao ang anti-Cristo kadtong naglimod sa Amahan ug sa Anak” (1 Juan 3:22).  Ang conjunction ug kun pagdugtong, nagpasabot nga duha gayod ka persona, and Amahan ug ang Anak kadtong maglimod niini, anti-Cristo.  Diha sa Krus miingon si Jesus, “Amahan ko, pasayloa sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat” (Lukas 23:34).  Kon siya pa ang Amahan, moingon unta siya, “Ako, ang Amahan pasayloon ko sila kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”  Ug dayon moingon unta siya, “Ako ang Amahan nganhi kanako itugyan ko ang akong espiritu.”  Klaro nga dakong sayop ang panudlo sa JMC bahin sa oneness, nga ang Amahan ug ang Anak usa ra ka persona, managlahi gayod sila.  Apanusa ra sila sa pagka-Dios.

 

 

“Ang pagkakasaligan sa Bag-ong Tugon ingon nga tinubdan sa kasaysayan”

Historical Reliability of the New Testament

“Ang pagkakasaligan sa Bag-ong Tugon ingon nga tinubdan sa kasaysayan”

Ni Engr. Ramon Gitamondoc

National President

Catholic Faith Defenders Inc.

Ang pagkakasaligan sa mga sinulat sa Bag-ong Tugon kinahanglan nga sukdon sa samang sukdanan nga gigamit sa pagsukod sa ubang mga basahon sa kasaysayan.  Si C. Sanders sa iyang libro “Introduction to Research in English Literary History (Pasiuna diha sa Pagsusi sa Kasaysayan sa Literaturang Englis)” 1952 naghisgot sa tulo sa sukaranan nga prinsipyo sa historiography kun “syensya sa pagtuki sa mga sinulat sa kasaysayan” nga mao kining mosunod:  1)  Bibliographical test, 2) internal evidence test, ug ang 3) external evidence test.  Atong tukion kon ang Bag-ong Tugon nga bahin sa Kasulatan makapasar ba niini nga mga sukdanan aron maingon nato nga kini kasaligan nga tinubdan sa mga panghitabo sa kasaysayan.

 

I.  Bibliographical Test

 

Ang “Bibliographical test” maoy pagsusi sa paagi sa paghidangat sa mga documento o sinulat.  Sa laing pagkasulti, tungod kay wala na man ang orihinal nga mga documento, unsa ka kasaligan ang mga copya nga atong gihuptan kalabot sa gidaghanon sa mga kopya ug ang gintang sa panahon tali sa orihinal ug sa mga “extant” kun mga nahibilin nga mga kopya.

 

     Si FE Peters “The Harvest of Hellinism” (New York:  Simon and Schuster, 1971) miingon, “kun pinasikad lamang sa tradisyon sa mga manuscripa (MSS), ang mga sinulat nga naglangkob sa Bag-ong Tugon (NT) mao ang kinasagaran nga gikopya ug makaylapon nga gipakaylap nga mga basahon sa kakaraanan.”  Tungod niini, ang kamatinud-anon sa Bag-ong Tugon napasukad diha sa hilabihan kadaghan nga evidensya gikan sa mga manuscripa. 

      Kon iphon ang mga griego nga kopya, ang Bag-ong Tugon napreserbar diha sa mga 5656 ka mga bahin o completo nga manuscripa nga gikopya pinaagig kinamot gikan sa ikaduha ka siglo ngadto na sa ikanapulog lima ka siglo (Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968). 

      Dunay kapin sa 5686 nga nasayran nga mga griego nga manuscripa sa Bag-ong Tugon.  Pun-an sa kapin 10,000 nga Latina Vulgata ug dili momenos 9,300 nga ubang mga karaang versions kun hubad, mokabat duol o dili ba kaha sobra sa 25,000 ka mga manuscripa sa Bag-ong Tugon nga ania karon.  Walay laing document sa kakaraanan nga bisan na lang moduol niini nga gidaghanon ug pagpamatuod.  Sa pagtandi, ang Iliad nga sinulat ni Homer maoy sunod, duna lamay 643 ka mga manuscripa nga anaa.  Ang labing karaan nga napreserbar nga sinulat ni Homer masubag sa ikanapulog tulo ka siglo  (Leach Charles, “Our Bible.  How We Got It” Chicago, Moody Press, 1898).

     Ang kahinungdanon sa gidaghanon sa mga manuscripa dili masobrahan sa pagpahimug-at.  Sama sa ubang mga documento sa karaang literatura, wala nay nagpabilin nga mga orihinal nga manuscripa sa Biblia.  Apan tungod sa kadaghan sa mga kopya mahimo ang pagpanday pag-usab sa orihinal uban ang makatarunganon nga kahusto. (Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968).

     Si John Warwick Montgomery miingon nga “ang pagka-skeptical kun madudahon sa resulta nga texto sa mga basahon sa Bag-ong Tugon maoy pagtugot sa tanan nga nabantog nga sinulat sa karaang mga panahon sa pagkahanaw ngadto sa kawalaan ug paghikalimot, tungod kay walay documento sa karaang panahon nga gipamatud-an sa kasaligan nga pagpamatuod kay sa Bag-ong Tugon.  (Montgomery John W., “History and Christianity” Downers Groove Ill.:  InterVarsity Press, 1964).

    Mahitungod sa gintang sa panahon tali sa orihinal nga mga manuscripa ug sa nagpabilin nga mga kopya “extant”, si Greenlee miingon, “Ang nailhan nga labing karaan nga MSS sa kinabag-an sa mga nabantog nga mga griego nga tagsulat masubay sa usa ka libo ka tuig o kapin gikan sa pagkamatay sa tagsulat.  Ang gintang sa panahon sa mga latino nga mga tagsulat mas gamay, nga molainlain ngadto sa pinakaubos nga tulo ka gatos ka tuig sama pananglit sa kaso ni Virgil.  Sa laing bahin, mahitungod sa Bag-ong Tugon, ang duha ka mahinungdanon nga mga MSS nasulat sulod sa tulo ka gatos ka tuig gikan sa pagka-kompleto sa Bag-ong Tugon, ug dunay hapit kompleto nga mga basahon sa NT ug daghang pugnit nga mga MSS sa daghang bahin sa NT masubay ngadto sa usa ka gatos ka tuig gikan sa orihinal nga mga sinulat.”  (Greenlee, J. Harold  “Introduction to the New Testament Textual Criticism”  Grand Rapids:  William B. Eerdmans Publishing Company 1977).  Si Greenlee midugang sa pag-ingon, “Tungod kay ang mga “scholars” kun batid sa pagtuon midawat man nga sa kinatibuk-an kasaligan ang mga bantogan sinulat sa karaang panahon bisan kon ang labing karaang MSS nasulat lamang human sa paglabay sa taas nga panahon gikan sa pagsulat sa orihinal ug kasagaran ang gidaghanon sa nagpabilin nga mga MSS diyutay ra, tin-aw nga ang pagka-kasaligan sa texto sa NT sa samang paagi kapamatud-an.

 

AUTHOR

BOOK

DATE WRITTEN

EARLIEST COPIES

TIME GAP

NO. OF COPIES

Homer Iliad 800 BC c. 400 BC c.  400 yrs

643

Herodotus History 480-425 BC c. AD 900 c.  1350 yrs

8

Thucydides History 460-400 BC c. AD 900 c.  1300 yrs

8

Plato   400 BC c. AD 900 c.  1300 yrs

7

Demosthenes   300 BC c. AD 1100 c.  1400 yrs

200

Caesar Gallic Wars 100-44 BC c. AD 900 c.  1000 yrs

10

Livy History of Rome 59 BC-AD 17 c. AD 400, 1000 c.  400, 1000 yrs

1, 19

Tacitus Annals AD 100 c.  AD 1100 c.  1000 yrs

20

Pliny Secundus Natural History AD 61-113 c.  AD 850 c.  750 yrs

7

New Testament   AD 50-100 c.  114 (fragment)

c.  200 (books)

c.  250 (most of NT)

c.  325 (complete NT)

+ 50 yrs

100 yrs

150 yrs

225 yrs

5366

Source:  Geisler Norman L. and William E. Nix, “A General Introduction to the Bible” Chicago, Moody Press, 1968

 

 

Mahinungdanon nga mga Manuscripa sa Bag-ong Tugon

 

Manuscripa Date Content Archive
John Ryland’s MS AD 130 Portions of John John Rylands Library of Manchester, England
Bodmer Papyrus II AD 150-200 Most of John Bodmer Library o fWorld Literature
Chester Beati Papyri AD 200 Major portions of NT C. Beati Musuem in Dublin
Diatessaron (Tatian) AD 160 Collection of the Gospels Distributed
Codex Vaticanus AD 325-350 Nearly all of the Bible Vatican Library
Codex Sinaiticus AD 350 Nearly all of NT, over half of OT British Musuem
Codex Alexandrinus AD 400 Almost the entire Bible British Musuem
Codex Ephraemi AD 400 Majority of NT Bibliotheque Nationale Paris
Codex Bezae AD 450+ Gospel and Acts (Gk and Latin) Cambridge Library
Codex Washingtonensis AD 450 4 Gospels Smithsonian Institution, Washington
Codex Claromontanus AD 500 Pauline Epistles  

   *Factors in determining age: materials used, letter size and form, punctuation, text divisions, ornamentation, color of ink, texture and color of parchment.

 

Ang katukma sa mga manuscripa gilig-on pinaagi sa nagkadaiyang karaang hubad (versions)

 

      Laing kalig-onan nga momatuod sa manuscripa mao ang mga karaang hubad.  Sukad sa kasinugdanan ang kristohanong tinohoan usa ka makaylapon nga pagtuo.  Ang unang mga hubad sa Bag-ong Tugon gihimo sa mga misyonero aron pagtabang sa pagpakaylap sa kristohanong pagtuo ngadto sa katawhan kansang lumad nga pinulongan mao ang Syriac, Latin, o Coptic (Metzger, Bruce M.  The Text of the New Testament: p 30  New York: Oxford University Press 1968). 

 

1)       Syriac Versions (Christian Aramaic)

a)       Syriac Peshitta  AD 150-250

b)       Palestinian Syriac  AD 400-450

c)       Philoxenian AD 508  (Translated by Polycarp)

d)       Harkleian Syriac  AD 616

2)       Latin Versions

a)       African old latin  AD 400

b)       Codex Corbiensis  AD 400-500

c)       Codex Vercellensis  AD 360

d)       Codex Palatinus  AD 500

e)       Latin Vulgate (Jerome)  AD 366-384

3)       Coptic (or Egyptian) Versions

a)       Sahidic  AD 300

b)       Bohairic  AD 400

c)       Middle Egyptian  4th or 5th Cent.

 

4)       Ubang karaang versions

a)       Armenian  AD 400+

b)       Gothic  4th century

c)       Georgian  5th century

d)       Ethiopic   6th century

e)       Nubian   6th century

 

Patristic Quotations of the New Testament

 

Writer Gospels Acts Pauline Epistles General Epistles Revelation Totals
Justin Martyr 268 10 43 6 3 330
Irenaeus 1038 194 499 23 65 1819
Clement (Alex.) 1107 44 1127 207 11 2406
Origen 9231 349 7778 399 165 17992
Tertullian 3822 502 2609 120 205 7258
Hippolytus 734 42 387 27 188 1378
Eusebius 3258 211 1592 88 27 5176
Grand Totals 19368 1352 14035 870 664 36289

*Geisler, Norman L. and William E. Nix.  “A General Introduction to the Bible” Chicago:  Moody Press, 1986.

 

Mahitungod sa pagkutlo nga gihimo sa mga “Church Fathers” gikan sa Bag-ong Tugon, si Bruce Metzger mipahibalo kanato:  “Gawas sa ebidensya sa mga sinulat nga naggikan sa griego nga manuscripa sa Bag-ong Tugon ug sa karaang mga hubad, ang nagtuon sa mga texto makapahimulos sa daghang kutlo sa Kasulatan nga naapil sa mga commentary, sermon, ug uban nga mga sinulat sa mga karaang “Church Fathers.”  Tungod sa gidaghanon niini nga mga pagkutlo, bisag mahanaw pa kanato ang ubang tinubdan sa atong kasayuran sa Bag-ong Tugon, kini sila igo na sa pagpanday pag-usab sa tibuok nga Bag-ong Tugon.”  (Metzger, Bruce M.  “The Text of the New Testament”  p. 86  New York: Oxford University Press 1968)

 

 

II.    Internal Evidence Test

 

Labot niini nga paagi sa pagsukod sa kasaligan sa manuscripa si John Warwick Montgomery misulat nga ang tigsusi sa literatura nagsunod gihapon sa balaod ni Aristotle nga nagkanayon, “ang usa ka documento isipon nga tinuod hangtod nga kapamatud-an nga ang tagsulat nakahimog panagsumpaki o mga dili tukma nga saysay sa mga panghitabo.”  Si Horn nga usa ka tagsulat mipatin-aw niini sa pag-ingon: 

 

Hunahunaa sa makadiyot kon unsa ang gikinahanglan nga pruybahon mahitungod sa usa ka ingog sumpaki (lisod sabton) aron maisip kini nga valido nga argumento batok sa doctrina.  Labing siguro nga dili igo ang ingon og panagsumpaki.  Una, kinahanglan nga sigurohon nato nga nasabtan nato ang pasahe, ang sentido sa paggamit niini sa mga pulong o numero.  Ikaduha, nga atong gihuptan ang tanang matang sa kahibalo nga anaa labot sa nahisgotan.  Ikatulo, nga wala nay laing lamdag nga mahimong ikapatin-aw sa nahisgotan pinaagi sa pagpalambo sa kahibalo, pagsusi sa teksto, archaelogy, ug uban pa.  

 

Ang kalisod sa pagsabot sa kahulogan dili mahimong babag kun objections.   Ang dili masulbad nga mga tanghaga dili sabton nga kasaypanan.  Dili kini paghatag og diyutay nga bili natad sa kalisod sa pagsabot; kini maoy pagbutang niini sa husto nga dapit.  Ang mga lisod sabton kinahanglan nga hinuktukan ug ang mga suliran moagda kanato sa pagpangita sa katin-awan;  apan samtang wala pa nato makab-ot ang igo nga lamdag labot sa isyu nga nahisgotan wala kitay katungod sa pag-afirmar, “Ania ang napamatud-an nga kasaypanan, ang dili malalis nga pagsupak batok sa dili-masayop nga Kasulatan.”  Sayod ang kadaghanan nga ang dili maihap nga mga “objections” hingpit na nga nasulbad niining atong panahon.”  (Horn, Robert M.  “The Book That Speaks for Itself”, pp. 86-87, Downers Grove Ill.:  Intervarsity Press, 1970).

 

Si Dr. Gleason Archer, nga nagtudlo sa taas nga hut-ong sa seminaryo sa kapin sa 30 ka tuig ug nasayod sa kapin sa 30 ka nagkalainlaing pinulongan, ug kasagaran niini mga pinulongan sa panahon sa Daang Tugon gikan sa tunga-tunga nga sidlakang mga dapit mihatag sa iyang testimonio labot sa kawalay panagsumpaki sa Biblia:

Sa akong pagtuon sa giingong mga kasaypanan ug sa giingon nga panagsumpaki  tali sa nasulat sa Biblia ug sa ebidensya nga gipasukad sa linguistics, archaeology, o dili ba kaha syensya, ang akong pagsalig sa pagka-kasaligan sa Kasulatan kanunay nga napamatud-an ug gipalig-on pinaagi sa akong pagkaplag nga hapit ang tanang problema mahitungod sa Kasulatan nga nakaplagan sa tawo, sukad sa karaang panahon hangtod karon, nakabaton og makatagbaw nga kasulbaran pinasikad sa teksto mismo sa Kasulatan, o dili ba kaha pinaagi sa kasayuran gikan sa archaeology.  Ang mga kasayuran nga makuha gikan sa karaang Egyptian, Sumerian, o Akkadian nga mga documento, kining tanan mohaom sa natali sa Kasulatan;  ug ang ebanhelikanhong scholar nga miagi og igo nga pagtuon walay angay nga kahadlokan gikan sa mga argumento sa tigsupak ug hagit sa “humanistic ratioanalists” o tigsaway gikan sa bisan unsang baruganan.  (Archer, Gleason L., Jr.  “Encyclopedia of Bible Difficulties” p. 12  Grand Rapids:  Zondervan, 1982)

 

Ang giingon nga mga sayop sa Kasulatan kasagaran nagsukad sa kapakyas sa pagbantay sa balaod sa pagsabot sa mga karaang sinulat nga mao kining mosunod:

 

1)       The unexplained is not necessarily unexplainable.

2)       Fallible interpretations do not mean fallible revelation.

3)       Understand the context of the passage.

4)       Interpret difficult passages in the light of clear ones.

5)       Don’t base teachings on obscure passages.

6)       The Bible is the Word of God in the words of men.

7)       Just because a report is incomplete does not mean it is false.

8)       New Testament citations of the Old Testament need not always be exact.

9)       The Bible does not necessarily approve of all it records.

10)   The Bible uses non-technical, everyday language.

11)   The Bible may use both exact as well as round numbers.

12)   The Bible uses different literary device.

13)   An error in a copy does not equate to an error in the original.

14)   General statements don’t necessarily mean universal promises.

15)   There is a progress in God’s revelation in the OT to the NT.

 

Migamit ba ang tagsulat sa primarya nga mga tinubdan?

 

Ang mga magsusulat sa Bag-ong Tugon nakasaksi sa mga panghitabo o dili ba kaha ilang nakuha ang ilang taho gikan niadtong kasaligan uga nakasaksi gayod.  Ang mga libro sa Bag-ong Tugon mihimo sa mosunod nga pag-angkon:

 

        Luc 1:1-3:  “Daghan ang nangako pagsulat ug taho bahin sa mga hitabo sa atong katilingban.  Gisulat nila ang gitaho kanato niadtong nakakita gayod niining mga butanga sukad sa sinugdan ug nagsangyaw sa mensahe.  Busa, halangdon nga Teofilo, tungod kay nakatuon man ako pag-ayo niining tanan sukad sa sinugdan, gihunahuna ko nga angay kining sulaton sa maayong pagkahan-ay alang kanimo.”

        2 Ped 1:16  “Kay wala namo ipasikad sa tinumo-tumong mga sugilanon ang among pagsangyaw kaninyo mahitungod sa gamhanang pag-anhi sa atong Ginoong Jesu-Cristo.  Kami mismo nakakita sa iyang pagkahalangdon.”

        Buh 2:22 “Mga taga-Israel, pamati kamo!  Si Jesus nga Nasaretnon, sa ka tawo kansang diosnong bulohaton sa matin-aw gipadayag kaninyo pinaagi sa mga milagro ug sa mga katingalahang butang, ug mga ilhanan nga gibuhat sa Dios pinaagi kaniya.  Kamo mismo nasayod niini, kay dinhi man kini mahitabo.”

        Jn 19:35  “Ang tawo nga nakakita niining hitaboa nagmatuod niini aron manuo usab kamo.  Tinuod ug kasaligan ang iyang gisulti, ug nahibalo siya nga nagsulti siya sa tinuod.”

        Luc 3:1-2  “Ika-15 ka tuig kadto sa pagmando ni Emperador Tiberio; si Poncio Pilato maoy gobernador sa Judea, si Herodes maoy nagmando sa Galilea, ug si Felipe nga iyang igsoon maoy pangulo sa kayutaan sa Iturea ug sa Trakonite; si Lisanias maoy namunoan sa Abilena, ug si Anas ug si Caifas maoy mga pangulong pari…”

        Buh 26:25-26  Apan si Pablo mitubag:  “Wala ako mabuang kamahalan!  Ang akong gisulti matuod ug matarong.  Hari Agripa!  Nagsulti ako kanimo sa walay lipodlipod kay nasayod ka man niining mga butanga.  Siguro ako nga nasayran mo kining tanan, kay wala man kini mahitabo sa tago.”

 

    Si F.F. Bruce, kanhi professor sa Biblical Criticism ug Exegesis sa University of Manchester miingon, labot sa unang tinubdan sa mga nasulat sa Bag-ong Tugon:

    Ang unang magsasangyaw sa ebanghelyo nasayod sa bili… sa testimonio niadtong nakakita gayod, ug midangop ngadto niini sa matag karon ug unya.  “Mga saksi kami niining mga butanga,” mao ang ilang kanunay ug masaligon nga pag-angkon.  Ug dili ingon niini kasayon sama sa gihunahuna sa ubang tagsulat sa pag-imbento sa mga pulong ug buhat ni Jesus niadtong unang mga katuigan, tungod kay daghan sa iyang mga tinun-an buhi pa, ug makahimo paghinumdom sa unsay nahitabo ug wala mahitabo.

   Dili lamang mga mahigalaon nga saksi ang gikatagbo sa unang mga magsasangyaw;  anaa usab ang uban nga dili maayo ang tumong nga nasayod sa mahinungdanong panghitabo sa buhat ug kamatayon ni Jesus.  Ang mga tinun-an dili makatugot sa dili tukma nga pagsaysay (labaw na sa tinuyoan nga pag-usab sa panghitabo) nga mahimong ipamatuod nga bakak niadtong malipay sa paghimo niini.  Sa laing bahin, usa sa lig-on nga punto sa pagwali sa mga apostoles mao ang masaligon nga pag-apelar sa kahibalo sa mga naminaw bahin sa mga panghitabo;  dili lamang nga sila miingon, “kami mga saksi niining mga butanga” kondili “Kamo mismo nasayod niini, kay dinhi man kini mahitabo.”  Kon duna pay gihimo nga pagtuis sa mga panghitabo, ang presensya sa mga kaaway nga testigo mobadlong unta kanila.  (Bruce, F.F. “The New Testament Documents:  Are They Reliable?”  Downers Grove; Ill.; Intervarsity Press, 1964).

 

Mga tuig sa pagsulat sa mga basahon sa Bag-ong Tugon

Basahon Conservative Dating Liberal Dating
Paul’s letters AD 50-66 (Hiebert) AD 50-100  (Kummel)
Matthew AD 70-80  (Harrison) AD 80-100  (Kummel)
Mark AD 50-60  (Harnak)

AD 58-65  (T.W. Manson)

AD 70  (Kummel)
Luke Early 60s AD 70-90  (Kummel)
John AD 80-100 AD 170  (Baur)

AD 90-100 (Kummel)

*  Werner George Kummel  “Introduction to the New Testament” Abingdon Press, 1973

 

 

III.    External Evidence Test

 

“Ang ubang mga documento sa kasaysayan mimatuod ba o mipanghimakak sa nasulat sa Bag-ong Tugon?”  Unsa may laing mga referencia, gawas sa documento nga gituki, ang momatuod sa katukma, pagka-kasaligan, ug katinuod niini?

 

Dugang ebidensya pinasikad sa mga karaang kristohanong tagsulat

 

     Si Eusebius, sa iyang Ecclesiastical History III. 39, mipreserbar sa mga sinulat ni Papias, obispo sa Heirapolis (AD 130), diin si Papias mitali sa panultihon sa “Pangulo” (Juan apostol):

Ang Pangulo kanunay usab nga mosulti niini:  “Si Marcos, nga mao ang tighubad ni Pedro, miayo pagsulat sa tanan nga iyang (Pedro) gihisgotan, sa mga panultihon o buhat ni Cristo, hinuon, wala niya isulat sa unsay nag-una ug nagsunod.  Tungod kay siya wala man makapaminaw ni makauban sa Ginoo; apan sama sa akong gisulti, siya nakig-uban ni Pedro, kinsa mipahaom sa iyang panudlo agad sa panginahanglan, apan dili ingon og naghimo siya pagtigom sa mga panultihon sa Ginoo.  Busa si Marcos, sa walay sipyat, misulat niini nga paagi, sa mga butang nga gihisgotan ni Pedro;  ug iyang giampingan pag-ayo sa walay usa nga masayloan sa iyang nadungog, ug sa dili pagdugang ug bakak nga pamahayag.”  

 

    Si Irenaeus, Obispo sa Lyons (AD 180), kinsa nahimong tinun-an ni Policarpio (Obispo sa Smyrna; nga gimartir sa tuig AD 156, nagkinabuhi nga kristyanon sulod sa 86 ka tuig, ug tinun-an ni San Juan Apostol).  Siya nagsulat:  “Hilabihan kalig-on ang gibarogan sa mga Ebanghelyo, nga bisan ang mga erehes (mibulag sa pagtuo) mismo nagsaksi alang kanila, ug, pinasukad niini (nga mga documento), ang matag usa kanila nagtinguha sa pagpabarog sa ilang tagsatagsa nga doctrina”  (Against Heresies III).

 

    Si Clemente nga taga-Roma (AD 95) migamit sa Kasulatan ingon nga kasaligan ug matuod nga tinubdan.

 

    Si Ignatius (AD 70-110), Obispo sa Antioch, namartir tungod sa iyang pagtuo kang Cristo.  Nakaila siya sa tanang nga apostoles ug nahimo siya nga tinun-an ni Juan Apostol.  Si Ignatius mipakita sa iyang pag-ila sa pagka-kasaligan sa Kasulatan pinaagi sa iyang pagsukad sa iyang pagtuo niini.  Naghupot siya sa igong materyales ug testigos sa pagmatuod sa pagka-kasaligan sa Kasulatan.

 

    Si Polycarpio (AD 70-156), nahimong tinun-an ni Juan Apostol nga miatubang sa pagkamartir sa panuigon nga 86 anyos tungod sa iyang debosyon kang Cristo ug sa Kasulatan. 

 

     Si Tatian (AD 170) mihan-ay sa Kasulatan ngadto sa gitawag og “Diatessaron” (Kahusay sa mga Ebanghelyo).

 

 

Karaang konpirmasyon sa Bag-ong Tugon gikan sa mga dili-Kristyano

 

Ang mga tigsupak sa Kasulatan mopasangil nga ang Bag-ong Tugon dili kasaligan tungod kay ang nagsulat niini mga tinun-an man ni Jesus o dili ba kaha mga nagsunod nga mga kristohanon.  Ilang ipasabot nga walay paghisgot kang Jesus o sa Bag-ong Tugon nga mga panghitabo diha sa mga dili-kristyano nga mga tinubdan.  Dili lamang kay kini nga mga pasangil bakak, kondili, matod ni Geisler:

 

Ang pagsupak nga ang mga sinulat dunay gidapigan naglambigit sa usa ka mahinungdanon apan sayop nga panghunahuna nga ang mga saksi dili kasaligan kon kini sila suod kaniya kinsa ilang gitestigohan.  Kini tin-aw nga usa ka sayop nga baroganan.  Ang nabuhi niadtong pagpamatay sa mga Judio haduol sa mga panghitabo nga ilang gisaysay ngadto sa kalibotan.  Kini naghatag kanila sa labing maayong kahimtang sa pagkasayod sa tinuod nga panghitabo.  Didto sila, ug kadto nahitabo kanila.  Kini magamit usab diha sa pagtestigo sa hukmanan niya nga nakalikay sa tuyo sa pagpatay… Ang mga saksi sa Bag-ong Tugon dili mahimong isalindot tungod sa katarungan nga sila haduol sa panghitabo nga ilang gisaysay… Tungod kay ang mga saksi sa Bag-ong Tugon mao lamang ang mga saksi ug dungan nga nagpamatuod kang Jesus, usa ka sayop ang pagtumong ngadto sa dili-kristohanon nga mga tinubdan.  Bisan pa niini, makatabang ang pagsusi kon unsa ang mga ebidensya ang mo-confirmar kang Jesus gawas sa Bag-ong Tugon.  (Geisler Norman L. “Baker Encyclopedia of Christain Apologetics” p 381 Grand Rapids: Baker, 1998)

 

Si Tacitus, (1st Cent. Roman Historian) miasoy sa dakong sunog sa Roma, diin pipila mibasol kang Emperador Nero:

Pagsunod niini, aron pagwagtang sa maong balita, si Nero mipasangil sa salaod ug mipahamtang sa labing makalilisang nga pag-paantos sa usa ka grupo nga gikasilagan tungod sa ilang mga panamastamas, nga gitawag og kristyanos sa katawhan.  Si Christus, nga maoy gigikanan niini nga ngalan, gipaantos sa labing bug-at nga silot sa panahon sa pagmando ni Tiberius sa mga kamot sa usa sa atong mga procurador, si Pontio Pilato, ug usa ka makadaut nga patuotuo, nga napugngan sa makadiyot, apan mikaylap pagbalik dili lamang sa Judea, ang unang gigikanan niini nga kadautan, kondili bisan gani sa Roma, diin ang tanang ngil-ad ug makauulaw nga mga butang sa kalibotan nagsukad ug gipakaylap.  (Tacitus, Annals, 15.44)

 

 

Si Suetonius mao ang una nga secretaryo ni Emperor Hadrian (nagmando AD 117-138).  Iyang gi-confirmar ang gisulat sa Buh 18:2 nga si Claudius mimando sa tanang Judio (apil kanila si Pricila ug Aquila) sa pagbiya sa Roma sa tuig AD 49. 

“Tungod kay ang mga Judio kanunay man nga mihimog kasamok ubos sa pag-instigar sa ginganlag Chrestus, siya mipalayas kanila gikan sa Roma (Suetonius, Life of Claudius, 25.4)

 

Si Josephus (AD 27-100) usa ka pariseo ug Jewish historian, apan mialagad ubos sa Romanhong kagamhanan.  Dugang sa iyang autobiography, siya mihimo og duha ka dagkong sinulat, Jewish Wars (AD 77-78) ug Antiquities of the Jews (AD 94).  Siya usab mihimo sa dili kaayo dako nga sulat Against Apion.  Siya mihimo ug daghang pamahayag nga nagmatuod, mahimong sa kinatibuk-an o sa usa ka gamay nga detalye, mahitungod sa Daang ug Bag-ong Tugon nga nagtali sa tinuod nga panghitabo sa kasaysayan.  (Mahitungod kang Santiago nga igsoon ni Jesus, AJ, 20.9.1,  Pagpatay kang Juan Bautista, AJ 18.5.2,  Mahitungod kang Jesus, AJ 18.3.3).

 

Si Thallus nagsulat sa tuig AD 52.  Walay usa sa iyang nga sinulat ang nagpabilin karon, hinuon laing tagsulat si Julius Africanus mikutlo gikan sa sinulat ni Thallus kabahin sa kangitngit nga nahitabo atol sa paglansang kang Jesus.

“Sa tibuok kalibotan dihay mikuyanap nga makalilisang nga kangitngit, ug ang mga bato nasiak gumikan sa linog, ug daghang mga dapit sa Judea ug ubang mga distrito ang nangatumpag.  Kini nga kangitngit si Thallus, sa ikatulong basahon sa iyang History, mitawag, ug alang kanako sa walay igong kapasikaran, nga eclipse sa adlaw”  (Julius Africanus, Chronography, 18.1).

 

Si Pliny the Younger usa ka romanhong tagsulat ug tigdumala.  Sa iyang sulat ngadto ni Emperador Trajan (AD 112), iyang gihulagway ang gihimo sa unang mga kristyanos diha sa ilang pagsimba:

“Ilang nabatasan ang pagtigom atol sa usa ka adlaw nga naandan sa dili ba ang pagsubang sa adlaw, ug sila nag-awit diha sa nag-ilis-ilis nga mga pasahe sa hymno ngadto ni Cristo, ingon og ngadto sa usa ka dios, ug mibugkos sa ilang kaugalingon pinaagi sa usa ka solemne nga panaad, sa dili pagbuhat ug dautan, sa dili pagbuhat og pangilad, pangawat o pagpanapaw, sa dili paghimong bakak sa ilang pulong, o sa paglimod sa usa ka pagsalig sa higayon nga sila ipatawag aron pagbutyag niini;  tapos niini ilang custombre nga sila mamauli, ug unya magtigom pag-usab aron sa pag-ambit sa pagpangaon…” (Pliny the Younger, L, 10:96).

 

Ang Talmud (70-200 AD) nga sinulat naghisgot ni Jesus diha sa kasaysayan:

“Sa pangilin sa pagsaylo si Yeshu gibitay.  Sulod sa 40 ka adlaw sa wala pa ang pagbitay, usa ka mensahero ang nagpahibalo, ‘Siya pagabatoon tungod sa iyang paghimog salamangka ug pag-agda sa Israel sa pagtalikod sa pagtuo.  Kinsa kadtong dunay ikasulti dapig kaniya pagawsa siya ug papanalipda alang kaniya.’  Apan tungod kay wala may gipabarog aron paglaban kaniya siya gibiya sa pangilin sa pagsaylo”  (Babylonian Talmud).

 

Si Lucian nga taga-Samosata (2nd Cent) usa ka griegong tigsulat kansang mga sinulat mga pagbiaybiay sa kristyanidad.

“Ang mga kristyanos, nasayod kamo, nagsimba og usa ka tawo hangtod karon–kadtong naila nga personalidad nga maoy nagmugna sa ilang bag-ong mga rito, ug gilansang tungod niini… Busa inyong nakita, kining wala magiyahi nga mga binuhat magsugod sa baruganan nga sila dili mamatay hangtod sa hangtod, nga mosaysay sa ilang pagyam-id sa kamatayon ug kinabubut-on nga pagtahan sa kaugalingon nga sagad makita diha kanila; ug gitudlo kanila sa ilang orighinal nga tighatag sa balaod nga sila managsoon, sugod sa ilang pagkakabig, ug sa ilang pagsalikway sa mga dios nga griego, ug pagsimba sa gilansang nga magtutudlo, ug magpuyo subay sa iyang mga balaod.  Kining tanang nagkinahanglan og igong pagtuo, ug misangpot kini sa ilang pagsalikway sa tanang kalibotanong bahandi, ug nag-isip niini nga gipanay-iya sa tanan” (Lucian of Samosata, DP, 11-13).

 

Si Dr. Geisler misumada sa pag-ingon:

                Ang primarya nga tinubdan mahitungod sa kinabuhi ni Cristo mao ang 4 ka mga ebanghelyo.  Sa laing bahin dunay igong pagpamatuod gikan sa dili-kristyanos nga mga tinubdan nga modason ug molig-on sa mga nasulat sa Ebanghelyo.  Kining sagad nga naggikan sa griego, romanhon, judio, ug samaritano nga mga tinubdan sa unang siglo.  Sila nagpahibalo kanata niining mosunod:

1)       Si Jesus taga-Nasaret.

2)       Siya nagpuyo ug maalamon ug dalaygon nga kinabuhi.

3)       Siya gilansang didto sa Palestina ubos sa sugo ni Poncio Pilato sa panahon sa pagmando ni Tiberius sa panahon sa pangilin sa pagsaylo, ug giisip nga hari sa mga judio.

4)       Siya gituhoan sa iyang mga tinun-an nga nabanhaw sa ikatulo nga adlaw.

5)       Ang iyang mga kaaway miila nga siya naghimog kahibulongan kun salamangka.

6)       Ang iyang mga tinun-an kusog nga midaghan, ug miabot sa Roma.

7)       Ang iyang mga tinun-an misalikway sa polytheismo, nagkinabuhi sa pagkamatarong, ug nagsimba kang Cristo isip Dios.

Mao kini ang gihulagway labot kang Cristo diha sa Bag-ong Tugon.

 

Evidence from Archaeology

 

                Ang archaeology kun syensya sa pagtuon sa nahibilin sa karaang civilisasyon naghatag og dugang pagmatuod sa Kasulatan.

 

Si Nelson Glueck, ang naila nga Jewish archaeologist, misulat: “Mahimo ang pag-ingon sa walay duhaduha nga walay pay kaplag sa archaeologiya nga mipanghimakak sa nasulat sa Kasulatan.”  Siya mipadayon sa iyang pamahayag, “ang dili hapit katuhoan nga panumdoman sa kasaysayan diha sa Kasulatan, ug labi na gyod kon kini gilig-on pinaagi sa diskubre sa archaeologiya” (Glueck Nelson, “Rivers in the Desert:  History of Negev” p. 31 New York:  Farrar, Straus, and Cadahy, 1959).

 

Si WF Albright midugang:  “Ang hilabihan nga pagduda nga gipakita alang sa Biblia sa mga dagkong tunghaan sa ika-18 ug ika-19th nga siglo, kansang kinaiya motungha matag karon ug unya, sa hinayhinay napamatud-an nga walay igong katarungan.  Ang sunodsunod nga pagdiskubre nagpabarog sa ka-insakto sa daghang detalye, ug mihatod sa mas dako nga pag-ila sa kabililhon sa Biblia isip tinubdan sa kahibalo sa kasaysayan” (Albright W.F. “The Archaelogy of Palestine” p. 127, 128 rev. Baltimore: Penguin Books, 1960).

 

Si Millar Burrows, Yale Archaeologist, mipahayag:  “Sa kinatibuk-an, ang buhat sa archaeologiya sa walay lalis nagpalig-on sa pagsalig sa pagka-kasaligan sa nasulat sa Kasulatan.  Daghan sa archaeologists nga ang ilang pagtahod sa Biblia misamot pinaagi sa ilang kasinatian sa nakawtan didto sa Palestina… Sa kinatibuk-an ang maong mga ebidensya nga napalgan sa archaeologiya, labi sa dugang ug mas karaan nga mga manuscripa sa mga libro sa Biblia, mipalig-on sa atong pagsalig sa kasibo diin ang mga sinulat nahipasa latas sa mga katuigan” (Burrows Millar, “What Mean These Stones?” New York:  Meridian Books, 1957).

 

Si Sir William Ramsay giila nga usa sa labing bantogan nga archaeologists sa tibuok kalibotan.  Nagtungha siya didto sa German historical school sa tungatunga sa ika-19 ka siglo.  Tungod niini siya nagtuo, nga ang basahon sa mga Buhat sa mga Apostoles namugna ra sa tungatunga sa ika-2 ka siglo.  Sa iyang pagsusi aron paghimo ug “topographical study” sa Asia Minor, napugos siya sa pag-konsulta sa mga sinulat ni San Lucas.  Tungod niini napugos siya sa pag-usab sa iyang gituhoan tungod sa dili malalis nga kalig-onan nga iyang nakat-onan sa iyang  pagsusi.  (Ramsay, William, “St.Paul the Traveler and the Roman Citizen” Grand Rapids: Baker Book House, 1962).

 

New Testament Examples

 

Obj 1:  Dunay higayon nga gituhoan nga nasayop si San Lucas sa pagsaysay sa panghitabo labot sa pagkatawo ni Jesus (Luc 2:1-3).  Ang mga tigsaway miingon nga walay nahitabo nga census, nga si Quirinus dili mao ang gobernador sa Syria niadtong panahona, ug nga ang matag usa wala papaulia sa ilang lungsod.  (Elder John, Prophets, Idols, and Diggers.  New York:  Bobbs Merrill Co., 1960).  Tubag:  Una, ang archaeologiya nagmatuod nga ang mga Romanhon dunay ‘regular’ nga pagpanglista sa tigbayad og buhis ug gihimo nila ang census matag 14 ka tuig. Kini nga pamaagi gisugdan ubos ni Augustus ug unang gihimo sa mga tuig 23-22 BC o sa 9-8 BC.  Ang naulahi mao ang gihisgotan ni San Lucas.   Ikaduha, dunay napalgan nga ‘inscription’ sa Antioch nga si Quirinus nahimong gobernador sa Syria sa mga tuig 7 BC ug sa ikaduhang higayon sa mga tuig 6 AD (Josephus).  Ikatulo, dunay papyrus didto sa Ehipto nga naghatag og ‘direction’ labot sa pagpanghimo og census nga nagmando sa tanang lumulupyo sa pagpauli sa ilang lungsod.  Dunay possibilidad nga ang gipasabot ni San Lucas mao nga ang census gihimo sa tibuok emperyo sa lainlaing panahon, ug si Augustus maoy nagpasiugda niini.  Ang pagsenso sa panahon ni Herodes maoy motukma sa pagkatawo ni Jesus.  Gihisgotan usab ni San Lucas ang ulahi nga pagsenso nga gihimo ni Quirinus sa AD 6 (Buh 5:37).

 

Obj 2.  Ang mga archaeologists kanhi nagtuo nga nasayop si Lucas sa pag-ingon nga ang Listra ug Derbe anaa sa Lyconia, ug ang Iconium wala (Buh 14:6).  Ilang gipasukad ang ilang pagtuo sa sinulat ni Cicero nga naghisgot nga ang Iconium anaa sa Lyconia.  Tubag:  Sa tuig 1910 si Sir William Ramsay nakakaplag og monumento nga nagmatuod nga ang Iconium usa ka siyudad sa Phrygia.  Ang mga nagsunod nga discubre miconfirmar niini.  (Free, Joseph P.  “Archaeology and Bible History” p. 317 Wheaton: Scripture Press, 1950).

 

Obj 3.  Si San Lucas naghisgot kang Lysanias, ang Tetrach sa Abilene nga nagmando sa Syria ug Palestina sa pagsugod pagwali ni Juan Bautista sa AD 27 (Luc 3:1).  Ang bugtong Lysanias nga nailhan sa mga historians mao kadtong gipatay sa 36 BC.   Tubag:  Usa ka inscription nga napalgan didto sa Abila duol sa Damascus naghisgot kang “Freedman of Lysanias the Tetrach,” sa mga tuig AD 14-29 (Bruce F.F. “Archaeological Confirmation of the New Testament” Grand Rapids: Baker Book House 1969).

 

Obj 4.  Si San Pablo naghisgot sa treasurero sa syudad nga si Erastus (Rom 16:23).  Tubag:  Sa nakawtan sa Corinto sa tuig 1929, usa ka agianan ang nakaplagan nga dunay inscription:  “Erastus, curator of public buildings, laid this pavement at his own expense.”  Matod ni Bruce, ang maong dalan possible nga gitudkod sa unang siglo, ug ang tawo nga nag-donar ug ang gihisgotan ni Pablo mao ra.  (Bruce F.F. “The New Testament Documents:  Are They Reliable?” Downers Grove Ill., InterVarsity Press, 1964).

 

 

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

Atong Tubag Ngadto sa mga Sabadista

ni:  Bro. Ramon Gitamondoc

(From the Catholic Faith Defenders Journal)


Ang mga Seventh Day Adventists (SDA) nagtudlo nga usa sa timaan sa matuod nga katawhan sa Dios mao sila nga nagbantay sa iyang mga sugo ug nalakip niini ang pagbantay sa adlawng Sabado nga Igpapahulay.  Niining maong articulo, atong hatagan og tubag ang mga bahin sa Bibliya nga sagad kutloon sa mga SDA aron pagpamatuod sa ilang doctrina.

 

Wali sa SDA:

Ang pagbantay sa adlawng igpapahulay nagpadayon tungod kay bisan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta kining maong sugoa pagabantayan gihapon.  “Maingon nga ang bag-ong langit ug bag-ong yuta, nga akong pagabuhaton, magpabilin, nag-ingon ang GINOO, ang imo usab nga kaliwat ug ang imong ngalan magpabilin” (Isa 66:22).  “Ug kini mahitabo gayod, nga gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa laing bag-ong bulan, ug gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay, ang tanang unod moanhi aron sa pagsimba sa akong atubangan, nag-ingon ang GINOO” (Isa 66:23).

 

Atong Tubag:

Kining maong teksto wala maayo sa pagsabot sa atong mga kaigsoonan nga SDA.  Ang bersikulo 23 nag-ingon nga ang katawhan sa Dios magsimba gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa laing igpapahulay.  Wala ingna nga ang katawhan sa Dios magsimba atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod nga igpapahulay.  Ang yano nga gipasabot sa maong teksto mao ang walay hunong nga pagsimba dili kay pagsimba sa adlawng Sabado lamang.  Ug nganong ang adlawng igpapahulay man ang gigamit aron sa pagbahin sa walay hunong nga pagsimba?  Sa yano nga katarongan nga ang maong basahon gisulat ni Propeta Isaias alang sa mga Israelitas nga nagbantay sa adlawng igpapahulay.  Natural lang nga mogamit siya og mga paghulagway nga ilang masabtan.  Apan dili sakto ang paghubad niini nga teksto aron pag-angkon nga ang igpapahulay pagabantayan pa didto sa bag-ong langit, tungod kay dili kini ang gipasabot sa maong teksto.

 

Kon atong hinayon sa pagbasa ang Isa. 66:23 kini nag-ingon, “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod.”  Unsaon man nato sa pagsabot pananglit dunay moingon, “Ang Katin-awan sa Pagtuo (ulohan sa programa) isalida sa CCTN matag Mierkules sa gabii, ug gikan sa usa ka Mierkules ngadto sa sunod ako kining gipaabot uban ang kahinam”?  Moingon ba kita nga siya nagpaabot lang matag adlawng Mierkules, o ato bang sabton nga siya naghinamhinam nga nagpaabot niini kada-adlaw?  Ginawi ang yanong panabot, atong masabtan nga dili lang kay nagpaabot siya sa mga Mierkules lamang kondili nga mapadayonon ang iyang pagpaabot gikan sa karon nga Mierkules hangtod sa sumad.  Busa nganong lainon man sa pagsabot sa mga SDA kining maong teksto?  Nganong kinahanglan man nga dinhi ang “gikan sa usa ka igpapahulay ngadto sa sunod” hubaron man nga “atol sa usa ka igpapahulay ug sa sunod,” nga sa yano nga pagkasulti lahi man ang gipasabot niini?

 

Dugang pa, ang maong teksto nagkanayon usab, “gikan sa usa ka bag-ong bulan ngadto sa sunod.”  Anaay tulo ka grupo sa pagsaulog diha sa Daang Tugon- ang mga tinuig nga kasaulogan (Pagsaylo, Pagpamayad sa mga Sala, uban pa) ug anaa usab ang binulan nga mga kasaulogan (ang pagbantay sa bag-ong bulan sa unang adlaw sa lunar month cycle), ug anaa ang sinimana nga mga kasaulogan (ang ikapitong adlaw nga igpapahulay).  Kon sumala sa pagsabot sa mga SDA sa Isa 66:23 nagpadayon pa ang igpapahulay nga Sabado ang mao gihapon nga teksto nagpakita nga kinahanglan usab diay nga saulogon nato ang bag-ong bulan.  Nganong bisan ang mga SDA wala man mosaulog sa bag-ong bulan?  Unsa may kalainan, sanglit ang maong teksto naghisgot man sa duha?  Sa pagkatinuod, ang mga pagsaulog sa Daang Tugon matinuig man, mabinulan, o masinimana gitapos na kining tanan ni Cristo diha sa iyang kamatayon sa krus.  Usa sa mga unang erehiya nga gibadlong ni San Pablo mao kadtong mga judio nga nangakabig sa pagka-kristyano ug buot nila nga ipatuman ang mga tulomanon sa tinohoang judaismo ngadto sa mga kristyano.  Si San Pablo miingon, “Gipapas niya ang tanan tang mga utang lakip ang mga kasabutan bahin niini ug giwagtang niya ang tanan pinaagi sa paglangsang niini didto sa krus… Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon, o bahin sa mga adlaw nga balaan, o sa pangilin sa bag-ong bulan, o bahin sa Adlaw nga Igpapahulay.  Kining tanan mga landong lamang sa mga butang nga umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col 2:14-17).

 

 

 

 

Dagdag na patunay sa Purgatoryo

Dagdag na patunay sa Purgatoryo

By: Bro. Cenon Bibe Jr.

SA KATATAPOS po nating post ay ipinaliwanag natin kung ano ang PURGATORYO at ipinakita natin ang mga BATAYAN nito sa LUMANG TIPAN at sa BAGONG TIPAN.

Sinabi po natin na diyan sa PURGATORYO NILILINIS o PINATATAWAD ang mga KASALANAN sa KABILANG BUHAY.

Kahit po kasi INILIGTAS na tayo ng PANGINOON sa pamamagitan ng PAGBUBUHOS NIYA ng DUGO sa KRUS ay may mga pagkakataon na NARURUMIHAN uli ang ating KALULUWA dahil sa mga KASALANAN na ating NAGAGAWA.

Ngayon, sa ating pagpanaw sa mundong ito ay may mga kasalanan po na DALA-DALA pa rin natin. Iyan po ang mga HINDI natin NAIHINGI ng TAWAD dito.

At kahit po MALIIT na KASALANAN lang iyan ay magiging DAHILAN IYAN para HINDI TAYO MAKAPASOK AGAD sa LANGIT.

Kahit po kasi ang MALIIT na MALING GAWA ay KASALANAN.

Sabi nga po sa 1 John 5:17, “Ang LAHAT ng MALING GAWA ay KASALANAN.”

At dahil KASALANAN ang KAHIT MALIIT na MALING GAWA, magiging HADLANG po iyan sa PAGPASOK natin sa LANGIT.

Saan po makikita na HADLANG ang MALIIT na MALING GAWA o MALIIT na KASALANAN sa PAGPASOK sa LANGIT?

Sa Revelation 21:27 po ay mababasa natin, “WALANG MARUMI na MAKAPAPASOK” sa LANGIT.

So para po MAKAPASOK tayo sa LANGIT ay KAILANGANG MALINIS o MAPATAWAD ang MALIIT na KASALANAN na iyan.

Ang PAGLILINIS o PAGPAPATAWAD ng KASALANAN sa KABILANG BUHAY ay doon ginagawa sa PURGATORYO.

Ang Panginoong Hesus po ang mismong NAGSABI may PAGPAPATAWAD PA ng KASALANAN sa KABILANG BUHAY.

Sa Matthew 12:32 ay sinasabi niya, “Sino man ang magsalita laban sa Anak ng Tao ay mapapatawad, pero sino man ang magsalita laban sa Espiritu Santo ay HINDI PATATAWARIN, DITO sa PANAHONG ITO o sa DARATING NA PANAHON.”

Ang tinutukoy po riyan na “PANAHON ITO” ay ang BUHAY dito sa LUPA at ang “DARATING NA PANAHON” ay ang sa KABILANG BUHAY.

Meron pong nangangatwiran na ang ibig sabihin daw ni Hesus diyan ay “noong panahon nila” at sa “panahon sa hinaharap o sa future.”

MALI po ang PAKAHULUGAN nilang iyan.

Parang pinalalabas nila na kung may kasalanan na hindi napatawad nung UNANG SIGLO ay mapapatawad na iyon pagdating sa IKALAWANG SIGLO o pagdating ng PANAHON NATIN.

Ganoon? May EXPIRATION DATE po ba ang KASALANAN?

WALA po.

Kaya MALINAW po na ang tinutukoy na DARATING na PANAHON ay ang sa KABILANG BUHAY.

Dahil diyan ay PINATUTUNAYAN ni KRISTO na MAYROONG PURGATORYO o LINISAN ng KASALANAN.

Sa Mt 5:25-26 po ay ipinapakita uli ng PANGINOON ang IMAHEN ng PURGATORYO.

Sinasabi riyan ni Hesus, “Makipagkasundo ka agad sa umaakusa sa iyo habang papunta kayo sa hukuman, o ang nag-aakusa sa iyo ay ibibigay ka sa huwes, ang huwes ay ibibigay ka sa bantay, at ikaw ay itatapon sa KULUNGAN.”

“Tunay na sinasabi ko sa iyo, HINDI KA MAKAKALABAS DOON HANGGA’T HINDI MO NABABAYARAN ang KAHULI-HULIHANG MAMERA.”

“UTANG” po bang PERA ang tinutukoy ni Hesus diyan? O kasalanan po ba si lipunan ang tinutumbok ng talata?

HINDI po. Kung titingnan po natin ang mga kasamang talata ng Mt 5:25-26 ay makikita po natin na ang tinutukoy diyan ay KASALANAN sa KAPWA o KASALANAN sa DIYOS.

Sa Mt 5:22 pa nga po ay tinukoy ang KASALANAN na sa IMPIYERNO ang LAGPAK ng TAO?

Ngayon, SAAN po ba NAGBABAYAD ng KALIIT-LIITANG KASALANAN kapag HUMARAP na tayo sa HUWES o sa DIYOS na HUHUSGA sa ATIN?

HINDI po sa LANGIT dahil WALA pong MARUMI na PAPASOK DOON. (Rev 21:27)

HINDI rin po sa IMPIYERNO dahil WALA na pong KAPATAWARAN ang mga NAROON.

So, SAAN iyang sinasabi ni Hesus na “KULUNGAN” kung saan PAGBABAYARAN NATIN ang LAHAT “hanggang sa KAHULI-HULIHANG MAMERA” o KASALANAN?

Sa PURGATORYO po.

So, MALINAW at MARAMI po ang mga PATUNAY mula sa BIBLIYA na MAY PURGATORYO. Ang walang batayan ay ang mga pagtutol dito.

Salamat po.

Mga Doktrinal Nga Ataki Ni Smith Ug Ang Tubag

Mga Doktrinal Nga Ataki Ni Smith Ug Ang Tubag

ni Padre Joseph Giaime, S.D.B.

si Mr. Oswald Smith Nagsulat og Gamay’ng Basahon nga Giulohan og “Ang Katoliko nga Bibliya maoy Tubag.” Giatake sa maong Baptist nga Pastor ang mga Doktrina nga Gitudlo sa Katoliko, ug buot niyang ipasabot nga ang maong mga Doktrina Nahasupak sa Gitudlo sa mga pulong sa Dios. Mao nga ania ang iyang mga Atake ug ang mga Tubag.

1. Nag-ingon ba si Jesus nga Tukoron Niya ang Iyang Iglesia Ibabaw ni Pedro? Akong Kutloon Ang Bibliya nga Katoliko, Ikaw mao si Pedro, ug ibabaw niining maong Bato Akong pagatukoron ang Akong iglesia.”
(Mat.16:18 ).Apan wala Siya Mag-ingon nga Iyang Tukoron ang Iyang iglesia ibabaw ni Pedro.Ang Griego nga Pulong sa Pedro mao ang petros Nagkahulogan og gamay’ng bato.Apan Gipatukod ni Kristo ang Iyang iglesia ibabaw sa Rock,kun Dakong Bato.Ang Pulong sa Griego sa Dakong Bato mao ang Petra. sanglit ang iyang iglesia gipatukod man sa Dakong Bato, ug si Kristo mao man ang Dakong Bato. busa diha kang Kristo ipatukod niya
ang iyang iglesia, dili sa gamay’ng bato nga mao si Pedro.

Tubag:

dili mahitabo nga nawala’y kahulogan ang pag-ingon ni Jesus kang Pedro, “Ikaw Pedro (Bato)
ug sa ibabaw niining maong Bato, pagatukoron ko ang akong Iglesia,” kay kon wala’y labot si Pedro, moingon lang unta si Kristo.” Ako si Kristo ang Bato ug ibabaw niining maong Bato tukoron ko ang Akong Iglesia.” Ang Ngalan ni Pedro kaniadto Simon giilisdan ni Jesus og Kephas, usa ka Pulong nga Enibreyo nga Nagkahulogan og Dakong Bato o Batong Pangpang. ug sanglit ang tukma sa Griego sa Pulong Kephas mao man ang Petra, ug ang Petra Ngalan man sa Babaye, mao nga gipabilin lang ang Ngalan nga Pedro. bisan pa ang Pedro Nagkahulogan og “gamay’ng bato.” basaha sa Katoliko nga Bibliya nga si Simon Giingnan ni Jesus,” ang imong Ngalan mao na si Kephas,”(Jn.1:42). Bisan pa gani sa mga katawhan nga nagsulti og Griego si Simon gitawag og Kephas, basaha sa (1Kor.1:12, 15:5, Gal.1:18 ). unsa may katarungan ni Kristo sa Pag-ilis niya sa Ngalan nga Simon ngadto sa pagka- Kephas? matin-aw, tungod sa misyon nga gisangon niya ni Pedro nga mao ang Pagka-Sukaranan sa iyang iglesia sunod niya. ug gani sa Bag-ong hubad, bisan sa Maayong Balita Biblia mao na kini: “Ikaw si Pedro, ang Bato” ug sa New American Bible catholic translation, I for my Part declare to You, You are Rock, and upon this Rock I Build My Church. . .(Mat.16:18). ang atong Ginoo mismo misaad niini aron dili magmahuyang o mapukan ang pagtoo ni Pedro, “Apan Ako mag-ampo alang kanimo aron dili magmahuyang ang Imong Pagtoo. ug sa Malig-on kana, Panglig-ona ang imong mga kaigsoonan,”(Luk.22:32). mao gani nga ang iglesia mao ang Haligi ug Patukoranan sa Kamatuoran,”(1tim.3:15). dili tungod sa kaigsoonan nga lig-onon pa, kondili tungod ni Pedro nga Maoy Gisugo ni Kristo Paglig-on sa mga Kaigsoonan.

2. si Mr. Oswald Smith mipadayon pag-ataki,” ngani si Pedro gitawag ni Kristo, og Satanas,” (Mat.16:23) mahimo ba ni Kristo nga ang Patukoranan sa iyang iglesia mao si Satanas?.”
Akong Tubag. ikaw ra usab ang Misumpaki sa imong katarungan sanglit mipadayon ka man sa pag-ingon nga ang iglesia gipatukod sa patukoranan nga mao ang mga Apostoles, si Kristo ang Pangulong Bato sa Pamag-ang(Efeso2:20). kon si Pedro Satanas, nganong nahimo man siya nga usa sa patukoranan komo Apostol? ang pagtawag kang pedro og Satanas, dili kay siya gayud mismo, kondili ang yawa, kay si Jesus miingon man, ” Simon, Simon, Ania si Satanas buot moalig-ig kaninyo sama sa Trigo, apan ako mag-ampo alang kanimo. . . ( Lukas 22:31-32). mipadayon sa pagpahimug-at si Mr.Smith, “Ang Patukoranan sa iglesia dili gayod si Pedro kondili si Kristo.” gikutlo nimo ang (1Pedro2:5-8; 1kor.3:11 ug efeso2:20). Ang Iglesia Katolika nagtudlo niana, isip bahin sa iyang lintunganay’ng Doktrina nga si Kristo gayud mao ang labaw sa tibuok iglesia isip ULO O PANGULO, apan taliwala sa mga Apostoles siya mao ang mitudlo kang Pedro nga Ulo o’ Pangulo katulo gayud balika ni Jesus pag-ingon kang Pedro,” pasibsiba ang akong mga Nati ug mga Karnero ( juan21:15-17).

kining katungdanan sa pagpasib-sib sa tanang mga sakop sa iglesia naghupot og katungdanan sa pagka-Pangulo ni Pedro. siya ang unang midumala sa konsilyo sa jerusalem, bisan pa ang Obispo sa maong dapit mao si santiago(buhat 15:1-12). siya mao ang unang midawat sa Hentil nga nakabig(buhat10:1-11). siya ang mihatag og wali sa adlaw nga gipakanaog ang Espiritu Santo sa Adlaw sa pentecostes.(buhat2:1-11). siya ang mipakanaog silot ni Ananias ug Safira(buhat5:1-5). maoy kabubut-on sa Dios nga ang iyang iglesia adunay Pangulo kay mikayab si Kristo balik sa Langit iyang gibilin si Pedro, ug sa pagkamatay ni Pedro dunay mopuli kaniya kay ang inyong mga bunga magpadayon. . . “(Jn.15:16). kining simbahan nga dunay walay bugto nga kutay sa mga sumusunod ni San Pedro mao ang Iglesia Katolika Apostolika Romana. busa mao kini ang Matuod nga Iglesia ug wala nay Lain.

Larawang Ipabuhat

Larawang Ipabuhat

Ni: Bro. Allan Olano Salada

Catholic faith defender




PANGUTANA:

Unsa man ang gidili sa Dios sumala sa nahisulat diha sa Bibliya
mahitungod sa Larawan?nganong daghan mang mga larawan
sulod sa simbahang katoliko,daw maglibog na man lang kita kon
kinsa’y atong ampoan?”

( nangutana: Mrs. Helen Maluenda )


TUBAG:

Ang gidili sa Dios mao ang paghimo’g larawan sa mga diyos-diyos ug ang pagpaka-dios o pag-isip nga Dios sa usa ka larawan. wala idili ang paghimo’g larawan kon kini dili isipon nga Dios, kay ang pagsimba o ang pag-isip sa larawan nga usa ka Dios, sala nga daku ug ginganlan kining salaa og “idolatriya” ( worshipping of idols ). ang mga diyos- diyos mao ang nagrepresentar sa mga butang nga dili tinood (1cor.8:4)

kini ang gidili sa Dios. mga diyos- diyos sila si Camus, Milcom, Astaroth
(babayeng diyosa ), Moloc ( 1 hari 11:5-7, 33). sila si Baal ug si Nebo maoy ilang mga diyos- diyos kun bakak nga bathala ( isaiah 46:1) ; kini ang gidumtan sa Dios nga mga larawan, kun mga diyos- diyos.(deut.16:22).

apan ang Dios nagpabuhat usab og mga larawan nga sagrado, sama sa anghel kun kerubin nga ibutang masigkakilid sa altar aron sa pagpaila
sa pagka-anaa sa Dios ug timaan sa pagka-balaan niini (ex.25:18-22).
mga linilok nga larawan nga gihimong dayan-dayan sa Templo
(Ez.41:17-19). si Josias gisugo sa Dios sa paglumpag sa tanang mga diyos-


diyos, apan ang monyumento sa tawong Balaan sa juda wala
niya ipaguba sanglit dili man kini diyos- diyos (2hari23:15-19).may larawan usab nga linilok sa bitin nga tumbaga nga gipahimo sa Dios,
ug maluwas ang tanag hipaakan sa bitin kon motan-aw sa maong larawan(Num.21:8).Gipaputol- putol sa Dios ang maong larawan sa dihang gisinayop kini pag-ila sa mga tawo (2hari18:4). si josue nag-ampo nga naghapa atubangan sa maong arka kun altar nga adunay larawan sa kerubin (josue7:6). maingon nga si moises nagpatindog og larawan sa

kamingawan, si Jesus usab pagapatindogon usab og larawan sa samang paagi. busa buhatan usab si Jesus og larawan ( jn.3:14 ). si Jesus wala magsalikway ug wala magpasipala sa larawan ni cesar sa iyang pag-ingon: “ihatag ni cesar ang iya ni cesar ug ihatag sa Dios ang iya sa Dios!” ( mat.22:19-22 ). ug sa bag-ong tugon gihisgutan usab ni san pablo ang larawan sa kerubin kun anghel ( heb.9:5-11). ug ang arka sa

kasabotan nga adunay larawan sa kerubin giprosisyon usab ug nanayaw pa gani sila pahinungod sa Dios nga matuod ( 2sam.6:13-19 ; 1cron.15:28-29). busa ang mga tawo nga nag-atubang sa larawan sa ilang pag-ampo wala magasimba sa larawan kundili sa gilarawanan o gisimbolohan niini, kay si ezequias nga naga-ampo ug nagasimba sa Dios nga nag-atubang sa larawan sa kerubin ug gidungog ang iyang pag-ampo

( 2hari19:15-19 ). busa wala magdili ang Dios kanato sa pag-atubang sa larawan nga sagrado diha sa atong pag-ampo kay dili man kini sila mga diyos- diyos ug wala nato sila isipa nga mga dios! kay usa raman ka Dios ang among gituohan. ang mga Anghel ug mga santos nagahulagway sa

presensya sa Dios kinsa naghimo kanila nga mga santos kun balaan, busa ayaw katingala nganong daghan mang mga larawan sa mga anghel ug mga santos sulod sa templo kun simbahan, ug duna ba kitay mabasa sa Biblia nga ang templo sa Dios gisudlan sa daghang mga larawan sa mga santos ug mga anghel? anaa kana mabasa sa ezequiel 41:17-19!.. ug nagpadayag kini sa kabalaan sa maong dapit. ayaw lang pag-ampo sa larawan, kay wala kini gitudlo sa sta. iglesya, sangpit lang sa panabang sa gilarawanan niini! tungod kay wala man kamoy larawan ug nag-atubang man lang kamo sa bongbong sa inyong pag-ampo, ayaw
sangpita ang bongbong kay dili na makadungog! wala man kami nagsaway kaninyo nga nag-atubang sa bongbong sa inyong pag-ampo kay wala man kamo’y mga larawan, kamo rama’y misaway kanamo ug nagbutang-butang kanamo nga among gipaka-Dios ang mga larawan! hunong na intawon kamo sa inyong paghukom ug pagbutang- butang, kay wala gayud intawon kami nagpaka-Dios sa mga larawan wala kana gitudlo sa simbahan inyo lang kanang buot-buot ug butang-butang


kanamo busa inyo lang kanang panudlo ug subaya ang unsa’y saktong gitudlo sa simbahang katoliko ug dili sa mga pipila ka mga tawo nga nanudlo nga dili maoy gituohan nga hiniusa sa simbahang katoliko nga makita ang iyang gipanudlo sa among opisyal nga mga basahon mahitungod sa mga doktrina niini!.. busa ayaw liboga ang imong kaugalingon! tuhoi lang nga may usa ka Dios, usa ka Simbahan nga iyang gitukod nga mao ang santa iglesya katolika, ug usa ka bunyag ug usa ka pagtuo!(eph.4:4-6)

usa ra gayud ang matuod nga Relihiyon nga iyang gitukod ( mat.16:18 ), kay wala siya magtukod og daghang mga Relihiyon nga nagkasumpaki ang mga pagtulon-an, kay ang Dios, Dios sa kahusay ug kalinaw og dili Dios sa kasamok og pagkabahin-bahin ( 1cor.14:33 ) ug ang mga naghimo sa pagkabahin- bahin dili iya sa Dios kundili sa mga sekta nga tinukod lamang og ordinaryong tawo nga dili si kristo ug kini sila namahawa gikan sa tinuod nga simbahan nga iya ni kristo ug maoy hinungdan sa pagkabahin-bahin (1 jn.2:18-19; jude1:18-19 ). kanang mga panyo nga gigamit nato pagpahid sa larawan ug relikyas kun mga butang nga may kadugtongan sa mga santos ug sa Ginoo, ang panudlo ana sa simbahan ug gitoohan sa mga tawo nga nasayud niining gitudlo mahitungod niana bisan wala kana absolutamente gisugo sa simbahan mao nga dili kay ang mismo nga bato ug kahoy ang may gahom nga naghatag kanato sa bendisyon ug kaayohan niana o ang bato ug kahoy mismo didto gipunting ang atong pagtrapo niana kundili sa maong gilarawanan! ug nag-agda kini kanato sa pagtahod kanilang girepresentasyonan niini. kun may maghatag man niini og milagro kana gikan sa Dios mismo nga nagmilagro niana ginamet ang mga butang og kini gibansay ug nahitabo na kaniadto. pananglit ang Dios naghatag og milagro pinaagi ni apostol pablo ang unang pari ( roma15:16 ) pinaagi sa panyo ug tapis lang gigamit sa Dios kining mga butanga isip instrumento nga makita sa kaayohan sa mga tawo ug gibugaw ang mga yawa..( buhat 19:11-12 ) sabton ba nato nga nasayop ang Dios ug si apostol pablo kay gamilagro sila ginamit ang maong mga butang? ug sama ni father suarez nga ang Dios naghimo’g milagro pinaagi kaniya sa pagbanhaw sa maong patay nga lawas didto sa america? ug dili sila mismo ang gahimo sa milagro kundili ang Dios nagbuhat niini pinaagi kanila? kay wala man sila’y gahom hasta ang butang sa paghimo niini kundi ang Dios? laen pa, may babaye nga gitalinug-an sulod na sa daghang mga katuigan apan tungod sa iyang dakung pagtoo mihikap lang siya sa bisti ni kristo
(Mateo 9:20-22). bisan gani ang anino o shadow lang ni apostol pedro ug

sa ubang mga apostoles ang Dios naghimo’g milagro sa pag-ayo sa masakiton.(buhat 5:11-15).kadtong bitin nga tumbaga nga gihimong instrumento sa Dios sa paghimo’g milagro sa mga katawhan sa israel niadtong napaakan sa mala nga bitin og ang motan-aw niini dili mamatay kundi maayo kadto gumikan sa Dios og dili sa larawan sa bitin mismo.(kaalam16:5-7 ; salmo 72:12) ug ang mga sagrado nga mga butang makabalaan kini niadtong migamit niini sa balaanong paagi. (kaalam6:10 ;mat.7:6) may larawan gani nga gigamit sa Dios alang ni david nga nagluwas sa iyang kinabuhi ug kadto dili larawan sa mga diyos- diyos kay ang Dios dili man mahitabo nga makasala! ( 1samuel 19:15-17 ) ug duna gani larawan sa anghel kun balaan nga gigamit sa Dios nga dili diyos- diyos nga may kalainan sila kay naghimo ang Dios og milagro sa iyang larawan nga dili diyos-diyos atubangan og uban sa larawan nga si dagon ang diyos- diyos sa mga paganong larawan diha sa ( 1sam.5:4-9 ) diin ang larawan sa anghel nga sama sa dagway sa tawo nakalumpag sa larawan ni dagon ug maoy hinungdan nga nakapasakit sa mga filistihanon nga mga pagano ug ilang giuli sa mga israelita ang larawan sa anghel kay gisilotan sila sa wala’y pagtahud niini.. so may kalainan sa duha ka klase sa maong larawan sa diyos- diyos nga si dagon ug ang larawan nga dili diyos- diyos nga iya sa Dios nga girepresentahan sa tinuod nga pagkamao nga gilalarawanan! ug sumala pa diha sa (galatia 3:1) sa bibliya nga hubad sa atong mga kaigsoonang mga protestante nga ginganlan og tyndale version gisulat didto picture of Jesus Christ died on the Cross. ug sa amplified version of the Bible sa (Gen.1:26) giingon and God said let us
(father,son and holy spirit) make mankind in our own IMAGE after our likeness! busa ang tawo larawan usab sa larawan sa Dios nga gihulagway, busa kun ang tanang larawan gidili absolutamente wagtanga ang imong kaugalingon ug patya kay ikaw gihimo sa Dios sama sa iyang larawan og mismo ang Dios nakasala kay naghimo man siya’g larawan, pero dili kana mahitabo kay ang Dios dili makasala og ang ato lang pagsabot sa biblia maoy wala nagkatakdo og nasusi pag-ayo ang matuod nga panudlo! busa dili tanan larawan diyos- diyos!

Procession sa Dios nga anaa sa Bibliya:


victory procession – 2cor.2:14 ; col.2:15 (Good news bible)

Procession of God -salmo 68:24-25 (New international Version Bible )

funeral procession – luc.7:11-12 (Good news)

procession sa Altar dala ang sanga – salmo 118:27 (Bibliya sa kristohanong katilingban)

marching procession uban sa larawan sa anghel sa arka – 2sam.6:13-15  (Tyndale version)

Festal procession – psalm118:27 new international version.

Nganong Bunyagan Ang Bata?

Nganong Bunyagan Ang Bata?

By:  Atty. Cesar P. Kilaton, Jr.

Maoy balansayon sa Iglesia Katolika nga ang kabataan kinahanglan nga bunyagan sa labing madaling panahon gikan sa ilang pagkahimugso. Gani, ang mga doktrina sa ubang mga prostestante nunot man usab sa maong balansayon nga bunyagan ang mga bata. Apan, pipila ka pundok sa tinuhoan nga nanghinaway sa pagbunyag sa kabataan sa katarongan nga ang kabataan walay pagtuo. “Ang motuo ug magpabunyag maluwas; apan ang dili motuo pagahukman sa silot” (Mar.16:16)

Unsay Bunyag?

Ang pulong “Bunyag” nagagikan sa pinulongang Griego nga “Baptizern” ug sa Latin nga “Baptizare” nga pulos nagkahulogan ug paghugas kon paglinis pinaagi sa pagbubo(Aspersion) kun pagtunlod sa tubig (Immersion) (cf. Conway, The Question Box, p.239)

Usa kini ka Sacramento nga naglangkob sa tanang binunyagan ngadto sa usa ka lawas ni kristo (1 Cor.6:15) nga mao ang Iglesya (Efe.1:22-23) diin siya mao ang ulo niini (Efeso.5:23) Ang tanan nga nabunyagan ngadto kang kristo, nagsul-ob ni kristo (Gal.3:27) sa laing pagkasulti, ang dili mabunyagan dili mamahimong sakop kun kabahin sa lawas ni kristo nga mao ang Iglesya, diin pinaagi sa bunyag anaa ang paghugas sa mga sala (Buh.22:16) ug ang pagdawat sa gasa sa Espiritu Santo(Buh.2:38) Gani, ang tawo nga dili matawo pag-usab diha sa tubig ug sa Espiritu Santo, dili makasulod sa gingharian sa Dios (Jn.3:5) ug dili mahimong manunod sa Dios kay ang Espiritu gayod man ang magmatuod nga kita mga anak sa Dios (Roma.8:16-17). Ang Tanang Tawo Makasasala Sanglit ang bunyag mao man ang paghugas sa mga sala dili ingon sa paglugod sa buling gikan sa lawas, kondili ingon nga pangamuyo diha sa atubangan sa Dios (1 Pedro.3:21), ang wala pa kabunyagi, ulipon gihapon sa sala kay ang tanang tawo nakasala(Rom.5:12) ug walay tawo nga dili makasala(1 Hari.8:46). Gani, ang anak gipanamkon sa inahan sa sala ug ang bata natawo sa kasal-anan(Sal.51:5) kay siya malapason na gikan pa sa tagoangkan (isa.48:8). Busa gikinahanglan gayod nga ang bata bunyagan, kasagaran sulod sa duha ka semana gikan sa iyang pagkamihugso(Conway, facts of the faith, p.147), Sanglit ang bunyag mao ang dagaydayan sa masantosong grasya. Busa usa kini ka panginahanglan nga dili kahulipan alang sa kaluwasan sa kalag. Tungod kay ang adlaw sa tawo tinagalan (Job.14:5) ug siya walay gahom pagbuot sa adlaw sa kamatayon(Eccl.8:8), dili piho usab ang adlaw sa kamatayon sa bata. Mahimong dili siya makaabot sa hingkod nga panuigon diin giingon nga aduna na siya’y kabuot. Kon ang bata wala pay bunyag, dili usab piho nga ang iyang kalag maluwas tungod kay siya nakapanunod man sa sala nga misulod sa kalibotan pinaagi sa usa ka tawo (Roma.5:12) nga mao ang tanang unang Amahan(Isa. 43:27). Ang kalag sa bata mahimong walay katakos nga makakita sa Dios kun makig-uban sa Dios. Ang Langit maoy usa ka gasa sa Dios diin ang tawo walay katungod pagpaningil aron siya makasulod niini. Ang Langit ug ang yuta dili managsama kay ang Langit pinuy-anan man sa Dios ug ang yuta alang man sa tawo, nan, ang tawo dili makasulod sa langit kondili pinaagi sa Dios(Cf. Conway, Facts of the Faith, pp. 142-143). Pagtuo uban sa Bunyag Maoy gisakyan sa mga nagsaway sa Iglesya nga ang mga bata dili pa angay nga bunyagan tungod kay sila wala pay pagtuo ug ang bunyag ubanan sa pagtuo. Busa kawang lamang ang pagbunyag kanila. Hinumdoman nga si Kristo mao ang Manluluwas (Luc.2:11) ug iyang tinguha nga ang tanan maluwas sa way pagpinig kay ang Dios walay pinalabi (Roma.2:11) Busa, iyang gisugo ang iyang mga tinun-an sa pag-pamunyag sa tanang katawhan ug, dayag na lang, lakip ang kalalakin-an, kababayen-an, katigulangan ug kabataan. Ang usa ka banay naglangkob sa mga sakop niini, gikan sa mga tigulang hangtod sa mga bata, mga lalaki kun mga babaye. Gani, si San Pablo nagbunyag kang Lydia lakip na ang tanang sakop sa iyang Banay (Buhat. 16:15) ingon man sa banay ni Estefanas (1 Cor.1:16), lakip na niini ang mga bata. kon ang pagtuo sa mga magsasaway nga ang mga bata dili sakop sa Banay, nan, ang mga bata dili angayan sa pagbunyag. Apan, si Kristo sa iyang kaugalingon nanalangin sa gagmayng mga bata. “Paduola kanako ang gagmayng kabataan, ug ayaw ninyo sila pagpugngi, kay ang gingharian sa Dios ila sa sama kanila. Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga bisan kinsa nga dili modawat sa gingharian sa Dios sama sa usa ka bata, dili siya makasulod niini” (Mar.10:14-15). Ang Kabataan Adunay Pagtuo Ang bata, bisan pa kon bag-o pang natawo, mohilak gayud kon gutomon bisan pag hadlokon nga anaay abat. Ingon man siya mopahiyom ug mokatawa kon siya malipayon ug motutok pagtan-aw sa iyang mga ginikanan ingon sa pagdayeg. Usahay siya dili moduol ug mohilak pag-ayo kon kugoson sa laing tawo. kinaiya kini niya. Ang Ginoo nagpahimug-at pagpasabot mahitungod sa mga bata nga sila makadawat sa gingharian sa Dios, ug ang mga hingkod ug hamtong kinahanglan modawat sa gingharian sa Dios ingon sa dinawatan sa mga bata
(Cf. Mar.10:14-15). Bisan gani ang mga masuso makadayeg sa Dios. “Sangko sa kalangitan ang pagdayeg sa imong himaya sa mga masuso ug kabataan” (Sal. 8:1-2). Ang pagdayeg nagagikan sa pagtuo ug walay bisan kinsa nga modayeg kon wala motuo sa gidayeg. kon ang mga masuso ug gagmayng kabataan adunay hingpit nga pagdayeg sa Dios(Mat.21:16). dili malalis nga sila adunay pagtuo. si Kristo gayod ang nagmatuod niini: “Ug mahitungod niining gagmayng mga bata nga nagtuo kanako, maayo pa sa usa ka tawo nga hiktan ug dako nga galingang bato ang iyang liog ug itambog siya sa kahiladman sa dagat kay sa makaangin siya sa usa kanila sa pagpakasala(Mat.18:6) kon ang baroganan nga ang bunyag kinahanglan ubanan sa pagtuo,nan, ang kabataan kinahanglan nga bunyagan kay sila adunay hingpit nga pagdayeg ug pagtuo sa Dios.

Debate

Bro. ALVIN GITAMONDOC (CFD/RDM) General vs. PASTOR ABRAHAM ORIL (7th Day Adventist Pastor)


===================

Catholic Faith Defender VS Islam

Tema: Pamatud-an nga ang Qur’an pulong ni Allah.

Affirmative: Bro. Andang (President Balik Islam Movement)
Negative: Bro. Wendell Talibong; ssvp, cfd (Board of Governor – Catholic Faith Defenders)

Mga kapatid, tingnan ninyo ang video na ito hingil sa debate sa pangkat ng Catholic Faith Defenders at ng mga kapatid natin na mga Muslim na representative ng Balik Islam Movement.









==============================================================
CFD vs SDA @ San Carlos City, Neg. Occ.

Ako pamatud-an nga ang giila nga mahugaw nga kalan-on panahon sa mga Judeo, Sa BAG-ONG TUGON HINLO NA sumala sa biblia.
afirmative :CFD Brother Fel Apurado vs Nigative:SDA Christopher Luaya

==============================================================

Bro. Wendell Talibong VS Bro Mario Looc

Nasakpan na jud, ingon ang mga sakop ni Agapay bantogang debator kuno nila si Bro. mario pero matingala ta aning debatora kay kinahanglan pa man diay’ng tudloan.

=============================================================

Piniling Nasud NApiit sa CFD

============================================================

Sabbath keeper Elie Gabas VS Former Sabbath keepers

=============================================================

Debate ni Bro. Wendell P. Talibong CFD vs. Pentecostal (Cebuano)

==============================================================

Bro.Wendell Talibong (CFD) VS Ramil Parba (INC.M) Final

DEBATE OF THE CATHOLIC CHURCH (Bro.Wendell Talibong) VS INC(MANALO) (Ramil Parba) ON AUGUST 5 2006 IN BOHOL.(Malaman ang Katotohanan na ang SANTA IGLESIA KATOLIKA APOSTOLIKA ROMANA ang Tunay na Iglesia ni Kristo)

Igsoon palihog tan-awa kini ug inubanan sa Espirito Santo ikaw makahatag ug hukom kon kinsa sa duha ka debatedor ang na pildi ug nang limbong…

=============================================

Catholic Faith Defenders_Vs_Church of Christ(USA)

Brother Socrates C. Fernandez powerfully provides the whole evidence regarding the Biblical and Apostolic Church — the Roman Catholic Church, in his dynamic and Biblical arguments against the head pastor of Church of Christ (founded by Alexander Campbell in USA) Reuben Emperado.

Watch this video so that you can have the knowledge in depending the truth and the Church of our Lord – the Catholic Church.

———————————-

Rey Entila Dialogues with Oneness Pentecostal











Next Video: Rey Entila vs Fernando Bibiano on Images
———————————————————————————————————-



Rey Entila vs Fernando Bibiano on Images

















Next Video: CFD vs SDA debate @ Davao City

—————————————————————————————————-

CFD vs SDA debate @ Davao City

Next Video: Rey Entila vs Baptist on Faith Alone

—————————————————————————————————-

Rey Entila vs Baptist on Faith Alone

Part 1

——-
Part 2

———–
Part 3

——-
Part 4

—-
Part 5

—–
Part 6

Next Video: Catholic Faith Defender VS Born Again

===========================================================================

Catholic Faith Defender VS Born Again


Brother Socrates C. Fernandez stands his way to prove the Biblical evidence of the Catholic Doctrine regarding intercession of Saints in heaven to the people of God in Earth.

Bro. Fred Gulani, born Again Preacher (Member) stands in the opposite side or serves as the negative proponents of the debate.

This debate was aired live at DYRF Cebu…

Special thanks to Bro Joel Roma for the Internet Funds

Notice: This video is a cellular phone video; hence it is just a clip and not continuous without prejudicing the personnel who engage in this formal debate.

http://www.catholicfaithdefenders.com/

Part 1

Part 2

Part 3

Part 4

Part 5

Next Video: G-one T. Paisones Versus Mark Baring

G-one T. Paisones Versus Mark Baring


G-one T. Paisones – Catholic Faith Defenders (Affirmative side)
Mark Baring – SDA in Faith (Negative side)
Harvey Salvacion – Moderator
Cristine Valmoria – Camera-woman
Renaliza Acera – Camera – woman


Tema: “Pamatud-an nga si Cristo nag break ug sabbath”


Special thanks to Bro Joel Roma for the Internet Funds


Notice: This video is a cellular phone video; hence it is just a clip and not continuous without prejudicing the personnel who engage in this semi-formal debate.


Part 1

——-
Part 2


——
Part 3


——
Part 4

——–
Part 5

——–
Part 6

——–
Part 7

——–
Part 8

——–
Part 9

——–
Part 10

Next Video: Debate Sa Kaudtuhon

Debate sa Kaudtuhon


Hosted by: Bro. Socrates Fernandez

This video was aired live at DYRF (CEBU)

Part 1

Part 2

Next Video:

Kurt Vs Bro Soc

——————————————————————————————————————-

Kurt vs Bro Soc

Ang debate na ito ay debate nina brad Soc Fernandez (CFD) laban kay Kurt Parami (Free Thinker)

Next Video:

Debate CFD VS Kinawawang INC(manalo)

———————————————————————————————————————

Debate CFD VS Kinawawang INC(manalo)

Soc Fernandez (CFD) VS Rizalito Ocampo (INC)

Soc Fernandez (CFD) VS Rizalito Ocampo (INC)
A debate of Catholic Faith Defenders versus Iglisia ni Cristo (Manalo) at Cebu City.
Tingnan ninyo kung paano nilampaso ng Catholic Faith Defender ang Ministro ng INC(manalo) sa isang formal na debate.

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#1

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#2

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#3

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#4

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#5

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#6

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#7

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#8

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#9

CFD VS Kinawawang INC(manalo)#10